ସ୍କୁଲ୍ ଫି ଦେଇ ନ ପାରି ପଢା ଛାଡି ନିଜ ଗୋଡରେ ଛିଡା ହୋଇ କୋଲକାତାର ବିଶ୍ୱନାଥ ନାରୁ ଅଭାବୀ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍କୁଲ୍ ଗଢିଛନ୍ତି। ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ସମୟ ବାହାର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ୪୦ ବର୍ଷ ହେବ ସେ ଏହି ସେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ମାତ୍ର ୬ ମାସର ହୋଇଥିବାବେଳେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ବାପାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ମା’ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଘରେ କାମ କରି ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ। ବହୁ କଷ୍ଟରେ ବିଶ୍ୱନାଥ ଓ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ୧୦ମ ଯାଏ ପଢିପାରିଥିଲେ। ସ୍କୁଲ୍ ଫି ନ ଦେଇପାରିବାରୁ ତାଙ୍କ ପଢା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା। ବିଶ୍ୱନାଥ ପ୍ରଥମେ ଏକ ମାଛ ଦେକାନରେ କାମ କରୁଥିଲେ ଓ ପରେ ନିଜେ କୋଲକାତାର ଦମ୍ଦମ୍ ପାର୍କ ବଜାରରେ ଦୋକାନ କରି ମାଛ ବିକ୍ରି କଲେ। ମାଛରୁ ଯାହା ଆୟ ହୁଏ ସେଥିରେ ପରିବାର ଚଳାଇବା ସହ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନନ୍ଦିପୁରରେ ସ୍ବାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାମନ୍ଦିର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍କୁଲ୍ରେ ଏବେ ରିକ୍ସାଚାଳକ, ଦିନମଜୁରିଆ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଘରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ହିଁ ପଢାଉଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱନାଥ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନିଜସ୍ବ ରୋଜଗାରରେ ବହି କିଣି ଯୋଗାଉଛନ୍ତି। ୬୬ ବର୍ଷୀୟ ବିଶ୍ୱନାଥ ୧୦ଟା ଭିତରେ ମାଛ ବିକ୍ରି ସାରିଦେଇ ସ୍କୁଲରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି । ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସେ ଗଣିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ପଢାନ୍ତି। ଏହାପରେ ବଳକା ସମୟ ସେ ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳନ୍ତି କିମ୍ବା ଏକ୍ସଟ୍ରା କ୍ଲାସ୍ ମଧ୍ୟ ନେଇଥାନ୍ତି।
