ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୯।୨: ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଟ୍ରେଡ୍ ଡିଲ(ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି) ନେଇ ଜୋରଦାର ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। କାରଣ ଏହା ଭାରତର ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିପାରେ। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କର ‘ଆମେରିକା ଫର୍ଷ୍ଟ’ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ଆଗରେ କଡ଼ା ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି। ତାହା ହେଉଛି ଭାରତକୁ ରୁଷିଆଠାରୁ ତେଲ କିଣିବା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ବଦଳରେ ଆମେରିକା ଓ ଭେନେଜୁଏଲାରୁ ତେଲ କିଣିବାକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ହେବ। ଯଦି ଭାରତ ଏହା ନକରେ ତେବେ ଟ୍ରମ୍ପ ପୁଣି ୨୫% ଟ୍ୟାରିଫ ଲଗାଇବାର ଧମକ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏମିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ଯେ ଯଦି ଭାରତ ତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଲାଗି ଆମେରିକାର ଦାବିକୁ ଗ୍ରହଣ ନ କରେ ତେବେ ଏହା ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟକୁ କେତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ?
ଏହି ଡିଲ ଅନୁଯାୟୀ ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଥିବା ୨୫% ପେନାଲ୍ଟି ଟ୍ୟାରିଫ ହଟାଇଛନ୍ତି (ଯାହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ରେ ଲଗାଯାଇଥିଲା) ଏବଂ ସାଧାରଣ ଟ୍ୟାରିଫ କମାଇ ୧୮% କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ବିନିମୟରେ ଭାରତ ରୁଷ ତେଲ ଆମଦାନୀ ବନ୍ଦ କରିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ସରକାର ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ କରି ନାହାନ୍ତି, କେବଳ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶର ଊର୍ଜା ସୁରକ୍ଷା ଓ ୧.୪ ବିଲିୟନ ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ସର୍ବୋପରି।
ଭାରତ ନିଜର ମୋଟ ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫% ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରେ। ୨୦୨୫ରେ ରୁଷିଆ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତେଲ ଯୋଗାଣକାରୀ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ମୋଟ ଆମଦାନୀର ପ୍ରାୟ ୩୫-୪୦% ରୁଷିଆରୁ ଆସୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚାପ ଯୋଗୁ ୨୦୨୬ ଆରମ୍ଭରେ ଏହା କମି ପ୍ରାୟ ୧.୧-୧.୨ ମିଲିୟନ ବାରେଲ ପ୍ରତିଦିନ (bpd) ହୋଇଛି ଏବଂ ଆହୁରି କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି (ମାର୍ଚ ସୁଦ୍ଧା ୧ ମିଲିୟନ ତଳକୁ)। ରିଫାଇନରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ (ଯେମିତି ଆଇଓସି, ଏଚ୍ପିସିଏଲ, ରିଲାଏନ୍ସ) ରୁଷିଆଠାରୁ ତେଲ କିଣିବା କମାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଭେନେଜୁଏଲା ଓ ଆମେରିକା ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ଆମେରିକୀୟ ତେଲ ବନାମ ରୁଷୀୟ ତେଲ କେଉଁଟି ଭଲ?
ଏହା କେବଳ ରାଜନୀତିର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ, ତେଲର ରସାୟନ (କେମିଷ୍ଟ୍ରି) ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ରୁଷିଆର ଉରାଲ କ୍ରୁଡ ଭାରୀ ଓ ଅଧିକ ସଲ୍ଫର ଯୁକ୍ତ, ଯାହା ଭାରତର ଅନେକ ରିଫାଇନରୀ ପ୍ରୋସେସ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ଶେଲ୍ ଅଏଲ ହାଲୁକା ଓ ଗ୍ୟାସ କଣ୍ଡେନସେଟ ପ୍ରକାରର। ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେଲେ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନରୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ତେଲ ସହ ମିଶାଇବାକୁ (ବ୍ଲେଣ୍ଡିଙ୍ଗ) ପଡ଼ିବ, ଯାହା ମହଙ୍ଗା ଓ ଟେକ୍ନିକାଲ ଭାବେ ଜଟିଳ।
ଆପଣଙ୍କ ପକେଟ ଉପରେ କେତେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?
ରୁଷିଆ ଭାରତକୁ ବଡ଼ ରିହାତି (ପ୍ରତି ବାରେଲ ୭-୧୧ ଡଲାର୍) ଦେଉଥିଲା, ଯାହା ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ବହୁତ ଲାଭଦାୟକ ଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ତେଲ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା ହେବ (ପ୍ରତି ବାରେଲ ଅତି କମରେ ୭ ଡଲାର୍ ଅଧିକ), ଏବଂ ଶିପିଙ୍ଗ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ (ଆମେରିକାର ଗଲ୍ଫ କୋଷ୍ଟରୁ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ଦୂରତା)। ଭେନେଜୁଏଲାର ତେଲ (ହେଭି କ୍ରୁଡ) ରୁଷିଆର ତେଲ ସହ ସମାନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସମଗ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ରିଫାଇନରୀଗୁଡ଼ିକର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ାଇବ। ଫଳରେ ସେମାନେ ନିଜେ ଏହି ବୋଝ ବୋହିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେବେ। ଫଳରେ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦାମ ବଢ଼ିପାରେ। ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ବ୍ୟବସାୟିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ।
