ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୯।୫: ରାଜ୍ୟସଭାର ଆଠଟି ଆସନ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ତାରିଖ ଘୋଷଣା କରିଛି ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ। ତାମିଲନାଡୁର ଛଅଟି ଏବଂ ଆସାମର ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ଜୁନ ଓ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଖାଲି ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହା ପାଇଁ ୧୯ ଜୁନରେ ଭୋଟିଂ ହେବ ଏବଂ ସେହି ଦିନ ମତଗଣନା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ୨ ଜୁନରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି ହେବ ଏବଂ ୯ ଜୁନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାମାଙ୍କନ ଦାଖଲ କରାଯାଇ ପାରିବ।
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିଧାୟକମାନେ ଭୋଟ ଦିଅନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହା ଲୋକସଭା, ବିଧାନସଭା, ପଞ୍ଚାୟତ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ବାଚନଠାରୁ ବେଶ ଭିନ୍ନ। ଏହାର ଭୋଟିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଗଣିତ ମଧ୍ୟ ଅଲଗା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ଖାଲି ହେଉଥିବା ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଯେ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଜିତିବା ପାଇଁ କେତେ ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ।
ତାମିଲନାଡୁର ଆସନଗୁଡ଼ିକର ଗଣିତ କ’ଣ?
ତାମିଲନାଡୁରେ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ୩୪ଟି ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ। ତାମିଲନାଡୁ ବିଧାନସଭାରେ ମୋଟ ୨୩୫ଟି ଆସନ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୨୩୪ ଜଣ ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ସତ୍ତାଧାରୀ ଗଠବନ୍ଧନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା ଦ୍ରାବିଡ଼ ମୁନେତ୍ର କାଜଗମ (DMK) ର ୧୩୩ ଜଣ ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି। କଂଗ୍ରେସର ୧୭, ଭିସିକେର ୪ ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ୪ ଜଣ ବିଧାୟକ ମଧ୍ୟ DMK ଗଠବନ୍ଧନରେ ଅଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବିରୋଧୀ ଏଆଇଏଡିଏମକେର ୬୬ ଜଣ ବିଧାୟକ (ଓ ପାନ୍ନୀରସେଲଭମ ଓ ତାଙ୍କର ୩ ଜଣ ବିଧାୟକ ସମେତ) ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗଠବନ୍ଧନ ସହଯୋଗୀ ଭାଜପାର ୪ ଜଣ ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି।
ତାମିଲନାଡୁର ଛଅଟି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟି DMK ପାଖରେ ଅଛି। ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ୩୪ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ। DMK ଓ ତାଙ୍କ ଗଠବନ୍ଧନ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାବଳ ୧୫୮, ତେଣୁ ଚାରୋଟି ଆସନରେ ତାଙ୍କର ଜିତ ନିଶ୍ଚିତ। ଏଆଇଏଡିଏମକେ ଏକ ଆସନରେ ଜିତିବ। ଯଦି ଏଆଇଏଡିଏମକେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆସନ ଜିତିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ବିଜେପିର ୪ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ତାମିଲନାଡୁ ବିଜେପିର ପୂର୍ବତନ ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ଅନ୍ନାମାଲାଇଙ୍କ ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି, ଯେ ଦଳ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଇପାରେ। ତେବେ, ଏଆଇଏଡିଏମକେ ସହ ତାଙ୍କର ତିକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ହେତୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପହଞ୍ଚିବାର ପଥ ସହଜ ହେବ ନାହିଁ।
ଆସାମର ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ କ’ଣ ଭାଜପା ଜିତିପାରିବ?
ଆସାମରେ ବିଧାନସଭାର ସଂଖ୍ୟାବଳ ୧୨୬, ଯେଉଁଥିରେ ସତ୍ତାଧାରୀ ବିଜେପିର ୬୪ ଜଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଆସାମ ଗଣ ପରିଷଦର ୯ ଜଣ ଓ ୟୁପିପିଏଲର ୭ ଜଣ ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାଜପା ଗଠବନ୍ଧନର ସଂଖ୍ୟାବଳ ୮୦। ଏକ ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ଜିତିବା ପାଇଁ ୪୩ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ। ତେଣୁ ବିଜେପିର ଏକ ଆସନରେ ଜିତ ନିଶ୍ଚିତ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆସନ ଜିତିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି ୨୨ ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ଗଠବନ୍ଧନ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ୧୬ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଳେ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାବଳ ୩୭ ହିଁ ହେବ, ଯାହା ୬ ଭୋଟ କମ ରହିବ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବିରୋଧୀ କଂଗ୍ରେସର ୨୬ ଜଣ ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି। ସିପିଆଇର ୧ ଜଣ, ଏଆଇୟୁଡିଏଫର ୧୫ ଜଣ ଏବଂ ବୋଡୋଲାଣ୍ଡ ପିପୁଲ୍ସ ଫ୍ରଣ୍ଟର ୩ ଜଣ ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକ କଂଗ୍ରେସ ସହ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟାବଳ ୪୫ ହେବ ଏବଂ ସେମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ଜିତିପାରନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟର ଫର୍ମୁଲା କ’ଣ?
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିଧାୟକମାନେ ଭୋଟ ଦିଅନ୍ତି। ଭୋଟିଂର ଫର୍ମୁଲା ହେଉଛି: ରାଜ୍ୟରେ ଖାଲି ହେଉଥିବା ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକ ଯୋଗ କରାଯାଏ, ତାପରେ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାର ମୋଟ ସଂଖ୍ୟାବଳକୁ ସେହି ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଏ। ଯେଉଁ ସଂଖ୍ୟା ମିଳେ, ତାହାରେ ଏକ ଯୋଗ କଲେ ରାଜ୍ୟସଭାର ଏକ ଆସନ ଜିତିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାବଳ ମିଳେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଆସାମରେ ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ଖାଲି ହେଉଛି ଏବଂ ବିଧାନସଭାର ମୋଟ ସଂଖ୍ୟାବଳ ୧୨୬। ତେଣୁ, ୨+୧=୩, ଏବେ ୧୨୬କୁ ୩ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ୪୨ ମିଳେ। ଏବେ ୪୨+୧=୪୩, ତେଣୁ ଆସାମରେ ଏକ ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ଜିତିବା ପାଇଁ ୪୩ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ।