ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୬: ଭାରତର ବେକାରୀ ହାର ୨୦୨୫ ମେ’ ମାସରେ ୫.୬%କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୫ରେ ୫.୧% ଥିଲା। ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ମାସିକ ପିରିଓଡିକ୍ ଲେବର ଫୋର୍ସ ସର୍ଭେ (ପିଏଲ୍ଏଫ୍ଏସ୍) ଅନୁଯାୟୀ, ଫସଲ ସଂଗ୍ରହ ପରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଏହା ଦେଶରେ ଶ୍ରମ ବଜାରର ମୌସୁମୀ ପ୍ରକୃତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି।
ମେ’ ୨୦୨୫ରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କୃଷକମାନେ ଫସଲ ସଂଗ୍ରହ ପରେ ଅନ୍ୟ କାମ ଖୋଜୁଥିଲେ। ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଅଂଶ ଏପ୍ରିଲ୍ରେ ୪୫.୯% ଥିବାବେଳେ ମେ’ରେ ୪୩.୫%କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଶ୍ରମିକମାନେ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ମୁହାଁଇଛନ୍ତି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ (୧୫-୨୯ ବର୍ଷ) ବେକାରୀ ହାର ୧୨.୩%ରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୩.୭%କୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବେକାରୀ ହାର ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ (୧୫-୨୯ ବର୍ଷ) ବେକାରୀ ହାର ଏପ୍ରିଲ୍ରେ ୧୭.୨% ଥିବାବେଳେ ମେ’ରେ ୧୭.୯%କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେକାରୀ ହାର ମେ’ରେ ୫.୮% ଥିବାବେଳେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ୫.୬% ରହିଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ମହିଳାଙ୍କ ଶ୍ରମ ଶକ୍ତି ଅଂଶଗ୍ରହଣ ହାର (ଏଲ୍ଏଫ୍ପିଆର୍) ୨୮.୮%ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୨୭.୮%କୁ ଆସିଛି, ଯାହା କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସୁଯୋଗ ହ୍ରାସକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରୁଛି।
ଏହି ବେକାରୀ ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୬.୫% ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଗତ ବର୍ଷର ୭.୪% ତୁଳନାରେ କମ୍। ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମନ୍ଦାଗତି, ମୂଲ୍ୟ ଚାପ ଏବଂ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟ ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ମେ’ ମାସରେ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ତିନି ମାସର ନିମ୍ନତମ ସ୍ତରକୁ ଖସିଥିବା ଏକ ସର୍ଭେରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ପିଏଲ୍ଏଫ୍ଏସ୍ର ମାସିକ ରିପୋର୍ଟ ଶ୍ରମ ବଜାରରେ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଓ ସମୟୋପଯୋଗୀ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହା ନୀତିନିର୍ମାତାମାନଙ୍କୁ ମୌସୁମୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଦ୍ରୁତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବିବିଧ ଚାକିରି ସୁଯୋଗ, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେସରକାରୀ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରିବ।
ଯୁବ ବେକାରୀ ଏକ ଗୁରୁତର ଚିନ୍ତା ହୋଇ ରହିଛି, ବିଶେଷକରି ସହରାଞ୍ଚଳରେ। ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ବେକାରୀ ହାର ଏବଂ ନିମ୍ନ ଶ୍ରମ ଶକ୍ତି ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବାଧାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ନମନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷତା ତାଲିମ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରିବ।
