ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧।୯: ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀରେ, ଭାରତ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଭାରତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି ଯେ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ସହମତ ଏକ ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରାଯିବ। ତଥାପି, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏହି ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିତ୍ୱରେ, ବ୍ରିକ୍ସକୁ ଆମେରିକା କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏକ ମଞ୍ଚ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଂଘର୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଭାଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତ ବିଶେଷ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରୁଛି।
ଇରାନ ବୈଠକ ସମୟରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇପାରେ ଏବଂ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ନିନ୍ଦା କରିବାକୁ ଚାହିଁପାରେ। ଇରାନ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅନ୍ୟ ବ୍ରିକ୍ସ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ ଲୋଡ଼ିପାରେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇରାନ ମଧ୍ୟ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE) ଉପରେ ଏହାର ଭୂଭାଗକୁ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାର ଅଭିଯୋଗ କରିଆସୁଛି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ବ୍ରିକ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରେ। ଚାଇନା ଏବଂ ରୁଷିଆ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରିକ୍ସ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଇରାନର ନିକଟତର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ; ତେଣୁ, ଭାରତ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଏକ ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାରରେ ସହମତ କରାଇବା ସହଜ ହେବ ନାହିଁ।
ଯଦି ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସହମତି ନହୁଏ, ତେବେ ଏକ ମିଳିତ ବ୍ରିକ୍ସ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିବା କଷ୍ଟକର ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦରେ ଥିବା ଦେଶ ଏକ ପୃଥକ ‘ଚେୟାର ସମରି’ ବା ସାରାଂଶ ଜାରି କରିପାରିବ। ଅତୀତରେ ବ୍ରିକ୍ସ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବୈଠକ ସମୟରେ ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଯେତେବେଳେ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସହମତି ହୋଇପାରିନଥିଲା।
ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କର ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଚାହୁଁନାହିଁ ଯେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିତ୍ୱରେ ବ୍ରିକ୍ସ ଫୋରମରୁ ଆମେରିକାକୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ଏକ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସେ। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ କୂଟନୈତିକ ଚ୍ୟାନେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିଜର ମତାମତ ଜଣାଇଛି।
ଭାରତ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି ଯେ ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବିବାଦ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ସହମତ ହୋଇପାରିବେ ଏପରି ଭାଷାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ଶବ୍ଦ ବାଛିବା ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉଛି।
ଭାରତ ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କେବଳ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବିବାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ବ୍ରିକ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ବହୁ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବ୍ରିକ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବାରମ୍ବାର ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି।
ବ୍ରିକ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବଢୁଛି, ଏବଂ ଅନେକ ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ସେମାନଙ୍କର ପାରସ୍ପରିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ମୁଦ୍ରାର ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ଏହି ଦିଗରେ କୌଣସି ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ଆସେ, ତେବେ ଏହା ଆମେରିକାର ଚିନ୍ତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।
