ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୫।୩: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ତେହେରାନ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି ଯେ ଭାରତ ଏହି ସଂଘର୍ଷକୁ କମ କରିବାରେ “ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ” ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ। ଭାରତରେ ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ମହମ୍ମଦ ଫଥାଲି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ସନ୍ତୁଳିତ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷ (ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ) ସହିତ ଏହାର ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ ସହିତ ମିଳିତ ଏହାକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରେ।
ଦିଲ୍ଲୀରେ ଭାଷଣ ଦେଇ, ଫଥାଲି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, “ଭାରତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ। ବିଶ୍ୱ ଦକ୍ଷିଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ, ଭାରତ ଆଲୋଚନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି।”
ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଭାରତର ଦୃଢ଼ ସମ୍ପର୍କ ଇରାନ ସହିତ ଏହାର ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଭୁଲ ବୁଝାମଣା ଦୂର କରିବାରେ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ।
ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସଂଘର୍ଷରେ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ବିରତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଇରାନକୁ ଆଲୋଚନାକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୱାଶିଂଟନ ତେହେରାନକୁ ଏକ 15-ସୂତ୍ରୀ ଯୋଜନା ପଠାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମେରିକୀୟ ପାରାଟ୍ରୁପରମାନଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ତଥାପି, ଇରାନୀ ସାମରିକ ୟୁନିଟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ବଦଳରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନଙ୍କର ଆକ୍ରମଣକୁ ତୀବ୍ର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଆକ୍ରମଣରେ କୁୱେତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ଘଟଣା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଇରାନର ଖାତମ ଅଲ-ଆନବିୟା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଆମେରିକା ସହିତ ଆଲୋଚନାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଖାରଜ କରିଛି। ମୁଖ୍ୟାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ କର୍ଣ୍ଣେଲ ଇବ୍ରାହିମ ଜୋଲଫାକାରି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, “ଆମ ପରି ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପରି ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସାଲିସ କରିବେ ନାହିଁ ଏବେ ନୁହେଁ, କେବେ ନୁହେଁ।” ସେ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ତାର ସହିତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର ରଣନୈତିକ ଶକ୍ତି ଏବେ ବିଫଳତାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ “ଯଦି ଆମେରିକା ପ୍ରକୃତରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଏହା ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରୁ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରିସାରିଥାନ୍ତା।” ଇରାନ ଏହା ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି ଯେ ଆମେରିକା ଅତୀତରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏପରିକି କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ – ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ସଂଘର୍ଷ ସମାନ ଭାବରେ ଏପରି ଆକ୍ରମଣ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ଭାରତଠାରୁ କାହିଁକି ଆଶା?
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ତିନି ପକ୍ଷ ସହିତ ସ୍ଥିର ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିଛି: ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଉପସାଗରୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ଶକ୍ତି, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସନ୍ତୁଳନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଫଳସୱରୂପ, ତେହେରାନ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ ଏବଂ ଆଲୋଚନା ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ଏକ ଗଠନମୂଳକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ।
