ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୫ା୮: ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା, ଭୂସ୍ଖଳନ ଏବଂ ବାଦଲ ଫଟା ବର୍ଷା ଯୋଗୁ ବହୁତ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି। ଗୁରୁବାର ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର କିସ୍ତଓ୍ବାରରେ ବାଦଲ ଫାଟିବାରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଜଣ ସିଆଇଏସ୍ଫ୍ ଯବାନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ବାଦଲ ଫାଟିବା ଅର୍ଥ କ’ଣ ଏବଂ କେତେ ବର୍ଷା ହେଲେ ବାଦଲ ଫାଟେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ…
ବାଦଲ ଫଟା ବର୍ଷା କ’ଣ?
ବାଦଲ ଫାଟିବା ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷା ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ପରିସ୍ଥିତି ଯେଉଁଥିରେ ବହୁତ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୀମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୁଏ। ଏହି ବର୍ଷା ଏତେ ପ୍ରବଳ ଯେ, ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଭୂସ୍ଖଳନ ହୁଏ ଏବଂ ବନ୍ୟା ପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ଘଟଣା ସାଧାରଣତଃ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ଭଳି ଭାରତର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଖାଯାଏ।
କେତେ ବର୍ଷା ହେଲେ ବାଦଲ ଫାଟେ?
ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ଅନୁଯାୟୀ, ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୦୦ ମିମି କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷା ହେଲେ ବାଦଲ ଫାଟିବା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଯଦି ଏହି ବର୍ଷା ସାଧାରଣତଃ ସୀମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ୨ରୁ ୩ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଏହାକୁ ବାଦଲ ଫଟା ବର୍ଷା କୁହାଯାଏ।
କେମିତି ବାଦଲ ଫାଟେ?
ଯେତେବେଳେ ଗରମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ପବନ ଉପରକୁ ଉଠେ ଏବଂ ଏହି ମେଘଗୁଡ଼ିକ ଥଣ୍ଡା ପବନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ପରେ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯାଏ ସେତେବେଳେ ବାଦଲ ଫାଟେ। ଏହି କାରଣରୁ ମେଘଖଣ୍ଡରେ ଥିବା ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଜଳ ଟୋପାରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ଯାହା ଫଳରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୁଏ। ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, କାରଣ ଢାଲ ଏବଂ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପଥ ପାଣିକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତଳକୁ ଆଣିଥାଏ, ଯାହା ବନ୍ୟା ଏବଂ ଭୂସ୍ଖଳନର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରେ।
କେମିତି ରହିବେ ସତର୍କ:
ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ମେଘ ଫୁଟିବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ, ପାଣିପାଗ ସତର୍କତା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଲୋକମାନେ ନଦୀ ଏବଂ ଝରଣାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଉଚିତ। ସରକାର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ଉତ୍ତମ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।