ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଓ୍ବାଶିଂଟନ,୬।୯: ଆମେରିକା ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଶୁଳ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଯେଉଁ କୂଟନୈତିକ ନୀରବତା ଅବଲମ୍ବନ କରିଛି ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ତେଜନା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭାରତ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂଯମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଛି, ଯଦିଓ ଏହା ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନକୁ ଇଙ୍ଗିତ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ କଡ଼ା ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଦେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବାର୍ତ୍ତାର ପ୍ରଭାବ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ଉତ୍ତେଜନାର ବରଫ ତରଳିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଗୁରୁବାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ’ବନ୍ଧୁ’ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶେଷ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଚିନ୍ତାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଥାର ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, ‘ମୁଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଭାବନା ଏବଂ ଆମ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସକାରାତ୍ମକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି ଏବଂ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଉଛି। ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଏକ ବହୁତ ସକାରାତ୍ମକ, ଭବିଷ୍ୟତମୁଖୀ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ବିଶ୍ୱ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ଅଛି।’ ପ୍ରକୃତରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିବା ପରେ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ହୋଇଛି। ଶୁଳ୍କ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନିର୍ବାଚନୀ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇଛି। ଅନେକ ଥର ସେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଶ୍ୱ ନେତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ନଥିଲା। କେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଠିଆ ହୋଇଥିବାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଆଉ କେତେବେଳେ ସେ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ କଡ଼ା ବୟାନ ଦେଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ମଜାଦାର କଥା ହେଉଛି ଯେ ଭାରତ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ସଂଯମ ନୀରବତା ବଜାୟ ରଖିଥିଲା। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ହିଁ ଏହା ସନ୍ତୁଳିତ ଉତ୍ତର ଦେଉଥିଲା। ହୁଏତ ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଯେ ଟ୍ରମ୍ପ ସକାଳେ କିଛି କୁହନ୍ତି ଏବଂ ସାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି କୁହନ୍ତି, ତେଣୁ ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ କରିନଥିଲା।
ଭାରତ ପ୍ରତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅସନ୍ତୋଷ ଦୁଇଟି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଥିଲା। ପ୍ରଥମତଃ, ଯେତେବେଳେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ କୌଣସି ଚୁକ୍ତି ହୋଇନଥିଲା, ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୨୫% ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଥିଲା ରୁଷିଆରୁ ତେଲ କ୍ରୟ, ଯାହା ଯୋଗୁ ଅତିରିକ୍ତ ୨୫% ଶୁଳ୍କ ଯୋଡା ଯାଇଥିଲା। ଅର୍ଥାତ ଏବେ ମୋଟ ଶୁଳ୍କ ୫୦%। ଭାରତ ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନୀରବ ରହିବାକୁ ଭଲ ମନେ କରିଥିଲା। ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୂର ପରେ ମଧ୍ୟ, ଟ୍ରମ୍ପ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଆଣିଥିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲା ଯେ ଏହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ଆଲୋଚନାର ଫଳାଫଳ। ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ନିଜର ସ୍ବାଧୀନ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଦେଖାଇଲା ସେତେବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀ ପରେ ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ‘ଆମେରିକା ବିରୋଧୀ ପଦକ୍ଷେପ’କୁ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ରୁଷିଆରୁ ତେଲ କିଣିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ ସିଧାସଳଖ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ରୁଷିଆକୁ ଟଙ୍କା ଦେଉଛି। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଶାନ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲା ଏବଂ କହିଥିଲା ଯେ ଏହା ଆମର ଜାତୀୟ ସ୍ବାର୍ଥର ବିଷୟ। ଏହା ସହିତ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥିଲା ଯେ ଆମେରିକା ନିଜେ ରୁଷିଆରୁ ୟୁରାନିୟମ କିଣେ ଏବଂ ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟ ତାର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ରୁଷିଆ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନିକଟରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇଛି, ସେ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି ତାହା ସହମତ। ଯେତେବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଦାବି କଲେ, ପାକିସ୍ତାନ ତୁରନ୍ତ ରାଜି ହୋଇଗଲା। ସେହି ସମୟରେ, ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପାଇଁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଦାବି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲା। ଟ୍ରମ୍ପ ଭାରତଠାରୁ ସମାନ ଆଶା ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ଆଦୌ ଏପରି ନୁହେଁ।
