ରାଜନଗର,୬ା୯ (ଭାସ୍କର ରାଉତରାୟ): ବଉଳା କୁମ୍ଭୀରଙ୍କ ଭୂସ୍ବର୍ଗ ଭାବେ ପରିଚିତ ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବପ୍ରଥମ କୃତ୍ରିମ ପ୍ରଜନନ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଗୁରୁବାର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ୨୫ ଶାବକ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ୭୫ଦିନ ପରେ ଅଣ୍ଡାରୁ ଛୁଆଫୁଟିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତା ଦିନେ ଦୁଇଦିନ ଭିତରେ ଅନ୍ୟ ଅଣ୍ଡାଗୁଡ଼ିକରୁ କୁମ୍ଭୀର ଶାବକ ଜନ୍ମ ନେବେ ବୋଲି ବନ ବିଭାଗ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ।
ଚଳିତବର୍ଷ ଭିତରକନିକାରେ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀ, ନାଳଗୁଡ଼ିକରେ ବାସ କରୁଥିବା ବଉଳା କୁମ୍ଭୀରଙ୍କ ୧୧୪ଟି ବସା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ନଦୀକୂଳ କନିକା ରେଞ୍ଜ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଜୁଆର ମାଡ଼ି ଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ କୁମ୍ଭୀର ବସାରୁ ୫୪ଟି ଅଣ୍ଡା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଅଣ୍ଡାକୁ କୃତ୍ରିମ କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜନନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଛୁଆ ଫୁଟାଇବା ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୁରୁବାର ୨୫ଟି ଶାବକ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଉଳା କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜନନ ଋତୁରେ ମା’ କୁମ୍ଭୀର ଅନ୍ତଃସତ୍ତ୍ୱା ହେବା ପରେ ଅଣ୍ଡା ଦେବା ପାଇଁ ନିରାପଦ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିଥାଏ। ନାଳଠାରୁ ଉଚ୍ଚା ସ୍ଥାନରେ ବସା କରିଥାଏ। ଖରଖରି ପତ୍ର ଓ କାଠିକୁଟାକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ୨ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚର ଗଦା କରିଥାଏ। ଗଦା ଉପରେ କୁମ୍ଭୀର ଅଣ୍ଡା ଦେବା ପରେ ତା’ ଉପରେ ପୁଣି ଖରଖରି ପତ୍ର ଓ କାଠି କୁଟା ଘୋଡ଼ାଇ ଦେଇଥାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁମ୍ଭୀର ୪୦ରୁ ୬୦ଟି ଅଣ୍ଡା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅଣ୍ଡା ଦେବାର ୭୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଛୁଆ ବାହାରିଥାଏ। ସଂଗୃହୀତ ଅଣ୍ଡାଗୁଡ଼ିକୁ ଡାଙ୍ଗମାଳଠାରେ ଥିବା ବଉଳା କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜନନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଖରଖରି ଓ ହେନ୍ତାଳ ପତ୍ର ଘୋଡ଼ାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା। ୩୨ରୁ ୩୩ ଡିଗ୍ରୀ ତାପମାତ୍ରାରେ କୁମ୍ଭୀର ଅଣ୍ଡାଗୁଡ଼ିକୁ ପତ୍ର ଘୋଡ଼ାଇ ରଖାଯିବା ସହ ପ୍ରତି ୨ ଘଣ୍ଟାରେ ଥରେ ତାପମାତ୍ରା ମପାଯାଉଥିଲା। ରଖାଯାଇଥିବା ଅଣ୍ଡାରୁ କୁମ୍ଭୀର ଶାବକ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ୧୯୭୫ରୁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଏହି ବଉଳା କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜନନ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ସେବେଠୁ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲୁ ରହିଛି।
