ମସ୍କୋ,୩ା୧୨: ରୁଷିଆ ସବୁବେଳେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଜଗତରେ ଏକ ଖେଳାଳି ହୋଇଆସିଛି, ଯାହାର ପଦକ୍ଷେପ କେବଳ ବଜାରକୁ ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ। ପୁଟିନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି। କାରଣ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗର ଇତିହାସ ଏକ ସରଳ ସହଭାଗୀତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଥିବା ରଣନୈତିକ ବନ୍ଧୁତା। ଭାରତ-ରୁଷିଆ ସମ୍ପର୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉଭୟର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ନିର୍ମିତ। ଏହି ଗସ୍ତ ସେହି ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଆଉ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିପାରେ।
ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯଦି ଭାରତ ଏତେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ପାଉଛି, ତେବେ ରୁଷିଆ ଅନ୍ୟ କେଉଁ ଦେଶକୁ ତା’ର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ କରୁଛି। ଜାଣନ୍ତୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ…
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଗତ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ରୁଷିଆ ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ଲାଟିନ ଆମେରିକାକୁ ତା’ର ଉନ୍ନତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରୟ କରିଛି। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କେବଳ AK-ସିରିଜ ରାଇଫଲ କିମ୍ବା ସରଳ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ। ଏଥିରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, ଟ୍ୟାଙ୍କ, ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ, ବୁଡ଼ାଜାହାଜ, ଆକ୍ରମଣ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଭାରତ ଏହି ତାଲିକାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତଥା ସବୁଠାରୁ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଗ୍ରାହକ। କିନ୍ତୁ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରୁଷିଆର ଯୋଗାଣ ଚେନ୍ ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ। ରୁଷିଆ ଚାଇନା, ଭିଏତନାମ, ମ୍ୟାନ୍ମାର, ଇରାନ, ଇରାକ, ମିଶର, ଆଲଜେରିଆ, ସିରିଆ, ବାଂଲାଦେଶ, ଅଙ୍ଗୋଲା, ନାଇଜେରିଆ ଏବଂ ଇଥିଓପିଆ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଗତିଶୀଳତା ଅନୁସାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ କରିଛି।
ଏହି ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ ସର୍ବଦା କେବଳ ଟଙ୍କା ନୁହେଁ, ବରଂ ରଣନୀତି, ମେଣ୍ଟ, ସାମରିକ ତାଲିମ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସ୍ଥାନାନ୍ତର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି କାରଣରୁ ରୁଷିଆର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବଜାର କେବଳ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କମ୍ପାନୀ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଉପକରଣ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଭାରତ ରୁଷିଆଠାରୁ ଏପରି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କିଣିଛି ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ସହିତ ମେଳ ଖାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ମାଲିକାନା ଥିବା ସୁଖୋଇ-୩୦ MKI ବିମାନକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଭାରତ ପାଇଁ କଷ୍ଟ୍ମାଇଜ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରୁଷିଆ କେବଳ କିଛି ଚୟନ ଦେଶକୁ S-400 କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ଭଳି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
ଭାରତୀୟ ସେନା ପାଖରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ରୁଷିଆନ ଟ୍ୟାଙ୍କ, T-72 ଏବଂ T-90 ଅଛି, ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଗଠନ କରିଥାଏ। ନୌସେନାର INS ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ, ରୁଷିଆନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଫ୍ରିଗେଟ, ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ସମସ୍ତ ରୁଷିଆନ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସାମରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଗ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମୋସ ପ୍ରକଳ୍ପ। ଏହା କେବଳ ଏକ ମିଳିତ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ଦେଶ ତୁଳନାରେ ଭାରତ ସହିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅଂଶୀଦାରୀକୁ ରୁଷିଆ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଥିବାର ପ୍ରମାଣ। ଏହି କାରଣରୁ ବ୍ରହ୍ମୋସ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତତମ ଏବଂ ସଠିକ ସୁପରସୋନିକ କ୍ରୁଜ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ରୁଷିଆନ ସବୁଠାରୁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାଳୀ, ଯେପରିକି S-400, ୟାଖୋଣ୍ଟ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ଏବଂ Su-35 ଏବଂ T-90MS ପରି ଉନ୍ନତ ଟ୍ୟାଙ୍କ, କେବଳ କିଛି ଦେଶ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ, ଏବଂ ଭାରତ ଏହି ତାଲିକାରେ ଶୀର୍ଷରେ ଅଛି।