ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧।୨: ବଜେଟ ଦିନ ଦେଶର ଧ୍ୟାନ ସଂସଦ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଥିବା ବେଳେ, ସାମଗ୍ରୀ ବଜାର ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା। ଲଗାତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ପାଇଁ ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଲା, ଯାହା ନିବେଶକ ଏବଂ ସାଧାରଣ କ୍ରେତା ଉଭୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଲା। କିଛି ଦିନ ପୂର୍ୱରୁ ଆକାଶଛୁଆଁ ସୁନା ଏବଂ ରୂପା, ଫେବୃଆରୀ ୧ରେ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ ହେବା ପରେ ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ବଜାରରେ ଏହି ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଯୋଗୁଁ ମୂଲ୍ୟ ରେକର୍ଡ ସ୍ତର ତଳେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହା ସମଗ୍ର ବଜାର ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି।
ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ମୂଲ୍ୟରେ ଏହି ହ୍ରାସ କୌଣସି ଛୋଟ ସଫଳତା ନୁହେଁ। ମଲ୍ଟି କମୋଡିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (MCX) ରୁ ତଥ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ପରିସ୍ଥିତି ବହୁତ ଚିନ୍ତାଜନକ ମନେହୁଏ। ଜାନୁଆରୀ 29 ତାରିଖରେ ପ୍ରତି କିଲୋଗ୍ରାମ 4.01 ଲକ୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ରୂପା ଆଜି 2.66 ଲକ୍ଷରେ କାରବାର କରୁଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ରୂପାର ମୂଲ୍ୟ 1.36 ଲକ୍ଷ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
ସୁନା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି। ଜାନୁଆରୀ ୨୯ ତାରିଖରେ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ୧.୬୯ ଲକ୍ଷର ସର୍ୱୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ସୁନା ଆଜି ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ବଜାରରେ ପ୍ରାୟ ୧.୩୮ ଲକ୍ଷରେ କାରବାର କରୁଛି। ୧୦ ଗ୍ରାମ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ଆଜି ୧.୪୬ ଲକ୍ଷକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କଲେ, ମାତ୍ର ଦୁଇ ଦିନରେ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ୩୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଯଦିଓ ଆଜି ସୁନା ବଜାର ବନ୍ଦ ଅଛି, ଜାନୁଆରୀ ୩୦ ତାରିଖରେ ରୂପା ୪୦,୦୦୦ ଏବଂ ସୁନା ପ୍ରାୟ ୯,୫୦୦ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଇଣ୍ଡିଆ ବୁଲାନ ଆଣ୍ଡ ଜୁଏଲର୍ସ ଆସୋସିଏସନ (IBJA) ଅନୁଯାୟୀ, ସୁନା ବଜାରରେ ୨୪ କ୍ୟାରେଟ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି କିଲୋଗ୍ରାମ ୧.୬୫ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ରୂପାର ମୂଲ୍ୟ ୩.୩୯ ଲକ୍ଷକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
ଏତେ ବଡ଼ ହ୍ରାସ କାହିଁକି?
ବଜାରରେ ଏହି ସୁନାମୀ ପଛରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ରହିଛି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରଥମ କାରଣ ହେଉଛି ବ୍ୟାପକ ଲାଭ ବୁକିଂ। ଗତ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ମୂଲ୍ୟ ସର୍ୱକାଳୀନ ସର୍ୱକାଳୀନ ସର୍ୱାଧିକ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ କିଣିଥିବା ନିବେଶକମାନେ ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ହୋଲ୍ଡିଂ ବିକ୍ରି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଆଉ ଏକ କାରଣ ଥିଲା ଭୌତିକ ଚାହିଦାରେ ହ୍ରାସ। ଯେତେବେଳେ ମୂଲ୍ୟ ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଥିଲା, ଗ୍ରାହକ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଉଭୟଙ୍କ ଚାହିଦା ଦୁର୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯାହା ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।
ମାର୍ଜିନ ଖେଳ କିପରି କ୍ଷତିକାରକ ଖେଳ ଖେଳିଲା?
ଏହି ହ୍ରାସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବୈଷୟିକ କାରଣ ହେଉଛି ମାର୍ଜିନ ମନିରେ ବୃଦ୍ଧି। SEBI-ପଞ୍ଜିକୃତ କମୋଡିଟି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅନୁଜ ଗୁପ୍ତାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ତମ୍ୱା ପରେ, ଚିକାଗୋ ମର୍କାଣ୍ଟାଇଲ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (CME) ଏବେ ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ଉପରେ ମାର୍ଜିନ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ସୁନା ଉପରେ ମାର୍ଜିନ 6% ରୁ 8% ଏବଂ ରୂପା ଉପରେ 11% ରୁ 15% କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।
ଏହାକୁ ଏହିପରି ବୁଝନ୍ତୁ: କମୋଡିଟି ବଜାରରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିମାଣ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ଅଂଶ ମାର୍ଜିନ କିମ୍ୱା ସୁରକ୍ଷା ଭାବରେ ଜମା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯେତେବେଳେ ବିନିମୟ ଏହି ମାର୍ଜିନ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ବିଦ୍ୟମାନ ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଜ ପକେଟରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ନିବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଖରେ ତୁରନ୍ତ ଅତିରିକ୍ତ ନଗଦ ନଥାଏ, ତେଣୁ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଅନେକ ଲୋକ ବଜାରରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି, ମୂଲ୍ୟ ତାସର ଘର ପରି ଅସ୍ଥିର ହୋଇପାରେ। ବର୍ଦ୍ଧିତ ମାର୍ଜିନ ଯୋଗୁଁ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଏହି ଚାପ ଜାରି ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି।