ଜନ୍ମରୁ ପାଖାପାଖି ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିଶୁର ବିକାଶ ପାଇଁ ମାସ ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ମନେରଖନ୍ତୁ ମା’କ୍ଷୀର ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପିଲାର ଶାରୀରିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ଜରୁରୀ। ମା’କ୍ଷୀର ସହିତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଭଲ ଭାବେ ଶିଶୁରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ପିଲାଟି ପାଇଁ ଡାଏଟ୍ ପ୍ଲାନ କରି କେଉଁ ମାସରେ କିପରି ଓ କେଉଁ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବେ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଛୋଟିଆ ଆଲୋଚନାଟି ରଖୁଛୁ।
ଜନ୍ମରୁ ତିନି ମାସ ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ମା’କ୍ଷୀର ସବୁଠାରୁ ଭଲ। ମା’କ୍ଷୀରରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରୋଟିନ ରହିଛି, ଯାହା ଶିଶୁକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। କେହି କେହି ଶିଶୁକୁ ପାଣି; ଫଳ ରସ ଓ ଗ୍ଲୁକୋଜ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯାହା ଅନାବଶ୍ୟକ। ମା’କ୍ଷୀର ପିଲାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରୋଗ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟାରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁ ଶିଶୁ ନିୟମିତ ମା’କ୍ଷୀର ପାନ କରିଥାଏ ତାଙ୍କଠାରେ ଆଜ୍ମା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍ ଥାଏ। ପିଲା ଜନ୍ମ ହେବାର ତିନି ମାସରେ ମା’ ଖାଉଥିବା ଭୋଜନ ପିଲାଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରସବ ପରେ ପରେ ମହିଳା ନିଜର ଭୋଜନ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ତିନି ମାସରେ ଶିଶୁକୁ ଆଇରନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ତେଣୁ ମା’ଆଇରନ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦରକାର, ଏହାଦ୍ୱାରା ସ୍ତନ୍ୟପାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିଶୁ ଶରୀରକୁ ଆଇରନ ଯିବ।
ତିନିରୁ ଛଅ ମାସ ଶିଶୁର ଶରୀରରେ ପୋଷକ ଯୁକ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ କେବଳ ମା’କ୍ଷୀର ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି କିଛି ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ସେରେଲାକ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ଉଷୁମ ପାଣିରେ ମିଶାଇ ଶିଶୁକୁ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଦିଅନ୍ତି, ଏଥିରୁ ଶିଶୁ ଶରୀରରେ ବିକାଶ ପାଇଁ ଭରପୂର ପୋଷଣ ମିଳିଥାଏ। ଧୀରେ ଧୀରେ ଶିଶୁକୁ କିଛି ଅଲଗା ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯାହା ଆରାମରେ ହଜମ ହୋଇପାରିବ। ଯଦି ଶିଶୁକୁ କିଛି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି, ତା’ହେଲେ ଗୋଟେ ଖାଦ୍ୟକୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଥର ନ ଦେଇ କିଛି ସପ୍ତାହ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏହାପରେ ନୂଆ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ମାଣ୍ଡିଆ ଚୂନା, ସୁଜି ଓ କଞ୍ଚାକଦଳୀ ପାଉଡ଼ର କ୍ଷୀର କିମ୍ବା ପାଣିରେ ସିଝାଇ ଶିଶୁକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ ଲାଭ ମିଳିଥାଏ। ଶିଶୁ ଟିକେ ବଡ଼ ହୋଇଗଲେ ତାକୁ ଭାତ ଓ ଦହି ଖାଇବାକୁ ଦେଇ ପାରିବେ। ପିଲାଙ୍କୁ ଯଦି ଫଳ ସିଝାଇ ଖାଇବାକୁ ଦେଉଛନ୍ତି ଏହାକୁ ଭଲ କରି ସିଝାନ୍ତୁ।
