ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୫।୪: ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରପ୍ତାନି ସର୍ୱକାଳୀନ ସର୍ୱାଧିକ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବଜାରରେ ଭାରତର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରପ୍ତାନି ୩୮,୪୨୪ କୋଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ସର୍ୱୋଚ୍ଚ ସ୍ତର। ଏହା ୨୦୧୬-୧୭ରେ ୧,୫୨୨ କୋଟି ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାହା ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ବିଶାଳ ପ୍ରସାରକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ।
ସାମାନ୍ୟ ଉତ୍ଥାନ-ପ୍ରବାହ ସତ୍ତ୍ୱେ, ରପ୍ତାନିରେ ଏହି ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ଗତି ସ୍ଥିର ଥିବା ପରି ମନେହୁଏ। ୨୦୧୮-୧୯ରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରପ୍ତାନି ପ୍ରଥମେ ୧୦,୦୦୦ କୋଟି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ଘଟିଥିଲା। ତଥାପି, ୨୦୨୧-୨୨ ପରଠାରୁ ରପ୍ତାନି ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
କେବଳ ୨୦୨୩-୨୪ ଏବଂ ୨୦୨୫-୨୬ ମଧ୍ୟରେ, ରପ୍ତାନି ୨୧,୦୮୩ କୋଟିରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୮,୪୨୪ କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ଭାରତରେ ର୍ନିମିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣ ଏବଂ ସିଷ୍ଟମର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱ ଚାହିଦାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ସରକାର ୨୦୨୯ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରପ୍ତାନିକୁ ୫୦,୦୦୦ କୋଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରପ୍ତାନି ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ଆଉ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ଏହାର ପରିସର ଯଥେଷ୍ଟ ବିସ୍ତାର ହୋଇଛି। ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି କରୁଛି । ତେଜସ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ରହ୍ମୋସ ସୁପରସୋନିକ କ୍ରୁଜ ମିସାଇଲ, ପିନାକା ମଲ୍ଟି-ବ୍ୟାରେଲ ରକେଟ ଲଞ୍ଚର୍, ରାଡାର, ଆର୍ମର୍ଡ ଯାନ, ଡ୍ରୋନ ଆଣ୍ଟି-ଡ୍ରୋନ ସିଷ୍ଟମ, ଧ୍ରୁବ ଏବଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ହେଲିକପ୍ଟର, ଆକାଶ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ, ବୁଲେଟପ୍ରୁଫ ଜ୍ୟାକେଟ ଏବଂ ଗୋଳାବାରୁଦ – ଯାହାର ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଉଚ୍ଚ ଚାହିଦା ରହିଛି।
ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଦେଶକୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣ ରପ୍ତାନି କରୁଛି। ଏହି ତାଲିକାର ଶୀର୍ଷରେ ରହିଛି ଆମେରିକା, ଯାହା ଭାରତଠାରୁ ବିମାନ ଫ୍ୟୁଜେଜ, ସବ-ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ କ୍ରୟ କରେ। ଆମେରିକା ପରେ, ଏହି ତାଲିକାରେ ଫ୍ରାନ୍ସ, ଆର୍ମେନିଆ, ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ଜର୍ମାନୀ, ଇସ୍ରାଏଲ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ମିଶର ଭଳି ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
