ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୫।୧:ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ, ଆମକୁ ପ୍ରାୟତଃ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ହେଲେ ସବୁବେଳେ ନଗଦ ଟଙ୍କା ରଖିବା କଷ୍ଟକର। ତେଣୁ ଆମେ ATMରୁ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ, ATM ରୁ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଉଠାଇବା ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଗଲାଣି। ତଥାପି, କେତେକ ସମୟରେ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, ଯଦି ଆପଣ ATM ରୁ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଉଠାନ୍ତି ଏବଂ ମେସିନରୁ ଟଙ୍କା ବାହାରୁନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲ ଫୋନରେ ଏକ ମେସେଜ ଆସୁଛି ଯାହା ଟଙ୍କା ଉଠିଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି। ପରେ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା କଟିଥିବା ନେଇ କୌଣସି ମେସେଜ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଟଙ୍କା ଫେରି ପାଇବେ କି ନାହିଁ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଲେ ଆପଣ RBI ର ଏକ ନିୟମ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସ୍ବାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ କଠୋର ନିୟମ ଆଣିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆପଣ କେବଳ ଟଙ୍କା ଫେରି ପାଇବେ ତାହା ନୁହେଁ ବରଂ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବ। ଆସନ୍ତୁ ସେହି ନିୟମ ଜାଣିବା।
ଟଙ୍କା କେବେ ଆସିବ?
ପ୍ରଥମେ, ବୁଝନ୍ତୁ ଯେ ଯଦି ATM ଟ୍ରାନ୍ଜାକ୍ସନ ବିଫଳ ହୁଏ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା କଟିଯାଏ, ତେବେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହାକୁ ଫେରସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ଅଛି। RBIର “ଫେଲ୍ଡ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ” ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ ବିଫଳ ହେବାର T+୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ପଡିବ। “T” ଟ୍ରାନ୍ଜାକ୍ସନର ଦିନକୁ ବୁଝାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଟଙ୍କା କଟିବାର ପାଞ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଫେରସ୍ତ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଆପଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ବୟଂଚାଳିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଯଦି ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ନହୁଏ ତେବେ କଣ ହେବ?
କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ସୁରକ୍ଷା ସେତେବେଳେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହି ସମୟସୀମା ପାଳନ କରେ ନାହିଁ। RBI ନିୟମରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି ବ୍ୟାଙ୍କ କାରବାରର ପାଞ୍ଚ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଷଷ୍ଠ ଦିନରୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ୧୦୦ଟଙ୍କା ଜରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡିବ। ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ସ୍ବୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଏହି କ୍ଷତିପୂରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ନିୟମ ଭାରତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ତଥାପି, କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି କରିବା ପାଇଁ, ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଟ୍ରାନ୍ଜାକ୍ସନର ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଏହା ଘଟେ, ତେବେ ପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କର ATM ସ୍ଲିପ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ, କାରଣ ଏଥିରେ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ ଆଇଡି ଏବଂ ମେସିନ କୋଡ ଅଛି। ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ନାହିଁ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍କ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ଦେଖନ୍ତୁ। ତା’ପରେ, ଆପଣଙ୍କର ନିକଟସ୍ଥ ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଏକ ଲିଖିତ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ଗ୍ରାହକ ସେବା ନମ୍ବରକୁ କଲ କରନ୍ତ। ପରେ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ନମ୍ବର ଆପଣ ପାଇବେ। ଅଧିକାଂଶ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ଆପ କିମ୍ବା ୱେବସାଇଟରେ ବିଫଳ ଟ୍ରାନ୍ଜାକ୍ସନ ରିପୋର୍ଟ କରିବାର ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ଯେ ବିଲ ନେଟୱାର୍କ ସଠିକ ଅଛି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ନମ୍ବର ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଅପଡେଟ ହୋଇଛି।