ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୬।୪: ପହଲଗାମରେ ୨୨ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ରେ ଘଟିଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ହମଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୨୬ ଜଣ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଦାୟୀ କରି ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ସ୍ଥଗିତ, ବାଣିଜ୍ୟ ବନ୍ଦ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ହ୍ରାସ କରିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧରେ ଭାରତୀୟ ବିମାନ ପାଇଁ ଆକାଶସୀମା ବନ୍ଦ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ କରିଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯଦି ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଆମେରିକା, ରୁଷିଆ ଏବଂ ଚାଇନା କାହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ? ଆସନ୍ତୁ ଆଲୋଚନା କରିବା।
ଭାରତ-ଆମେରିକା:
ଆମେରିକା ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣର ନିନ୍ଦା କରି ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସହ ଫୋନ ଯୋଗେ ଆଲୋଚନା କରି ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଭାରତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଓ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ମଜବୁତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତକୁ ‘ମେଜର ଡିଫେନ୍ସ ପାର୍ଟନର’ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି। ଯଦି ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଆମେରିକା ସମ୍ଭବତଃ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ, କିନ୍ତୁ ଏକ ବୃହତ ସଂଘର୍ଷ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ। ଆମେରିକା ପାକିସ୍ତାନ ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିଛି, ବିଶେଷ କରି ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନର ଚୀନ ସହ ଘନିଷ୍ଠତା ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକାର ଅଗ୍ରାଧିକାର ଭାରତ ଆଡ଼କୁ ରହିଛି।
ଭାରତ-ଋଷିଆ:
ରୁଷିଆ ଭାରତର ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବନ୍ଧୁ ରହିଆସିଛି, ଇତିହାସକୁ ନଜରକୁ ଆଣିଲେ ୧୯୬୫ ଓ ୧୯୭୧ରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି। ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ରୁଷିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ଏହାକୁ ଏକ ନୃଶଂସ ଅପରାଧ ବୋଲି ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ରୁଷିଆ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ଅସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣକାରୀ ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗ ରହିଛି। ଯଦି ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ରୁଷିଆ ସମ୍ଭବତଃ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ନିକଟତର ସମ୍ପର୍କ ଯେପରିକି ୨୦୧୬ରେ ‘ଫ୍ରେଣ୍ଡଶିପ’ ଏବଂ ଚୀନ ସହ ମିଳିତ ହିତ ଯୋଗୁଁ ରୁଷିଆ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାର ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରେ।
ଭାରତ-ଚାଇନା:
ଚାଇନା ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ସର୍ବକାଳୀକ ମିତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ, ଯିଏ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାମରିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇଛି। ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଚୀନ ଏହାର ନିନ୍ଦା କରିଛି, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସିଧାସଳଖ ଦାୟୀ କରିବାରୁ ବିରତ ରହିଛି। ଚୀନ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ-ପାକିସ୍ତାନ ଇକୋନୋମିକ କରିଡ଼ର (ସିପିଇସି) ଭଳି ବୃହତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରହିଛି। ଯଦି ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଚୀନ ସମ୍ଭବତଃ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ, କିନ୍ତୁ ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପରୁ ଦୂରେଇ ରହି କୂଟନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇବ। ଚୀନ ଭାରତ ସହ ମଧ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ତେଣୁ ଏକ ମୁକ୍ତ ସଂଘର୍ଷରେ ଜଡ଼ିତ ହେବାରୁ ବିରତ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରଭାବ
ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଉଭୟ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶ, ତେଣୁ ଏକ ସଂଘର୍ଷ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ଓ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ବିପଦଜନକ ହୋଇପାରେ। ଆମେରିକା, ରୁଷିଆ ଓ ଚୀନ ସମେତ ଜାତିସଂଘ ଭଳି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଏବଂ ସଂଘର୍ଷ ଏଡ଼ାଇବାକୁ କୂଟନୈତିକ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରିବେ। ଏକ୍ସରେ ଥିବା ପୋଷ୍ଟ ଅନୁସାରେ, କେତେକ ମତ ଅନୁଯାୟୀ ଆମେରିକା ଓ ରୁଷିଆ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ, ଯେତେବେଳେ ଚୀନ ପାକିସ୍ତାନର ପକ୍ଷ ନେବ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଅନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ର୍ନିଭର କରିବ।
ଯଦି ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଆମେରିକା ଓ ରୁଷିଆ ସମ୍ଭବତଃ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ, ଯେତେବେଳେ ଚୀନ ପାକିସ୍ତାନର ପକ୍ଷ ନେବ। ତେବେ, ଏହି ବିଶ୍ୱଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାତ୍ରାର ଯୁଦ୍ଧକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିବେ, କାରଣ ଏହାର ପରିଣାମ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହୋଇପାରେ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
