ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୮।୩: ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତର ଏଲପିଜି ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। କଳାବଜାରୀ ଏବଂ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ, ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି; ତଥାପି, ଏଲପିଜିର ଅଭାବ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ସମୟରେ, ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି ଯେ ଭାରତର ପ୍ରାୟ 300,000 ଟନ ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ହରମୁଜରେ ଫସି ରହିଛି, କାରଣ ଇରାନ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବହନ ମାର୍ଗକୁ ଅବରୋଧ କରିଛି। ସରକାର ଏବଂ ଜନସାଧାରଣ ଉଭୟ ଆଶାବାଦୀ ଅଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହେବା ପୂର୍ୱରୁ ଏହି ଯୋଗାଣ ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ, ତେବେ ସଙ୍କଟକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଏଡାଯାଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଏହି 300,000 ଟନ ଏଲପିଜି ପଠାଣରେ କେତେ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇପାରିବ?
ଭାରତ ମୂଳତଃ ଏହି ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଏଲପିଜି କେଉଁଠାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ଥିବା ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟୟ। ବର୍ତ୍ତମାନ ହରମୁଜରେ ଫସି ରହିଥିବା ଏଲପିଜି ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା କତାରରୁ କିଣାଯାଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, କିଛି ଏଲପିଜି ୟୁଏଇ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବରୁ କ୍ରୟ କରାଯାଇଥିଲା, ଛଅଟି ମାଲବାହୀ ଜାହାଜରେ ଲୋଡ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ପଠାଯାଇଥିଲା। ଯେହେତୁ ଭାରତର 90 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ LPG ଆମଦାନୀ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଆସେ, ଯାହାକୁ ଇରାନ ଏବେ ଅବରୋଧ କରିଛି ସଙ୍କଟ ତୀବ୍ର ହେଉଛି।
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ, LPGର ବର୍ତ୍ତମାନ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଟନ $600 ରୁ $800 ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ଅନୁସାରେ, ଏହା ପ୍ରତି ଟନ ପ୍ରାୟ 72,000 କୁ ଅନୁବାଦ କରେ। ଏହି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଉପରେ ଆଧାର କରି, 300,000 ଟନ ପରିବହନର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ $240 ନିୟୁତ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାରେ ପ୍ରାୟ 2,300 କୋଟି ସହିତ ସମାନ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଯଦି ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ବୀମା ପ୍ରିମିୟମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ହିସାବ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି ପରିବହନର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ 2,500 କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିବ। ଏହି ଗ୍ୟାସ ଛଅଟି ମାଲବାହୀ ଜାହାଜରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାହାଜ 45,000 ରୁ 46,000 ଟନ LPG ବୋଝେଇ କରିଥାଏ।
ଗୋଟିଏ ଟନ ଏଲପିଜିରେ କେତେ କିଲୋଗ୍ରାମ ରହିଛି। ଏହା ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ ଯେ ଗୋଟିଏ ମେଟ୍ରିକ ଟନ 1,000 କିଲୋଗ୍ରାମ ସହିତ ସମାନ। ଏହି ହିସାବ ଅନୁସାରେ, 300,000 ମେଟ୍ରିକ ଟନ 300 ନିୟୁତ କିଲୋଗ୍ରାମ ଏଲପିଜି ହେବ। ଏହା ବୁଝାଏ ଯେ ଭାରତର ପ୍ରାୟ 300 ନିୟୁତ କିଲୋଗ୍ରାମ ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଫସି ରହିଛି। ଏହି ପରିମାଣ ଦେଶର ବାର୍ଷିକ ଏଲପିଜି ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରାୟ 1 ପ୍ରତିଶତ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, କାରଣ ଆମର ମୋଟ ବାର୍ଷିକ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାୟ 33 ନିୟୁତ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ହୋଇଥାଏ।
ଭାରତରେ, ଏକ ମାନକ ଘରୋଇ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡରରେ 14.2 କିଲୋଗ୍ରାମ ଗ୍ୟାସ ରହିଥାଏ। ଏହି ମାନକ ଉପରେ ଆଧାର କରି, 300 ନିୟୁତ କିଲୋଗ୍ରାମ ଏଲପିଜି ପ୍ରାୟ 21.1 ନିୟୁତ ସିଲିଣ୍ଡର ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ। ଯଦିଓ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଥମ ନଜରରେ ଯଥେଷ୍ଟ ମନେହୁଏ, ଅନ୍ୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଉପରେ ନଜର ପକାଇଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଏହି ପରିମାଣ କେବଳ କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ଦେଶର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ। ସାରା ଦେଶରେ ପ୍ରତିଦିନ ହାରାହାରି 8 ନିୟୁତ ଏଲପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ବୁକ ହୁଏ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦେଖିଲେ, 300,000 ଟନ ଏଲପିଜି ଦେଶର ମାତ୍ର ତିନିରୁ ଚାରି ଦିନର ବ୍ୟବହାର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଯୋଗାଣ।
