ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୦।୪: ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ବିବାହ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଡିବା, ଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା କିମ୍ବା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିର ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ନିଜର କୃଷି ଜମି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । ତଥାପି, ଏପରି ଜମି ବିକ୍ରୟରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଆୟ ଉପରେ ଟିକସ ଦେବାକୁ ଦାୟୀ କି ନାହିଁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ସବୁବେଳେ ଉଙ୍କି ମାରୁଥାଏ। ସଠିକ୍ ସୂଚନାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ, ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନାବଶ୍ୟକ ଟିକସ ଦେଇଥାନ୍ତି କିମ୍ବା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନିୟମାବଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି ।
କୃଷି ଜମି ଉପରେ ଟିକସ ଲାଗୁ ହେବ କି ନାହିଁ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜମିର ସ୍ଥାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଆୟକର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଗ୍ରାମୀଣ କୃଷି ଜମିକୁ ଏକ ପୁଞ୍ଜି ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝାଏ ଯେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଜମି ଏକ ଗ୍ରାମ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଆସେ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହାର ବିକ୍ରୟ ଉପରେ କୌଣସି ଟିକସ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ବିପରୀତ ଭାବରେ, ଯଦି ଜମିଟି ଏକ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତେବେ ଏହାର ବିକ୍ରୟରୁ ହେଉଥିବା ଲାଭ ଉପରେ ଟିକସ ଦେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ।
ଆପଣଙ୍କ ଜମି କେଉଁ ବର୍ଗରେ ପଡ଼େ ତାହା ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯଦି ଜମିଟି ୧୦,୦୦୦ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ପୌରପାଳିକା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତେବେ ଏହାକୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ଜମି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଯଦି ଜମିଟି ସହରାଞ୍ଚଳ ସୀମାରୁ ୨ ରୁ ୮ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତେବେ ଏହାକୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ଜମି ଭାବରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇପାରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଜମି ବିକ୍ରୟରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଲାଭକୁ ‘ପୁଞ୍ଜି ଲାଭ’ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା କର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଯଦି ସହରାଞ୍ଚଳ କୃଷି ଜମି କ୍ରୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ବିକ୍ରୟରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଲାଭକୁ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ରକାଳୀନ ପୁଞ୍ଜି ଲାଭ (STCG) ଭାବରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଏ । ଏହି ଲାଭ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆୟକର ସ୍ଲାବ୍ ହାର ଅନୁସାରେ କର ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ । ବିପରୀତ ଭାବରେ, ଯଦି ଜମି ଦୁଇ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ଧାରଣ କରିବା ପରେ ବିକ୍ରୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୁଞ୍ଜି ଲାଭ (LTCG) ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