ଛଅରୁ ଆଠମାସ ବୟସରେ ପିଲାମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଖାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି, ତେଣୁ ନ ରାଗି ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତୁ। ଛଅ ମାସ ପରେ ଶିଶୁଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଉଠି ଥାଏ। ଦାନ୍ତ ଉଠିବା ସହ ଶୂଳେଇ ହୋଇଥାଏ। ଏଥିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଶିଶୁକୁ ବିସ୍କୁଟ କିମ୍ବା ଟୋଷ୍ଟ ଚୋବାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ପିଲା ପାଟିରେ ରଖି ଚୋବାଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଶିଶୁର କିଛି କ୍ଷତି ହୋଇ ନ ଥାଏ। ଶିଶୁକୁ ଆଳୁ ସିଝାଇ ଦେଇ ପାରିବେ, ଯଦି ଚାହାନ୍ତି ଏଥିରେ ଅଳ୍ପ ଲୁଣ ଓ ଗୋଟେ ବୁନ୍ଦା ଲେମ୍ବୁ ରସ ମିଶାଇ ପାରିବେ। ଗାଜର, କୋବି ଓ ପାଳଙ୍ଗ ଭଲ ଭାବେ ସିଝାଇ ସେଥିରେ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଶିଶୁକୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ବୟସରେ ଶିଶୁକୁ ଅଣ୍ଡା ସିଝାଇ ଦେଇ ପାରିବେ। ସପ୍ତାହକୁ ତିନିଟି କିମ୍ବା ଚାରିଟି ଅଣ୍ଡା ସିଝାଇ ଦେଇପାରିବେ।
ନଅରୁ ଦଶ ମାସ ଶିଶୁକୁ ମାଛ, ଚିକେନ, କଲିଜା ଓ ମଟନ ଖାଇବାକୁ ଦେଇପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଭଲ କରି ସିଝାଇ ନ ଥିଲେ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଦଶ ମାସରେ ଶିଶୁର ଓଜନ ପ୍ରଥମ ତୁଳନାରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବୟସରେ ଶିଶୁକୁ କ୍ଷୀର, ବିସ୍କୁଟ ଓ ଫଳ ରସ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶିଶୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଳିତ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଗାର ମାସ ପରେ ପିଲାର ଓଜନ ପୂର୍ବ ମାସଗୁଡ଼ିକ ଅପେକ୍ଷା ବଢ଼ିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ପିଲାକୁ ବର୍ଷେ ପୂରେ ତା’ର ଓଜନ କିନ୍ତୁ ହେବା ଓଜନଠାରୁ ତିନିଗୁଣା ହୋଇଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ପିଲାକୁ କ୍ଷୀର, ବିସ୍କୁଟ ଓ ଫଳ ଜୁସ୍ କରିଦିଅନ୍ତୁ। ଏକ ମିଶ୍ରିତ ସନ୍ତୁଳିତ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହାଦ୍ୱାରା ପିଲାର ଶରୀରରେ ଦେଖାଦେଉଥିବା ଅଭାବ ଦୂର ହେବ।
ଅନେକ ମାତାପିତା ପିଲାଟିକୁ ଶୀଘ୍ର ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରି ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ଅତ୍ୟଧିକ ଓ ଶରୀର ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯାହାକି ପିଲାଟି ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟକାରକ ନ ହୋଇ ଏହା ଅହିତକାରକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ନୂଆ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ସବୁଠାରୁ ଭଲ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ମାଗଣା ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା, ପରାମର୍ଶ ଓ ଔଷଧ ପତ୍ରର ସାହାଯ୍ୟ ନେବା। କୌଣସି ଦେଶୀୟ ଚିକିତ୍ସା ବା ଗୁଣିଗାରେଡ଼ି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଏହାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ମଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ, ଶିଶୁରୋଗ ବିଭାଗ, ଫକୀରମୋହନ ମେଡିକାଲ କଲେଜ, ବାଲେଶ୍ୱର
ମୋ: ୯୪୩୭୧୨୪୦୭୪
