ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୭।୫: ଭାରତରେ ବୃତ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷାର ରୂପାନ୍ତରଣ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କ୍ୟାବିନେଟ ଜାତୀୟ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା (ଆଇଟିଆଇ) ଉନ୍ନୟନ ଏବଂ କୌଶଳ ବିକାଶ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ଜାତୀୟ ଏକ୍ସଲେନ୍ସ ସେଣ୍ଟର (ଏନସିଓଇ) ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି।
ଏନସିଓଇଗୁଡ଼ିକ ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଚେନ୍ନାଇ, ହାଇଦ୍ରାବାଦ, କାନପୁର ଏବଂ ଲୁଧିଆନା ସମେତ ପାଞ୍ଚଟି ଜାତୀୟ କୌଶଳ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା (ଏନଏସଟିଆଇ)ରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ଉନ୍ନତ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ (ଟିଓଟି) ସୁବିଧା ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ଏନଏସଟିଆଇରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉନ୍ନୟନ କରାଯିବ। ଏହା ସହିତ, ୫୦,୦୦୦ ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପ୍ରାକ୍-ସେବା ଏବଂ ସେବାକାଳୀନ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ଏହି ଉଦ୍ୟୋଗଟି ବଜେଟ ୨୦୨୪-୨୫ ଏବଂ ବଜେଟ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ଘୋଷଣା ଅନୁସାରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ, ଯାହାର ମୋଟ ବ୍ୟୟ ରାଶି ୬୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା (କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ: ୩୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା, ରାଜ୍ୟ ଅଂଶ: ୨୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଅଂଶ: ୧୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା)। ଏହାର ୫୦% କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ ଏସୀୟ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ଭାବେ ସହ-ଅର୍ଥାୟନ କରାଯିବ।
ଏହି ଯୋଜନା ୧,୦୦୦ ସରକାରୀ ଆଇଟିଆଇକୁ ହବ ଏବଂ ସ୍ପୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନୟନ,ଶିଳ୍ପ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ନୂତନ କୋର୍ସ ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ଏନଏସଟିଆଇର କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ପାଞ୍ଚଟି ଜାତୀୟ ଏକ୍ସଲେନ୍ସ ସେଣ୍ଟର ସ୍ଥାପନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବ।
ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ସହଯୋଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଆଇଟିଆଇଗୁଡ଼ିକୁ ସରକାରୀ ମାଲିକାନା ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ପରିଚାଳିତ ଆକାଂକ୍ଷୀ କୌଶଳ ସଂସ୍ଥା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ୨୦ ଲକ୍ଷ ଯୁବକଙ୍କୁ ଶିଳ୍ପର ମାନବ ମୂଲଧନ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରୁଥିବା କୋର୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ କୌଶଳୀ କରାଯିବ। ଏହି ଯୋଜନା ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଚାହିଦା ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶିଳ୍ପ, ବିଶେଷକରି ଏମଏସଏମଇଗୁଡ଼ିକ, ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ସହଜରେ ପାଇପାରିବେ।
ଅତୀତରେ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଆଇଟିଆଇଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉନ୍ନୟନ ଆବଶ୍ୟକତା, ବିଶେଷକରି ଭିତ୍ତିଭୂମି ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, କ୍ଷମତା ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ମୂଲଧନ-ନିବିଡ ନୂତନ ଯୁଗର କୋର୍ସ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନଥିଲା। ଏହାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଆବଶ୍ୟକତା ଆଧାରିତ ନିବେଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖାଯାଇଛି, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭିତ୍ତିଭୂମି, କ୍ଷମତା ଏବଂ କୋର୍ସ ସମ୍ପର୍କିତ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ନିଧି ବଣ୍ଟନରେ ନମନୀୟତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ, ଏହି ଯୋଜନା ଆଇଟିଆଇ ଉନ୍ନୟନର ଯୋଜନା ଏବଂ ପରିଚାଳନାରେ ଶିଳ୍ପ ସହ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏହି ଯୋଜନା ଫଳାଫଳ-ଆଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ-ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସ୍ପେଶାଲ ପର୍ପସ ଭେହିକଲ (ଏସପିଭି) ମଡେଲ ଗ୍ରହଣ କରିବ, ଯାହା ଆଇଟିଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବବର୍ତୀ ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଏହାକୁ ପୃଥକ କରୁଛି।
ଭିତ୍ତିଭୂମି, କୋର୍ସର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା, ନିଯୁକ୍ତି ଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣର ଧାରଣା ସମ୍ପର୍କିତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରି, ଏହି ଯୋଜନା ଆଇଟିଆଇଗୁଡ଼ିକୁ କୌଶଳୀ ମାନବଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ରଣୀ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି, ଯାହା ଦେଶର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ନବସୃଜନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବାର ଯାତ୍ରା ସହ ସମନ୍ୱିତ।
ଏହା ଶିଳ୍ପ ଚାହିଦା ସହ ସମନ୍ୱିତ କୌଶଳୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କର ଏକ ପାଇପଲାଇନ ସୃଷ୍ଟି କରିବ, ଯାହା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ଅଟୋମୋଟିଭ ଏବଂ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ଭଳି ଉଚ୍ଚ-ବୃଦ୍ଧି କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଶଳ ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବ। ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୋଜନା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିକଶିତ ଭାରତ ଦର୍ଶନ ସହ ସମନ୍ୱିତ, ଯେଉଁଥିରେ କୌଶଳ ବିକାଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସକ୍ଷମତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଗଢ଼ିତୋଳିବାରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳତାର ଏକ ବିରାଟ ଚାଳକ ହୋଇପାରେ। ୧୯୫୦ ଦଶକରୁ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା (ଆଇଟିଆଇ) ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭାରତରେ ବୃତ୍ତିଗତ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣର ମେରୁଦଣ୍ଡ ହୋଇଆସୁଛି। ୨୦୧୪ ପରେ ଆଇଟିଆଇ ନେଟୱାର୍କ ପ୍ରାୟ ୪୭% ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୪,୬୧୫କୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧୪.୪୦ ଲକ୍ଷ ନାମଲେଖା ହୋଇଛି। ତଥାପି, ଆଇଟିଆଇ ମାଧ୍ୟମରେ ବୃତ୍ତିଗତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କମ୍ ଆକାଂକ୍ଷୀ ରହିଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଆକର୍ଷଣ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଣାଳୀଗତ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଅଭାବ ହୋଇଛି।
ଅତୀତରେ ଆଇଟିଆଇ ଉନ୍ନୟନ ପାଇଁ ଯୋଜନା ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ସମନ୍ୱିତ କୋର୍ସ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଡିଜାଇନ ସହିତ ଆଇଟିଆଇ ପୁନଃକଳ୍ପନା ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍କେଲେବଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଗତ ଦଶନ୍ଧିର ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ପ୍ରୟାସକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ। ଏହା ବିକଶିତ ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାକାର କରିବାରେ କୌଶଳୀ ଶ୍ରମଶକ୍ତିର ଏକ ପୁଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସକ୍ଷମତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
