ଇସଲାମାବାଦ,୧୧।୩; ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଧୀରେ ଧୀରେ ଇସ୍ରାଏଲ-ଇରାନ ବିବାଦରେ ଜଡିତ ହେଉଛି। ଏସୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଫସି ରହିଛି, ଯେତେବେଳେ ପଡ଼ୋଶୀ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଫସି ରହିଛି। ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ଏକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ କେବେ କଳ୍ପନା କରିନଥିଲା ଯେ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଯୋଗୁଁ, ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଉପସାଗର ବିବାଦରେ ଡେଇଁବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି। ସାଉଦି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫଙ୍କ ଜଣେ ମୁଖପାତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ପାକିସ୍ତାନ ସାଉଦି ଆରବକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ କରିବ। ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଇରାନର ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଉପସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ମୁଖପାତ୍ରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥିରତାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ସର୍ୱଦା ତାର ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ଠିଆ ହେବ।
ବ୍ଲୁମବର୍ଗ ସହିତ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ, ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ମୁଖପାତ୍ର ମୁଶାରଫ ଜୈଦି କହିଛନ୍ତି ଯେ ପରିସ୍ଥିତି ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଇସଲାମାବାଦ ରିୟାଦକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ସମୟ କିମ୍ୱା ପରିସ୍ଥିତି ଯେକୌଣସି ହେଉନା କାହିଁକି, ପାକିସ୍ତାନ ସାଉଦି ଆରବର ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିବ ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି କାରଣ ଏହା ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ଗତ ସେପ୍ଟେମ୍ୱରରେ ଏକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ନାଟୋ ପରି ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହାକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ବିବାଦ ସମାଧାନର ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ପରୀକ୍ଷା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।
ଜୈଦି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ସର୍ୱଦା ପାରସ୍ପରିକ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ପୂର୍ୱରୁ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ଦେଶ ପରସ୍ପର ସହିତ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ। ତଥାପି, ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରାଥମିକତା ହେଉଛି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ନ କରିବା। ଏହି ସମୟରେ, ଇରାନ, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ, ଇରାନ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଅସୀମ ମୁନିର ସାଉଦି ଆରବ ଗସ୍ତ କରି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ବଜାୟ ରଖିଛି। ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଇସାକ ଦାର ତାଙ୍କ ଇରାନୀ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଆବାସ ଆରାଘଚିଙ୍କ ସହିତ ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।
ସାଉଦି-ପାକିସ୍ତାନ ଚୁକ୍ତିନାମା କ’ଣ?
ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ସେପ୍ଟେମ୍ୱର 2025 ରେ ଏକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଦେଶ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାମରିକ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ।
ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଦେଶ ଗୁପ୍ତ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିବେ, ମିଳିତ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା ବିପଦର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପରସ୍ପର ସହିତ ସହଯୋଗ କରିବେ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣ, ତାଲିମ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଯଦି ଗୋଟିଏ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବିପଦରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବ।