ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୩: ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ, ଇରାନ ହରମୁଜରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ରାସ୍ତା ଅବରୋଧ କରିଛି। ଆମେରିକା ସମେତ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ହରମୁଜରେ ଫସି ରହିଥିବା ବେଳେ, ଦୁଇଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ, ‘ଶିବାଲିକ’ ଏବଂ ‘ନନ୍ଦା ଦେବୀ’ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ସଫଳତାର ସହ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସଫଳତାକୁ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କୂଟନୈତିକ ବିଜୟ ଭାବରେ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଉଛି। ତୃତୀୟ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ, ‘ଜଗ ଲଡକି’ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ହରମୁଜ ଦେଇ ଏହି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଇରାନ ସହିତ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ପଥକୁ ସହଜ କରିଥିଲେ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଶେଷରେ ଏହାର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରିବାରେ କିପରି ସଫଳ ହେଲା ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା।
ଭାରତୀୟ ଏଲପିଜି ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ‘ନନ୍ଦା ଦେବୀ’ ଗୁଜୁରାଟର କାଣ୍ଡଲା ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ଏହି ଜାହାଜ ପ୍ରାୟ ୪୬,୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଗ୍ୟାସ (ଏଲ୍ପିଜି) ବହନ କରୁଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏବଂ ହରମୁଜରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ସତ୍ତ୍ୱେ, ଜାହାଜଟି ଭାରତ ଏବଂ ଇରାନ ନୌସେନା ଉଭୟଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ସଫଳତାର ସହ ଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ କରିଛି। ଏହା ପୂର୍ୱରୁ, ସୋମବାର, ’ଶିବାଳିକ’ ନାମକ ଏକ ଜାହାଜ ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହି ଦୁଇଟି ଜାହାଜର ଆଗମନ ଦ୍ୱାରା ଦେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଗମ୍ଭୀର ଏଲପିଜି ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡରର ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭାରତୀୟ ‘ଜଗ ଲଡକି’ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (ୟୁଏଇ) ରୁ ୮୧,୦୦୦ ଟନ ରୁ ଅଧିକ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ନେଇ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଛି। ଏହି ସପ୍ତାହ ଶେଷରେ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ସେହି ସମୟରେ, ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ 22ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବରେ 611 ଜଣ ନାବିକଙ୍କ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଗତି କରୁଥିଲେ। ନନ୍ଦା ଦେବୀ ଗୁଜୁରାଟର କାଣ୍ଡଲା ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେତେବେଳେ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସରୁ ପ୍ରାୟ 81,000 ଟନ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବହନ କରୁଥିବା ଜାହାଜ ଜଗ ଲଡକି ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଛି। ଏହି ଜାହାଜ, ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ନାବିକଙ୍କ ସହିତ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି। ଜଗ ଲଡକି ସମେତ, ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 20ଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ: ଜଗ ଲଡକି ପରେ, ଆଉ କେତେ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ହରମୁଜ ଦେଇ ଯାଇ ଘରକୁ ଫେରିପାରିବେ? ଇରାନ କ’ଣ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜକୁ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି? ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ 20 ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ରପ୍ତାନି ହୁଏ।
ହରମୁଜ ଦେଇ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ତିନୋଟି ନୌସେନା ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ନିରନ୍ତର ଏସ୍କର୍ଟ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା କବଚରେ ବାହାରକୁ ଅଣାଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଭାରତୀୟ ପତାକା ଉଡ଼ାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ନିରନ୍ତର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ସମ୍ପ୍ରତି, ନୌସେନା ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଶିବାଲିକ ଏବଂ ନନ୍ଦା ଦେବୀ କୁ ନିରାପଦ ସ୍ଥାନକୁ ସଫଳତାର ସହିତ ନେଇଛି; ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଜଗ ଲଡକି ମଧ୍ୟ ଏକ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା, ଫୁଜୈରାହ ତୈଳ ଟର୍ମିନାଲରେ ଆକ୍ରମଣରୁ ଅଳ୍ପକେ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏକ ନୌସେନା ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ପାଇଁ ଏକ ରାତ୍ରିକାଳୀନ ଏସ୍କର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଏହାକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ତଥାପି, ବିପଦ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଇନାହିଁ।