ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୬।୭: ୨୨ ଏପ୍ରିଲରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣରେ ୨୬ ଜଣ ନୀରିହ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ, ଭାରତ ୧୯୬୦ ମସିହାରୁ ବଳବତ୍ତର ଥିବା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା। ଭାରତ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଦାୟୀ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପରେ, ଚାରି ଦିନିଆ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ‘ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୂର’ ଅଧୀନରେ, ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ପିଓକେରେ ଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶିବିରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନର ଭୟର ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଯେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଭାରତଠାରୁ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ନଦୀରୁ ପାଣି ପାଏ। ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯୋଗାଣ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଚାଇନା ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଛି। ଚାଇନା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରେ, ଯାହା ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ଭାରତ ଭୟ କରୁଛି ଯେ, ଚାଇନା ତା’ର ସୀମାରୁ ଭାରତକୁ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରବାହକୁ ବାଧା ଦେଇପାରେ।
ଚାଇନା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଭାରତକୁ ‘ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ଏବଂ ପାଣିକୁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଏହା ସହିତ, ଚାଇନା ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ, ସେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉପନଦୀ ଉପରେ ମୋହମନ୍ଦ ନଦୀବନ୍ଧ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ କରିବ, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଲାଭ ଦେବ ଏବଂ ଭାରତ ଉପରେ ରଣନୈତିକ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।
ଭାରତର ଅନେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ଉଦାର ହୋଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରାୟ ୬୫% ଜନସଂଖ୍ୟା ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଭାରତରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୧୪%। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଭାରତର ଏହି କଠୋର ମନୋଭାବ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏକ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଅସହଜ ସ୍ଥିତିରେ ପକାଇଛି।
ଚାଇନା ଏବେ ନିଜକୁ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷ ବୋଲି ବିଚାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଚାଇନା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଭାରତକୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ଏବଂ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ଯେ, ଯଦି ଭାରତ ‘ଜଳକୁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ’ ବ୍ୟବହାର କରେ, ତେବେ ଏହାର ଗମ୍ଭୀର ପରିଣାମ ହୋଇପାରେ। ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ, ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉତ୍ସ ଚାଇନାର ପଶ୍ଚିମ ତିବ୍ଦତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଛି, ଯାହା ଏହି ବିବାଦକୁ ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କରିଥାଏ। ଏହା ସହିତ, ଚାଇନା ପାକିସ୍ତାନରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉପନଦୀରେ ମୋହନଦ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣକୁ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ କରିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ କୂଟନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।
