ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୪।୧: ଫାଷ୍ଟ-କମର୍ସ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ୧୦-ମିନିଟ ଡେଲିଭରି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ହଟାଇ ଦେବାର ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଇଥିବା ଘୋଷଣା ଗିଗ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ବହୁତ କମ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି। ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଡେଲିଭରି ଏଜେଣ୍ଟମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରୋଜଗାର ଏବେ ବି ଅନେକ ଡେଲିଭରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତେଣୁ, ଶୀଘ୍ର କାମ କରିବାର ଚାପ ରହିଛି। ଗତ ବର୍ଷ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ଏବଂ ନବବର୍ଷ ପୂର୍ବ ସାରେ, ଗିଗ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଧର୍ମଘଟ କରିଥିଲେ, ଦୁର୍ଘଟଣା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁରକ୍ଷା କିମ୍ବା ସ୍ଥିର ଆୟର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନ ଥାଇ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାରେ କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
ଡେଲିଭରି ଏଜେଣ୍ଟମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥିର ସର୍ବନିମ୍ନ ମଜୁରୀ ନାହିଁ ଏବଂ ପ୍ରତି ଡେଲିଭରି ପାଇଁ ଦେୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ। ଫଳସ୍ବରୂପ, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡିବ, ଯାହା ସ୍ଥିର କିମ୍ବା ସ୍ବଚ୍ଛ ନୁହେଁ। ଅନେକ ଏଜେଣ୍ଟ ନାମ ଗୋପନ ରଖିବା ସର୍ତ୍ତରେ କହିଥିଲେ।
ଜଣେ ଡେଲିଭରି ପାର୍ଟନର ୩୫ ରୁ ୪୦ ଡେଲିଭରି ଶେଷ କରିବା ପରେ ପ୍ରତିଦିନ ୧,୨୦୦ରୁ ୧,୫୦୦ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଘଣ୍ଟା କାମ କରିବା ପରେ ୧,୫୦୦ରୁ ୧,୬୦୦ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରନ୍ତି। ଅଧିକ ଡେଲିଭରି ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଇବା ପାଇଁ, ସେମାନେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଇ ରାସ୍ତାର ଭୁଲ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଯଦିଓ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦାବି କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ବିତରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଗିଗ କର୍ମୀମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବା ଇନସେଣ୍ଟିଭ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସେମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବିତରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ।
ଜଣେ ୨୫ ବର୍ଷୀୟ ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବା ଇନସେଣ୍ଟିଭ ସେମାନେ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ କେତେ ବିତରଣ କରନ୍ତି ତାହା ସହିତ ଜଡିତ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଡେଲିଭରି ପାର୍ଟନର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ ଯେ ୪୪୦ର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବା ଇନସେଣ୍ଟିଭ ପାଇବା ପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ୮୭୫ ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ଅର୍ଡର ବିତରଣ କରିବାକୁ ପଡିବ, ଯାହା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୪୦ ଟି ଅର୍ଡର ପୂରଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ପ୍ରତି ଡେଲିଭରି ପେମେଣ୍ଟ ଦିନ ଏବଂ ସମୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ୧୫ ରୁ ୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
ଗିଗ କର୍ମୀମାନେ ଏହା ମଧ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଚାହିଦା, ପାଣିପାଗ ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଗଠନ ଦିନକୁ ଦୁଇରୁ ତିନିଥର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ। ଜଣେ ଡେଲିଭରି ଏଜେଣ୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ‘ଯଦି ମୁଁ ତିନି ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଲଗ ଇନ କରେ ଏବଂ ସେହି ଦିନ କମ ଅର୍ଡର ପାଏ, ତେବେ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଏ ନାହିଁ। କୌଣସି ସ୍ଥିର ଦରମା ନାହିଁ। କିଛି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଣ୍ଟା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡିତ।’ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଡେଲିଭରି ପାର୍ଟନର କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ କେବଳ ୧୫ ଘଣ୍ଟା କାମ କଲେ ଅତିରିକ୍ତ ଦରମା ପାଆନ୍ତି।
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସୂଚନା ମିଳିଲା ନାହିଁ
ଡେଲିଭରି ଏଜେଣ୍ଟମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ୧୦ମିନିଟ ଡେଲିଭରି ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ ହଟାଇବା ବିଷୟରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ଜଣେ ଏଜେଣ୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ‘ଯଦିଓ ଏହା ଘଟେ, ଆମ ପାଇଁ ବହୁତ କମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ।
ଏହା ଭଲ ଯେ ଆମର ସ୍ବର ଶୁଣାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ।’
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଡେଲିଭରି ପାର୍ଟନର କହିଛନ୍ତି, ‘ସଂଘର୍ଷ ଏବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ସରକାର ଶୁଣୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଭଲ। କିନ୍ତୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଦେୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନହୁଏ, ଆମର ଲଢ଼େଇ ଶେଷ ହେବ ନାହିଁ।’
ଆମାଜନ ଇଣ୍ଡିଆ ଶ୍ରମିକ ସଂଘ ବା ଓ୍ବାର୍କସ ୟୁନିୟନର ଜାତୀୟ ସଭାପତି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ବାଗତ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ବ୍ୟବସାୟ ମଡେଲକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ ନାହିଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି, ‘ଏବେ ବି ସର୍ବନିମ୍ନ ମଜୁରୀ ନାହିଁ, ବୀମା ନାହିଁ, ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ।’ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହନର ଲୋଭରେ, ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ୧୦-୧୨ ଘଣ୍ଟା କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି।
Dharitri – The Largest & Most Trusted Odia Daily