ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୧।୫: ଗତ ଦେଢ଼ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସୁନାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମୂଲ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ପ୍ରତି ୧୦ ଗ୍ରାମ ପିଛା ୨୪ କ୍ୟାରେଟ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୫୩,୦୦୦ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବଜାରରେ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ନିବେଶକଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ପୁରୁଣା ଭୟ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ୧୯୮୦ ଦଶକର ଭୟ। ଯେଉଁମାନେ ସୁନା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନିକଟରୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି ସେମାନେ ଜାଣିପାରିବେ ଯେ ୧୯୮୦ ରେ କ’ଣ ଘଟିଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ସୁନାରେ ନିବେଶ ଜାରି ରଖିବା ନା ୧୯୮୦ ପରି ଦୁର୍ଘଟଣା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା। ହଁ, ୧୯୮୦ ରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସୁନା ମୂଲ୍ୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଲୋକଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସୁନା ନ କିଣିବାକୁ ନିବେଦନ କରିଥିବାରୁ, କିଛି ଲୋକ ୧୯୮୦ ଦଶକର ଦୁର୍ଘଟଣା ବିଷୟରେ କହୁଛନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ ସୁନା ମୂଲ୍ୟ ଆକାଶଛୁଆଁ ଥିଲା, ଯେପରି ଆଜି ଅଛି। ତା’ପରେ, ହଠାତ୍ ସବୁକିଛି ବଦଳିଗଲା। ସୁନା କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଖସିଗଲା। ସେତେବେଳେ କ’ଣ ହେଲା? ପରିସ୍ଥିତି କିପରି ଥିଲା? ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି କ’ଣ ସେହି ସମୟ ପରି ସମାନ? ଆମେ କ’ଣ ପୁଣି ଥରେ ସମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଦେଖିବୁ? ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା…
୧୯୮୦ ଦଶକକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଆମକୁ ଆଉ ଟିକିଏ ପଛକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ୧୯୭୦ ଦଶକରେ, ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉଚ୍ଚ ଥିଲା। ଇରାନ ବିପ୍ଳବଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନର ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଆକ୍ରମଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଭୟର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ବି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ ସୁନାକୁ ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ ନିବେଶ କିମ୍ବା ଏକ ନିରାପଦ ସ୍ବର୍ଗ ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଜାନୁଆରୀ ୨୧, ୧୯୮୦ରେ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଉନ୍ସ ୮୫୦ ଡଲାରର ରେକର୍ଡ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ୧୯୭୯ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ଡଲାର ଥିବା ସୁନା କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଗଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲା ନାହିଁ।
ସୁନା ମୂଲ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ପରେ ଏକ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ, ଆମେରିକାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭର ତତ୍କାଳୀନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଲ ଭୋଲକର ସୁଧ ହାରକୁ ୧୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ୨୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ଏହି ଉଚ୍ଚ ସୁଧ ହାର ଡଲାରକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥିଲା ଏବଂ ନିବେଶକମାନେ ସୁନାରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଇ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ଜମା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ରୂପା ବଜାରରେ ହଣ୍ଟ ବ୍ରଦର୍ସଙ୍କ ହେରଫେର ଆବିଷ୍କାର ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁ ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ଆଣିଥିଲା। ଫଳସ୍ବରୂପ, ୧୯୮୦ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ସୁନା $୬୦୦ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଏବଂ ତା’ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ $୩୦୦-$୪୦୦ରେଞ୍ଜକୁ ଖସି ଆସିଥିଲା। ଏହା ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ଦର୍ଶାଇଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ୨୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସୁନା ମୂଲ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଆଣିଥିଲା।
ଆଜି, ମେ ୨୦୨୬ରେ, ପରିସ୍ଥିତି ୧୯୮୦ ପରି ମନେ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଉଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ରୁଷିଆ-ୟୁକ୍ରେନ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସୁନା ପ୍ରାୟ $୪,୭୦୦ ରହିଛି, ଏବଂ ନିକଟରେ $୫,୦୦୦ ସୀମା ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଠିକ ୧୯୮୦ ପରି, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ଭୟ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁନା କିଣିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଯେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ, ବିଶେଷକରି ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନରେ ଥିବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ସୁନା କ୍ରୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ରୟ ହଠାତ୍ ହ୍ରାସରୁ ମୂଲ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ୧୯୮୦ରେ ହୋଇଥିବା ପରି ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ଏଥର ଅସମ୍ଭବ। କାରଣ ଡିଜିଟାଲ ସୁନା ଏବଂ ଇଟିଏଫ ଭଳି ଅନେକ ନୂତନ ନିବେଶ ରାସ୍ତା ଖୋଲିଛି। ତଥାପି, ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ହ୍ରାସ ଘଟିବ ନାହିଁ। ଯଦି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ହଠାତ୍ କମିଯାଏ କିମ୍ବା ଆମେରିକା ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭ ସୁଧ ହାର ଉପରେ ପୁଣିଥରେ ତାର ମତ କଠୋର କରେ, ତେବେ ମୂଲ୍ୟରେ ୨୦ ରୁ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ଘଟିପାରେ।
