ଭାରତରେ ଏମିତି ଏକ ବ୍ରିଜ୍ ଅଛି, ଯାହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ପାର୍ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରକୃତ କାହାଣୀ ବହୁତ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି। ଏଥିରେ ନା ବୋଲ୍ଟ ଅଛି ନା ନଟ୍। ତଥାପି ଏହା ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଦୃଢ଼ ରହିଛି। ଏହା ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ବୋମାମାଡ଼, ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛି। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଏହାର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହାକୁ କେବେ ବି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଉଦ୍ଘାଟନ କରାଯାଇନାହିଁ। ଜାଣନ୍ତୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ କିଛି…
କୋଲକାତାର ହାଓ୍ବଡ଼ା ବ୍ରିଜ୍ କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରିଜ୍ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ୧୯୩୬ରେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୨ରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ଯାଇଥିଲା।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଧାତୁର କଣ୍ଟା କିମ୍ବା ରିଭେଟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ରିଭେଟ କୌଶଳ ସେତୁକୁ ଅଧିକ ନମନୀୟତା ଏବଂ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ଯାତାୟାତ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହା ବଜାୟ ରଖିଛି।
ହୁଗୁଳି ନଦୀର ଉଭୟ କୂଳରେ ନିର୍ମିତ କେବଳ ଦୁଇଟି ବିଶାଳ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ବ୍ରିଜ୍ଟି ସ୍ଥିର ରହିଛି। ଏହି ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୨୮୦ ଫୁଟ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ ଫୁଟ। ସେହି ସମୟରେ ହାଓ୍ବଡ଼ା ବ୍ରିଜ୍ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ଦୀର୍ଘତମ କ୍ୟାଣ୍ଟିଲିଭର୍ ବ୍ରିଜ ଥିଲା। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ନଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ କୌଣସି ସ୍ତମ୍ଭ ନାହିଁ ଯାହା କେବେବି ଜଳ ପରିବହନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରି ନ ଥିଲା।
ହାଓ୍ବଡ଼ା ବ୍ରିଜ ନିର୍ମାଣରେ ମୋଟ୍ ୨୬,୫୦୦ ଟନ୍ ଇସ୍ପାତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨୩,୫୦୦ ଟନ୍ ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ ଯୋଗାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଏହା ଭାରତର ଶିଳ୍ପ ଦକ୍ଷତାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଥିଲା। ଏହି ସେତୁ ବ୍ରେଥଓ୍ବେଟ, ବର୍ନ ଏବଂ ଯୋସେଫ ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସେତେବେଳର ସବୁଠାରୁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜାପାନୀ ବୋମା ମାଡ଼ର ବିପଦ କୋଲକାତାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏକ ଜାପାନୀ ବୋମା ହାଓ୍ବଡ଼ା ବ୍ରିଜ ପାଖରେ ପଡ଼ିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବ୍ରିଜ୍ଟି ଅକ୍ଷତ ଥିଲା।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ବ୍ରିଜ୍ ଭାରତର ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ୧୯୪୩ର ବଙ୍ଗ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ସାକ୍ଷୀ ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଲୋକ ଏହି ରାସ୍ତାରେ ସାହାଯ୍ୟ ଏବଂ ରିଲିଫ ଖୋଜୁଥିଲେ।