ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୯।୭: କ’ଣ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସଂଗଠନ ଭାରତ ବନ୍ଦ ଘୋଷଣା କରିପାରିବେ? ଦେଶବ୍ୟାପୀ ବନ୍ଦ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ସେମାନଙ୍କୁ କେତେ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ଆଲୋଚନାରେ ରହିଛି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତ ବନ୍ଦ। ଆଜି (୦୯ ଜୁଲାଇ) ବ୍ୟାଙ୍କିଂ, ଖଣି, ପରିବହନ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ସମେତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରର ୨୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀ ଧର୍ମଘଟରେ ଅଛନ୍ତି। କର୍ମଚାରୀମାନେ ସାରା ଦେଶରେ ଭାରତ ବନ୍ଦ ଡାକରା ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ସେବା ଉପରେ ପଡ଼ିବ। AITUC (ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଟ୍ରେଡ ୟୁନିଅନ କଂଗ୍ରେସ), HMS, CITU, INTUC, INUTUC, TUCC, AICCTU, LPF ଏବଂ UTUC ଭାରତ ବନ୍ଦରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ। କୃଷି ମଜଦୁର ସଂଘ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ କିଷାନ ମୋର୍ଚ୍ଚା ମଧ୍ୟ ଏହି ଧର୍ମଘଟକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ସମ୍ବିଧାନ ଭାରତ ବନ୍ଦ ଡାକରା ଦେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏପରି କରିବାର ଅଧିକାର ଦିଏ କି? ଯଦି ଭାରତ ବନ୍ଦ ସମୟରେ କୌଣସି ହିଂସା ଘଟେ, ତେବେ ଏହାର ଦାୟୀ କିଏ ରହିବ? ହିଂସା କ୍ଷେତ୍ରରେ କ’ଣ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଇପାରିବ?
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଓକିଲ ଆଶିଷ ପାଣ୍ଡେ କହିଛନ୍ତି, ଭାରତ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ମତାମତ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଅଧିକାର ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରେ। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା (19) (A) ଯେକୌଣସି ଭାରତୀୟକୁ ବାକ ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସୱାଧୀନତାର ଅଧିକାର ଦିଏ।
ଧାରା-B ରେ କୁହାଯାଇଛି, ଭାରତୀୟମାନେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ବିନା ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ହୋଇପାରିବେ। ଅର୍ଥାତ, ସେମାନେ ଦେଶରେ ଭାରତ ବନ୍ଦ ଘୋଷଣା ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ। ଭାରତ ବନ୍ଦ ଉପରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କରାଯାଏ ନାହିଁ।
ଓକିଲ ଆଶିଷ ପାଣ୍ଡେ କୁହନ୍ତି, ଭାରତ ବନ୍ଦ ଉପରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କରାଯାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ବନ୍ଦ କିମ୍ବା ଏହା ସମୟରେ ପ୍ରତିବାଦ ହିଂସାତ୍ମକ ହୁଏ, ପ୍ରତିବାଦକାରୀମାନେ ହିଂସାତ୍ମକ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା ସରକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଧମକ ଦିଅନ୍ତି। ଯଦି ସେମାନେ ଏପରି କିଛି କରନ୍ତି ଯାହା ଅନ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ କିମ୍ବା ଜୋରଜବରଦସ୍ତି ଦୋକାନ ବନ୍ଦ କରେ, ତେବେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଇପାରିବ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବାଦକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତିବାଦ ହିଂସାତ୍ମକ ହୁଏ ସେତେବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ହିଂସାର ପ୍ରକାର ଉପରେ କି ପ୍ରକାରର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯିବ ତାହା ର୍ନିଭର କରେ? କ’ଣ କ୍ଷତି ହୋଇଛି?
ଧରନ୍ତୁ ହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦକାରୀମାନେ କାହାର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବେ, ତେବେ ୧୯୮୪ ମସିହାର ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପତ୍ତି କ୍ଷତି ନିବାରଣ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଇପାରିବ। ଆଇନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଥିବା ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜେଲଦଣ୍ଡ ସହିତ ଜରିମାନା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରିବ।
ସମୟ ସହିତ ପ୍ରତିବାଦରେ ହିଂସାର ବର୍ଦ୍ଧିତ ମାମଲା ଦେଖି, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ଆଇନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ସୱତଃପ୍ରବୃତ୍ତ ବିଚାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଏଥିପାଇଁ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥମଟି ଥିଲା ଜଷ୍ଟିସ ଥମାସ କମିଟି ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଥିଲା ନରିମାନ କମିଟି। କିନ୍ତୁ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବହୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନଥିଲା। ପ୍ରତିବାଦ ଏବଂ ଦଙ୍ଗା ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରୁ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଗଠନ କରିବା ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ଏହାର ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ନଥିଲା।
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସରକାର ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଆଇନ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ରାଜ୍ୟରେ CAA ପାଇଁ ବିରୋଧ ଜୋର ଧରିବା ସମୟରେ ଏହି ଆଇନ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆଇନର ନାମ ହେଉଛି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ କ୍ଷତିପୂରଣ ଫର ଡ୍ୟାମେଜ ଟୁ ପବ୍ଲିକ ଆଣ୍ଡ ପ୍ରାଇଭେଟ ପ୍ରପର୍ଟି ଆକ୍ଟ 2020। ଏହି ଆଇନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କ ଯୋଗୁଁ କାହାର ସମ୍ପତ୍ତି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଦଙ୍ଗାକାରୀମାନେ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବେ। ଦେଶର ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ହିଂସା ଏବଂ ଭଙ୍ଗାରୁଜା କରିବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ।
