ନ୍ୟୁୟର୍କ,୫।୧୧: ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟି ମେୟର ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। 34 ବର୍ଷୀୟ ଭାରତୀୟ-ଆମେରିକୀୟ ଜୋହରାନ ମାମଦାନୀ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ମୁସଲିମ ଭାବେ ମେୟର ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥାଏ କି, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମେୟରଙ୍କ ତୁଳନାରେ ନ୍ୟୁୟର୍କ ମେୟର କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ? ଆସନ୍ତୁ ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ମେୟରଙ୍କ କ୍ଷମତା ଜାଣିିବା।
ନ୍ୟୁୟର୍କ ମେୟର କେବଳ ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି। ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟି ଚାର୍ଟର ଅନୁଯାୟୀ, ମେୟର ସହରର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର୍ନିବାହୀ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସହରର ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ମେୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଦାରଖ କରାଯାଏ।
ମେୟର ସିଧାସଳଖ ପୋଲିସ, ଅଗ୍ନିଶମ ସେବା, ସ୍କୁଲ, ପରିବହନ, ପରିମଳ, ଗୃହ ଏବଂ ଜନସୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତଦାରଖ କରନ୍ତି। ସହରର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ର୍ନିଣ୍ଣୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଜରୁରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ମେୟରଙ୍କ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ଅଧୀନରେ ଆସେ। ନ୍ୟୁୟର୍କ ମେୟରଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ପ୍ରମୁଖ ସହର ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଅପସାରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା।
ଉଦାହରଣ ସୱରୂପ, ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟି ପୋଲିସ କମିଶନର, ଯିଏ ଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ପୋଲିସ ବାହିନୀର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମେୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ। ମେୟର ବଜେଟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ନ୍ୟୁୟର୍କର ବାର୍ଷିକ ବଜେଟ ବିଶାଳ, ଅନ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ଆମେରିକୀୟ ରାଜ୍ୟ ତୁଳନାରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼। ମେୟର ଏହି ବଜେଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି।
ଏହି ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷମତା ବ୍ୟତୀତ, ମେୟରଙ୍କର ଏକ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଯେତେବେଳେ ସିଟି କାଉନସିଲ ଏକ ବିଲ ପାସ କରେ, ମେୟର ଏହାକୁ ଆଇନରେ ସୱାକ୍ଷର କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଏହାକୁ ଭିଟୋ କରିପାରିବେ।
ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟ ସହରର ମେୟରମାନଙ୍କର ବହୁତ ସୀମିତ କ୍ଷମତା ଅଛି। ଭାରତୀୟ ମେୟରଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ସହରର ପ୍ରଥମ ନାଗରିକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ କମିଶନରଙ୍କ ଉପରେ ର୍ନିଭର କରେ, ଯିଏ ସାଧାରଣତଃ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଜଣେ IAS ଅଧିକାରୀ। ଏହି କମିଶନର ନୀତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି, କର୍ମଚାରୀ ନିଯୁକ୍ତି, ବଜେଟ, ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟାନୱୟନ, ମ୍ୟୁନିସିପାଲ ସେବା ଏବଂ ରଣନୀତିକ ଯୋଜନା ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି। ମେୟର ପୋଲିସ କିମ୍ବା ମ୍ୟୁନିସିପାଲ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି କିମ୍ବା ଅପସାରଣ କରିବାର ଅଧିକାର ତାଙ୍କର ନାହିଁ।
ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମେୟରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଭୂମିକା ହେଉଛି ମ୍ୟୁନିସିପାଲ ବୈଠକର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିବା ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସହରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା। ଭାରତୀୟ ମେୟରମାନେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସୁପାରିଶ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ସୱାଧୀନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ।