ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୫।୮: ବିହାରରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଗହନ ପୁନରୀକ୍ଷଣ (SIR) ଅଭିଯାନ ସହ ଦୁଇଟି ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ରଖିବା ବିବାଦ ଜୋର ଧରିଛି। ପ୍ରଥମେ ଆରଜେଡି ନେତା ତେଜସ୍ବୀ ଯାଦବଙ୍କୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ନୋଟିସ ଜାରି କରିଥିଲେ। ପରେ ବିହାରର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବରିଷ୍ଠ ଭାଜପା ନେତା ବିଜୟ କୁମାର ସିଂହା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିବାଦରେ ଫସିଛନ୍ତି। ସିଂହାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦୁଇଟି ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ରଖିବା ଏବଂ ଦୁଇ ସ୍ଥାନରେ ଭୋଟର ଭାବେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହେବାର ଅଭିଯୋଗରେ ନୋଟିସ ଜାରି ହୋଇଛି। ଏହି ନୋଟିସ ନକଲି ଭୋଟରଙ୍କୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଛି। ଦୁଇ ଭୋଟର ଆଇଡି ରଖିବା ସମ୍ପର୍କରେ କାନୁନ କ’ଣ କହୁଛି, ଏଥିପାଇଁ କେତେ ଦଣ୍ଡ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଦୁଇ ସ୍ଥାନରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଥିଲେ କ’ଣ କରିବେ, ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତୁ।
ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ଦେଇ ନିଜର ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବାର ଅଧିକାର ଦେଇଥାଏ। ଏହା ପରିଚୟ ଓ ଠିକଣାର ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାମ କରେ।
ଇପିଆଇସି (EPIC) କାର୍ଡ କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ଜରୁରୀ?
ଇଲେକ୍ଟୋରାଲ ଫୋଟୋ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି କାର୍ଡ (EPIC) ହେଉଛି ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଜାରି କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଡ, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ଭୋଟରଙ୍କ ଫୋଟୋ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ, ଠିକଣା ଏବଂ ଏକ ଅନନ୍ୟ EPIC ନମ୍ବର ଥାଏ। ଏହି ନମ୍ବର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହା ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ। ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଏହି କାର୍ଡ ଭୋଟରଙ୍କ ପରିଚୟ ପ୍ରମାଣ କରେ ଏବଂ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଦେଇଥାଏ।
ଦୁଇ ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ରଖିବା ଅପରାଧ କି?
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଜଣେ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଖରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ହିଁ ରହିବା ଉଚିତ। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୋଟର ଭାବେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇପାରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ରହୁଛନ୍ତି। ଏହି ନିୟମ ଜନ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ, ୧୯୫୦ରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ଭୋଟର ଫୋଟୋ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି କାର୍ଡ (EPIC) ରଖିବା ଏକ ଅପରାଧ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ, ଯାହା ଦୀବାନୀ ବା ଅପରାଧିକ ହୋଇପାରେ। ଆଇନଗତ ଭାବେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଏକାଧିକ ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଦୁଇ ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଧରାପଡ଼ିଲେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ, ଜରିମାନା ବା ଉଭୟ ହୋଇପାରେ। ଏହା ସହିତ, ଏକାଧିକ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଭୋଟର ଭାବେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହେବା ମଧ୍ୟ ଅବୈଧ।
ନାମ ଦୁଇ ସ୍ଥାନରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିଲେ କ’ଣ କରିବେ?
ଯଦି ଏପରି ହୁଏ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କୁ ଏହାର ସୂଚନା ଦେଇ ଗୋଟିଏ ନାମ ହଟାଇବା ଉଚିତ। ଯଦି କେହି ଏହି ଭୁଲକୁ ଲୁଚାଇ ରଖେ ବା ଦୁଇ ସ୍ଥାନରୁ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତାହା ଅପରାଧ ଗଣାଯିବ ଏବଂ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ହେବ।
ଯଦି ଜଣେ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇଟି ଭୋଟର ଆଇଡି କାର୍ଡ ଅଛି, ତେବେ ସେ ନିର୍ବାଚନକମିଶନଙ୍କ ୱେବସାଇଟ https://voters.eci.gov.in/ କୁ ଯାଇ ଗୋଟିଏ କାର୍ଡ ସରେଣ୍ଡର କରିପାରିବେ। ଏଥିପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଫର୍ମ ୭ ପୂରଣ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହି ଫର୍ମରେ ଆପଣ ଯେଉଁ ଭୋଟର ଆଇଡି ନମ୍ବର ହଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତାହା ଦେବାକୁ ହେବ। ଫର୍ମ ପୂରଣ ପରେ ଆବେଦନର ଯାଞ୍ଚ ହେବ ଏବଂ ସଠିକ ପାଇଲେ ଗୋଟିଏ କାର୍ଡ ବାତିଲ କରାଯିବ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଗଣା ଅଟେ।
ଆପଣଙ୍କ ନାମରେ ଦୁଇଟି ଭୋଟର କାର୍ଡ ଅଛି କି ନାହିଁ, କିପରି ଜାଣିବେ?
ଏହା ଜାଣିବାର ସବୁଠାରୁ ସହଜ ଉପାୟ ହେଉଛି ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ୱେବସାଇଟ ବା ମୋବାଇଲ ଆପ। ଆପଣ ନିଜର ନାମ, ପିତାଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ଜନ୍ମ ତାରିଖ ଭଳି ସୂଚନା ଦେଇ ଭୋଟର କାର୍ଡର ସ୍ଥିତି ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏକାଧିକ ଭୋଟର କାର୍ଡ ଅଛି, ତେବେ ୱେବସାଇଟରେ ସେହି ସୂଚନା ମିଳିଯିବ। ଏଥିପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ୱେବସାଇଟ https://voters.eci.gov.in/କୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ‘Search Electoral Roll’ ବିକଳ୍ପ ଚୟନ କରି ଆବଶ୍ୟକ ସୂଚନା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ନାମରେ ଦୁଇଟି ଭୋଟର କାର୍ଡ ଅଛି, ତେବେ ଉଭୟର ବିବରଣୀ ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଯିବ।
