ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୬ା୩: ଭାରତ USAID ପାଣ୍ଠି ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ରଖିବା ପରେ ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ଏହାର ‘ଅସ୍ଥିରୀକରଣ ଏଜେଣ୍ଡା’ ଜାରି ରଖିଛି। USAID ପାଣ୍ଠି ଭାରତରେ ଭୋଟରଙ୍କ ମତଦାନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଦାୟୀକରିବା ପରେ ଭାରତ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ତଥ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଭାରତରେ USAIDର ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପୃକ୍ତି କେବଳ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ସୀମିତ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ନୁହେଁ। ତଥାପି, କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଏହାର ସରକାର ବିରୋଧୀ ଏଜେଣ୍ଡାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି, ଯାହା ଭାରତକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରୟାସରେ ଏକ ପୁନରାବୃତ୍ତି ଘଟଣା ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ୨୦୨୩-୨୪ ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ USAID ଭାରତରେ ସାତଟି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସାମିଲ ଥିଲା, ଯାହାର ମୋଟ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରାୟ ୭୫୦ ନିୟୁତ ଡଲାର ଥିଲା। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷି, ଜଳ ପରିମଳ, ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିଲା। ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବା ଉଚିତ ଯେ, ଭୋଟରଙ୍କ ମତଦାନ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟିତ ପାଣ୍ଠିର କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିଲା।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ବିପରୀତ, ତଦନ୍ତ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ବାଂଲାଦେଶର ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ନାଗରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ୨୧ ନିୟୁତ ଡଲାର ପ୍ରକୃତରେ ବାଂଲାଦେଶ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦାବି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ୧୩.୪ ନିୟୁତ ଡଲାର ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କର ମତକୁ ପୁନର୍ବାର ଦୋହରାଇଥିଲେ, ଯାହା କୂଟନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଥିଲା।
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ USAID ଭାରତରେ ବିଶ୍ୱାସରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଅଭିଯୋଗ ଭିତ୍ତିହୀନ। ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦାବିକୁ “ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାଜନକ” ବୋଲି କହିଛି ଏବଂ ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ସାର୍ବଭୌମ ରହିଛି ବୋଲି ଜୋର ଦେଇଛି।
ଭାରତ ବିରୋଧୀ ଆଲୋଚନା ଆଗକୁ ବଢାଇବାରେ କଂଗ୍ରେସର ଭୂମିକା?
ଯଦିଓ USAID ବିବାଦ ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ସହିତ ଶେଷ ହେବା ଉଚିତ ଥିଲା, ବିରୋଧୀ ଦଳ କଂଗ୍ରେସ, ନିର୍ବାଚନ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ବିଦେଶୀ ସମର୍ଥିତ ଅଭିଯୋଗକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସରକାରଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିଲା। ଅନେକ କହିଛନ୍ତି, ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ନୁହେଁ ଯେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ଭାରତ ବିରୋଧୀ ଏଜେଣ୍ଡାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥା ସହିତ ନିଜକୁ ଏକତ୍ର କରିଛି।
କଂଗ୍ରେସ ବାରମ୍ବାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟକୁ ବଦନାମ କରିବା ପାଇଁ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ରିପୋର୍ଟିଂ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ (OCCRP) ର ରିପୋର୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରିଛି। ଯଦିଓ ଏହି ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ କୋର୍ଟ ଏବଂ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବାରମ୍ବାର ଖଣ୍ଡନ କରାଯାଇଛି, ତଥାପି କାର୍ଯ୍ୟଧାରା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ପେଗାସସ୍ ସ୍ପାଏୱେୟାର ବିବାଦ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗ ଉଭୟ OCCRP ରିପୋର୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ, ବିଶେଷକରି ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ, ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ।
ଆକର୍ଷଣୀୟ ଭାବରେ, ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ବାଂଲାଦେଶୀ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ OCCRP ଫେଲୋ ମୁସଫିକୁଲ ଫଜଲ ଅନସାରେଙ୍କ ସହ ଯୋଡାଯାଇଛି। ବାଂଲାଦେଶର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସରକାର ପରେ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୪ ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ କାମ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଂସ୍ଥା ସହିତ କଂଗ୍ରେସର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଏସିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଏବଂ ଏହାର CIA ଲିଙ୍କ୍ସ
ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଇତିହାସ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂସ୍ଥା, ଏସିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ, ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ CIA ଅପରେସନ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଜର୍ଜ ସୋରୋସଙ୍କ ନେଟୱାର୍କର ଅଂଶ ଫୋର୍ଡ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ମତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ଜଣାଯାଏ। ଏହିପରି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ସହିତ କଂଗ୍ରେସର ପରୋକ୍ଷ ସମନ୍ୱୟ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତି ଏହାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥାଏ।
ଫ୍ରିଡମ ହାଉସ ଏବଂ ଗ୍ଲୋବାଲ ସ୍ମିୟର ଅଭିଯାନ
ଜର୍ଜ ସୋରୋସଙ୍କ ଓପନ୍ ସୋସାଇଟି ଫାଉଣ୍ଡେସନ (OSF) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଫ୍ରିଡମ ହାଉସ ୨୦୨୧ ମସିହାରୁ ଭାରତକୁ ‘ଆଂଶିକ ମୁକ୍ତ’ ଭାବରେ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ଲେବଲ୍ କରିଆସୁଛି, ଏଥିସହିତ ସରକାର ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛି। ଏହି ସଂଗଠନ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ପକ୍ଷପାତପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଫାଇଭ୍ ଆଇଜ୍ ଦେଶର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସହିତ କାମ କରିଛି। ଆମେରିକା-ଭିତ୍ତିକ ସଂସ୍ଥା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଫ୍ରିଡମ ହାଉସ USAID ସହିତ ସହଭାଗୀ ହୋଇଛି, ଘରୋଇ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାରେ ବିଦେଶୀ ପ୍ରଭାବକୁ ଆହୁରି ଯୋଡ଼ିଛି।
ଅନେକ ସମାଲୋଚକ କହିଛନ୍ତି, କ୍ଷମତା ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସର ହତାଶା ଏହାକୁ ନିର୍ବାଚନ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପାଇଁ କୁଖ୍ୟାତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି।
USAID ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ କନସୋର୍ଟିୟମ ଫର ଇଲେକ୍ସନ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ୍ ପ୍ରୋସେସ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଙ୍ଗନେନିଂ (CEPPS) ଉପରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ନିର୍ବାଚନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ଅଭିଯୋଗ ଆସିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଉପା ସରକାର କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ସମୟରେ USAID CEPPS ମାଧ୍ୟମରେ ‘ଭୋଟର ମତଦାନ’ ପାଇଁ ଭାରତରେ ୨୧ ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଫଣ୍ଡ କରିଥିଲା।
USCIRFର ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ରିପୋର୍ଟ
ଭାରତୀୟ ଆମେରିକୀୟ ମୁସଲିମ୍ ପରିଷଦ (IAMC) ଦ୍ୱାରା ଲବିଂ କରାଯାଇଥିବା ଆମେରିକା ଆୟୋଗ ଅନ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ରିଲିଜିୟସ୍ ଫ୍ରିଡମ୍ (USCIRF) ଭାରତକୁ ‘ବିଶେଷ ଚିନ୍ତାର ଦେଶ’ ଭାବରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରିବାକୁ ବାରମ୍ବାର ଚେଷ୍ଟା କରିଛି। ଆମେରିକା-ଭିତ୍ତିକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ଏହି ଲବିଂ ପ୍ରୟାସକୁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଭାରତକୁ ବଦନାମ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ବିଦେଶୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତି
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ବାରମ୍ବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ବିଦେଶୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ନିର୍ବାଚନ କିମ୍ବା ଶାସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବେ ନାହିଁ। USAID ପାଣ୍ଠି ଉପରେ MEA ଏବଂ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବିସ୍ତୃତ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ନିର୍ବାଚନ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ଭାଜପା ସରକାର ମଧ୍ୟ ଦାବି କରୁଛି ଯେ କଂଗ୍ରେସ କିପରି ବିଦେଶୀ-ସମର୍ଥିତ କାହାଣୀକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସହଭାଗୀ ହୋଇଛି ତାହା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
କଂଗ୍ରେସ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନିୟମ ପାଳନ କରୁଥିବା ଦାବି କରୁଥିବା ବେଳେ, ଗୁପ୍ତଚର ଏଜେନ୍ସି ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଥିବା ବିଦେଶୀ ସଂସ୍ଥା ସହିତ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ଏହାର ଇଚ୍ଛା ଏହାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରେରଣା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଭ୍ରମାତ୍ମକ କାହାଣୀକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ରିପୋର୍ଟକୁ ଅସ୍ତ୍ର କରି, କଂଗ୍ରେସ କେବଳ ଜାତୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିନାହିଁ ବରଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଭାରତର ପ୍ରତିଛବିକୁ ମଧ୍ୟ କଳଙ୍କିତ କରିଛି।
