ଭାରତରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଟ୍ରେନ୍ରେ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଭାରତରେ ରେଳ ଯାତ୍ରାକୁ ସୁଲଭ ଏବଂ ଆରାମଦାୟକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ରେଳକୁ ଦେଶର ଜୀବନରେଖା କୁହାଯାଏ। ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ ରେଳ ନେଟ୍ଓ୍ବର୍କ ଏବଂ ଏସିଆର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ ରେଳ ନେଟ୍ଓ୍ବର୍କ। ଭାରତରେ ମୋଟ୍ ରେଳ ଷ୍ଟେଶନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୮୦୦୦।
ସମୟ ସହିତ ଭାରତୀୟ ଟ୍ରେନ୍ ଏବଂ ଷ୍ଟେଶନଗୁଡ଼ିକରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ଭାରତୀୟ ରେଳ ବହୁତ ଉନ୍ନତ। ଏହାର ଟ୍ରେନ ଏବଂ ଷ୍ଟେଶନଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ରେଳ ଅନେକ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ଟ୍ରେନକୁ ପରିଚାଳନା କରେ। ପ୍ରାୟ ୨୫ ମିଲିୟନ ଲୋକ ଭାରତୀୟ ରେଳରେ ପ୍ରତିଦିନ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଏହା ୩.୩ ମିଲିୟନ ଟନ୍ ମାଲ ପରିବହନ ମଧ୍ୟ କରେ। ଭାରତୀୟ ରେଳ ୮ ମେ’ ୧୮୪୫ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ। ୧୭୮ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଭାରତୀୟ ରେଳ ପରିବହନର ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ପସନ୍ଦର ମାଧ୍ୟମ ରହିଛି। ତେବେ ଜାଣନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଷୟରେ କିଛି ଆକର୍ଷଣୀୟ ତଥ୍ୟ…
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଟ୍ରେନ୍ର ନାମ ରେଡ୍ ହିଲ୍ସ ରେଳ ରଖାଯାଇଥିଲା। ୧୮୩୭ରେ, ଏହି ଟ୍ରେନ ରେଡ୍ ହିଲ୍ସରୁ ଚିନ୍ତାଦ୍ରିପେଟ ବ୍ରିଜ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ୨୫ କିଲୋମିଟର। ସାର୍ ଆର୍ଥର କଟ୍ନଙ୍କୁ ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଟ୍ରେନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗ୍ରାନାଇଟ ପରିବହନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା। ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ସାର୍ବଜନୀନ ଟ୍ରେନ ୧୬ ଏପ୍ରିଲ ୧୮୫୩ରେ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ବୋରି ବନ୍ଦର (ମୁମ୍ବାଇ) ଏବଂ ଥାଣେ ମଧ୍ୟରେ ୩୪ କିଲୋମିଟର ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୪୦୦ ଯାତ୍ରୀ ଥିଲେ। ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କଥା ହେଉଛି ଏହି ଦିନକୁ ଏକ ସାଧାରଣ ଛୁଟି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।
ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତତମ ଟ୍ରେନ ହେଉଛି ବନ୍ଦେ ଭାରତ ଏକ୍ସପ୍ରେସ। ଏହି ଟ୍ରେନର ଗତି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୮୦ କିଲୋମିଟର, କିନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୩୦ରୁ ୧୬୦ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଚାଲିଥାଏ।
ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଟ୍ରେନ ହେଉଛି ବିବେକ ଏକ୍ସପ୍ରେସ, ଯାହା ଦିବ୍ରୁଗଡ଼ ଏବଂ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ। ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରାୟ ୮୨ ଘଣ୍ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ରେ ୪,୨୮୬ କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଏହି ଟ୍ରେନ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ୫୭ଟି ଷ୍ଟେଶନରେ ଅଟକିଥାଏ।
