ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୩।୧: ଇରାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପ୍ରତିବାଦ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ଖରାପ ହୋଇଛି ଯେ ଇରାନରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଏବଂ ମୋବାଇଲ ସେବା ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ସଙ୍କଟ କେବଳ ଇରାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଭାରତ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ଯାହାର ଇରାନ ସହିତ ରଣନୈତିକ ଏବଂ ବାଣିଜି୍ୟକ ସ୍ବାର୍ଥ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡିତ। ଏହି ସମୟରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ଦେଶ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ୨୫% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରାଯିବ। ଏହି ଖବର ଭାରତ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ, କାରଣ ଭାରତ ଇରାନର ଏକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଅଂଶୀଦାର।
ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ନୀତିରେ ଇରାନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ମଧ୍ୟ ଏସିଆ, ରୁଷିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପକୁ ଏହାର ପ୍ରବେଶକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଯେଉଁ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶ କରିଛି ସେଥିରେ ଇରାନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରିବହନ କେନ୍ଦ୍ର ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ବିଶେଷକରି, ଇରାନର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଭାରତ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ପାକିସ୍ତାନକୁ ବାଇପାସ କରି ଭାରତକୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପକୁ ସିଧାସଳଖ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ପରିବହନ କରିଡର (INSTC)ର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ। ଏହି ରାସ୍ତା ଭାରତକୁ ପ୍ରାୟ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ସମୟ ଏବଂ ରପ୍ତାନି ଏବଂ ଆମଦାନୀରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ଖର୍ଚ୍ଚ ସଞ୍ଚୟ କରେ। ଯଦି ଇରାନରେ ଅସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଭାରତର ଭୂ-ଅର୍ଥନୈତିକ ରଣନୀତି ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଘାତ ହୋଇପାରେ।
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଭାରତ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରାୟ $1.68 ବିଲିୟନ ଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ, ଭାରତ ଇରାନକୁ $1.24 ବିଲିୟନ ରପ୍ତାନି କରିଥିଲା ଏବଂ $0.44 ବିଲିୟନ ଆମଦାନୀ କରିଥିଲା। ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ $0.80 ବିଲିୟନ ବାଣିଜ୍ୟ ଲାଭକୁ ଅନୁବାଦ କରେ। ଭାରତରୁ ଇରାନକୁ ପଠାଯାଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ଚାଉଳ, ଚା, ଚିନି, ଔଷଧ, ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ସିନ୍ଥେଟିକ ଫାଇବର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଭାରତ ଇରାନରୁ ଶୁଖିଲା ଫଳ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ କାଚ ଉତ୍ପାଦ ଆମଦାନୀ କରେ। ଯଦି ସଙ୍କଟ ଗଭୀର ହୁଏ ଏବଂ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର କିମ୍ବା INSTC ରୁଟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତ-ଇରାନ ବାଣିଜ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ଇରାନ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପାଦକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ। ଯଦି ଇରାନ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ 20 ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଭାରତ ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଆମଦାନୀ କରେ। ଫଳସ୍ବରୂପ, ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଭାରତର ଆମଦାନୀ ବିଲ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହା ସିଧାସଳଖ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ମାଲ ପରିବହନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ବୃଦ୍ଧି ଦେଶରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଚାପକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରିପାରେ।
ଇରାନରେ ଚାଲିଥିବା ସଙ୍କଟ କେବଳ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ପାଇଁ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ; ଏହା ସିଧାସଳଖ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଜଡିତ। ଚାବାହାର ବନ୍ଦର, INSTC କରିଡର ଏବଂ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଭଳି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ସହିତ ଜଡିତ। ଯଦି ଇରାନର ପରିସ୍ଥିତି ଖରାପ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତକୁ ଏହାର ଦୂରଗାମୀ ପରିଣାମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ପଡିବ।
Dharitri – The Largest & Most Trusted Odia Daily
