Dharitri News
ସମ୍ପାଦକୀୟ |

ସ୍ମୃତି ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣର

ସ୍ମୃତି ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣର ଡ. ଭାଗ୍ୟଲିପି ମଲ୍ଲ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀର ଶୁଭ୍ର ସକାଳ। ନଈପଠାରେ ଚଅଁର ଉଡ଼ଉଥିବା କାଶତଣ୍ଡୀ ଏବେ ମଉଳିଗଲାଣି। ବଢ଼ନ୍ତା ନଈର ସୁଅ। ନଈ-ପୋଖରୀ ପାଣିରେ ମାଳ ମାଳ କଦଳୀପାଟୁକା ଓ କାଗଜଡଙ୍ଗାର ପଟୁଆର ଝିଅ-ବୋହୂମାନଙ୍କର ଦିହୁଡ଼ି ସହ ନାଚି ନାଚି ଭାସିଯାଉଛି ଆଗକୁ ଆଗକୁ। ହୁଳହୁଳି, ହରିବୋଲ ଧ୍ୱନିରେ ପରିମଣ୍ଡଳ ପ୍ରକମ୍ପିତ। ଦେବାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଶଙ୍ଖ, ଘଣ୍ଟା ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ମୁଖରିତ। ସଞ୍ଜରେ ଜଳିଉଠିବ ଆକାଶଦୀପ। ସୁଉଚ୍ଚ ବାଉଁଶ ଅଗରେ କଣା କଣା ମାଟି ଆଟିକା ଭିତରୁ ଦିଶି ଯାଉଥିବ ଦିକ୍‌ଦିକ୍‌ ଜଳୁଥିବା ଦୀପଶିଖା। ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିବ କୂଳରେ ଲାଗିବା ପାଇଁ ଅଦୂରରୁ ଭାସି ଆସୁଥିବା ବୋଇତକୁ ଅଥବା ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଆତ୍ମାର ପ୍ରଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶୁଭ ମନାସୁଥିବ। ମାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣମୀର ସକାଳେ ଡଙ୍ଗା ଭସେଇଲା ବେଳେ କାହିଁକି ଶୁଭୁଥାଏ- ଆ କା ମା ବୈ- ପାନ, ଗୁଆ ଥୋଇ। ପାନଗୁଆ ତୋର, ମାସକ ଧରମ ମୋର? ଆ- ଅର୍ଥାତ୍‌ ଆଣ୍ଡାମାନ, କା- କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ, ମା- ମାଳଦ୍ୱୀପ ଓ ବୈ- ବୋର୍ଣ୍ଣିଓ ଏବଂ ମାଳୟ, ଜାଭା, ବ୍ରହ୍ମଦେଶ, ବାଲି ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନକୁ ହୁଏତ ବୁଝାଏ। ଅଥବା ବୁଝାଏ ଆ-ଆଷାଢ଼, କା- କାର୍ତ୍ତିକ, ମା-ମାର୍ଗଶିର ଓ ବୈ-ବୈଶାଖ। ଏହି ପବିତ୍ର ସକାଳରେ ସାଧବ ପୁଅଙ୍କ ଦୁଃସାହସିକ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ସ୍ମୃତିର ରୋମନ୍ଥନ ମାତ୍ର। ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା ଏହାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଉଦାହରଣ। ଲାଗେ ଏକ ଓଷା। ମାତ୍ର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଇତିହାସର ଯୁଗ୍ମ ମଞ୍ଚାୟନ। ‘କଳିଙ୍ଗାଃ ସାହସିକାଃ’-ମାନଙ୍କର ଦରିଆପାରି ଜୀବନର ଇତିହାସ। ଓଡ଼ିଆଜାତିର ସମୁଦ୍ରପାରି। ସୁଦୂର ଅତୀତରେ ସେମାନେ ନୀଳଦରିଆର ଭୀଷଣତାକୁ ମିତ କରିଥିଲେ। ଅଝାଲପାତି ନୀଳ ଢେଉରେ ନାଚିନାଚି ଭାସି ଯାଉଥିଲା ଦୂର ବିଦେଶକୁ ସାଧବ ବୋଇତ। ନଦୀର ଗଭୀର ମୁହାଣଗୁଡିକ ନିକଟରେ ବନ୍ଦରନଗରୀଗୁଡିଏ ଗଢିଉଠିଥିଲା। ପାଲୁର, ମାନ୍‌ଦା, ସିପ୍‌ପରା, ମାନପୁର, ଦୋସରନ୍‌, କୋକଲା, ଅମର୍‌ଦା, ତାମ୍ରଲିପି- ଏମିତି କେତେ। ଟଲେମି କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ତାମ୍ରଲିପ୍ତ ବା ତାମ୍ରଲିପିକୁ ସ୍ଥାନ ଦେଇନାହାନ୍ତି। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୬୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଯଦିଓ ଏହି ବନ୍ଦରଗୁଡିକ ବିକାଶଲାଭ କରିଛି, ତଥାପି ଟଲେମିଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାରୁ ବାଦ ପଡିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା। ବିଶାଳକାୟ ପୋତଗୁଡିକ ଆକାର ଓ ପ୍ରକାରରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର। କହ୍ନେଇବର ଚମ୍ପତିରାୟଚୂଡାମଣି ରଚିତ ଓ ସଦାଶିବ ରଥଶର୍ମା ସମ୍ପାଦିତ ‘ପାଇକଖେଦା’ରୁ ନଅ ପ୍ରକାର ପୋତର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସେଗୁଡିକ ହେଲେ- ବହିତର, ଗାଣ୍ଡିଆ, ଚୋଟମୁଖି, ସୁରଚାତୁରୀ, ରାଜପୁର, ଖଇଦଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗପ୍ରସାଦ ଓ ନଡିଆଖୁଡୁପ। ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ‘ଆମତ୍ଚରିତ’ ଓ ‘ବାଲେଶ୍ୱରୀ ପଙ୍ଗାଲୁଣ’ ପୁସ୍ତକରୁ ତିନୋଟି ବଡ ବୋଇତର ନାମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଗୋରାପ, ସଲୁକ ଓ ଦୁଉଣି। ଚକ୍ରଧର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ‘ଅର୍ଣ୍ଣବବିହାର’ ନୌଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଜଣାଯାଏ ବୋଇତଗୁଡିକର ବିଭବ ଥିଲା- ଉତ୍ତମଜାତୀୟ ହାତୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାଟବସ୍ତ୍ର, ଲୌହଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ହୀରାପଥର- ଏମିତି କେତେ ପଦାର୍ଥ ଓ ଜୀବ। ପୋତଗୁଡିକ ଖାଲିପେଟରେ ଫେରୁ ନ ଥିଲେ। ଥିଲା ନାନାଜାତିର ମସଲା (ଅଳେଇଚ, ଗୁଜୁରାତି, ଡାଳଚିନି ପ୍ରଭୃତି), ମୁଦ୍ରା, ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ରୁପାର ପିଣ୍ଡ ଏବଂ ମୋତିମାଣିକ ଇତ୍ୟାଦି। କେବଳ ପଦାର୍ଥ ନୁହେଁ- କଳିଙ୍ଗ ଓ ଦରିଆ ସେପାରି ଉଭୟ ଭୂମିର ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପଦ ଯଥା- ଧର୍ମ, ଚିତ୍ର, ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ସାହିତ୍ୟ ଓ ଭାଷା ପରସ୍ପର ସହ ମିଶି ଯାଉଥିଲେ। ଭାରି ବିଚିତ୍ର ଦିଶୁଥିଲା ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିମଣ୍ଡଳର ଦୃଶ୍ୟ। ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆ ଭୂଖଣ୍ଡର ପ୍ରାୟ ସକଳ ଭୂମି- ଜାଭା, ସୁମାତ୍ରା, ବୋର୍ଣ୍ଣିଓ, ଥାଇଲାଣ୍ଡ, ମାଲେସିଆ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ମିଶର, ପାରସ୍ୟ, ଇରାକ, ଇରାନ ଏବଂ ଗ୍ରୀସ୍‌, ରୋମ ସହିତ କଳିଙ୍ଗପୁଅମାନଙ୍କର ବାଣିଜି୍ୟକ ସମ୍ପର୍କ କେତେ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଥିଲା, ଐତିହାସିକମାନେ ଏ କଥା ସପ୍ରମାଣ ସ୍ବୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫାରେ ସେଇ ମିଶ୍ର-ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି। ଯବନ-ଦ୍ୱାରପାଳମୂର୍ତ୍ତି, ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ-ପଶୁଚିତ୍ର ଓ ସୁଦୃଶ୍ୟ ଇଣ୍ଡୋ-ପାରସିକ ସ୍ତମ୍ଭ ଇତ୍ୟାଦି ସେଇ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିର ପଦଧ୍ୱନି। ଲାଗେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଜନ୍ମର ବହୁପୂର୍ବରୁ କଳିଙ୍ଗର କଳାକାର ଓ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ନିନେଫ୍‌, ବାବିଲୋନ୍‌ ଓ ପର୍ସିପୋଲିସ୍‌ର କଳାକୃତି ସହ ଖୁବ୍‌ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗର ଲୋକେ ଯେ ଏକଦା ନୌବିଦ୍ୟା, ସମୁଦ୍ରଯାତ୍ରା ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ଉପକୂଳରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହା ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ, ଚିତ୍ର, ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ସମାଜ ଜୀବନର ଗାଥା କହୁଛି। ସାଧବମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ଚମତ୍କାର କାହାଣୀ। ଏହିଭଳି କେତେ କାହାଣୀ ରହିଛି। ଏ କାହାଣୀ ‘କୁହୁକମଣ୍ଡଳ ଚଢ଼େଇ’ର କାହାଣୀ। ଚଢ଼େଇ ତ ଚଢ଼େଇ ପୁଣି କୁହୁକମଣ୍ଡଳ ଚଢ଼େଇ କ’ଣ? ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚଢ଼େଇ ହୋଇଥିବ। ନ ହେଲେ କାହିଁକି ବଡ଼ଭାଇମାନଙ୍କୁ ସାନଭାଇ ଏଇ ଚଢ଼େଇ ତା’ ପାଇଁ ଆଣି ଦେବାକୁ ଅଳି କରିଥାନ୍ତା? କାହାଣୀଟି ଏହିପରି- ଚଢ଼େଇଟି କୁହୁକ ଜାଣେ। ଚଢ଼େଇର କୁହୁକରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକିତ କରି ଦେବାଲାଗି ସାନ ସାଧବର ଇଚ୍ଛା। ତେଣୁ ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କୁ ସେ ଅନୁରୋଧ କରିଛି ଏହି ବିରଳ ପକ୍ଷୀଟିକୁ ଆଣିଦେବା ଲାଗି। ବଡ଼ ଭାଇ କୌଣସି ଏକ ରାଜ୍ୟରେ ବଣିଜ ସାରି ଫେରିବା ବେଳକୁ ମନେ ପଡ଼ିଛି କୁହୁକ ଚଢ଼େଇ କଥା। ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଛି। ରାଜା ତିନିଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଚଢ଼େଇକୁ ଧରି ଆଣିଦେବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟର ସବୁତକ କେଳା ଏ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗି ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଚଢ଼େଇ ନ ମିଳିଲେ ମୁଣ୍ଡକାଟ। କେଳାମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣମୂର୍ଚ୍ଛା ଉଦ୍ୟମ। ଶେଷରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ନିଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷର କୋରଡ଼ରୁ ଏହି କୁହୁକ ଚଢ଼େଇକୁ ଧରିଛନ୍ତି, ରାଜାଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ରାଜା ସାଧବମାନଙ୍କୁ ଏହି କୁହୁକ ପକ୍ଷୀକୁ ଉପହାର ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏ କାହାଣୀ ଅବତାରଣାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି। ଏହା ହୋଇପାରେ ଏକ ଲୋକକାହାଣୀ। ମାତ୍ର ଏହି କାହାଣୀ ପଛରେ ସନ୍ନିବେଶିତ ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଉ। ସାଧବମାନେ କେବଳ ରେଶମ, ଲୌହ ସାମଗ୍ରୀ ଅଥବା ମସଲା ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନି ବା ରପ୍ତାନି କରୁ ନ ଥିଲେ। ବିରଳ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆମ ଦେଶରୁ ବିଦେଶ ବା ବିଦେଶରୁ ଆମ ଦେଶକୁ ଆମଦାନି ଓ ରପ୍ତାନି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ ରହିଛି ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଓ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରେ। ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ରହିଛି ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପଥରରେ ନିର୍ମିତ ବୋଇତରେ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିବା ହାତୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର। ସମୁଦ୍ର ବକ୍ଷରେ ବୋଇତ ଭାସିଯାଉଛି। ବୋଇତରେ ଲଦା ହୋଇଛନ୍ତି ହାତୀ। ଅନୁମାନ କରି ହେଉଛି, ସେ ବୋଇତର ଆକାର କେତେ ବିଶାଳ ହୋଇଥିବ। ବୋଇତ ତଳେ ପଥର ଦେହରେ ପାଣି ଓ ମାଛର ଚିତ୍ର, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ଓ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଭାସି ଚାଲିଥିବା ହାତୀ ବୋଝେଇ ବୋଇତକୁ ପ୍ରତୀକିତ କରେ। ଏହି ପଥର ତିଆରି ସ୍ମୃତିଚିହ୍ନଟି ସଂଗ୍ରହାଳୟର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଗ୍ୟାଲେରୀରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ। ଅନୁରୂପ ଭାବେ କୋଣାର୍କ ଦେହରେ ଥିବା ଜିରାଫ୍‌ର କଥା। ଜିରାଫ୍‌ ଆମ ଦେଶର ପଶୁ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଏଠାରେ ଜିରାଫ୍‌ ନିକଟରେ ଖୋଦେଇ ହୋଇଥିବା ମଣିଷର ରୂପରେଖ ଓଡ଼ିଶା ଭୂମିର ନୁହେଁ। ବିଦେଶୀ ବିଦେଶୀ ଲାଗୁଛି। ତେଣୁ ସେକାଳରେ ଅର୍ଥାତ୍‌ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ଜିରାଫ୍‌ ଆମଦାନି ମଧ୍ୟ ବୋଇତ ସାହାଯ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରିହୁଏ। ସୁତରାଂ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସାଧବପୁଅର କୁହୁକମଣ୍ଡଳ ଚଢ଼େଇ କାହାଣୀ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରେ ଯେ ବୋଇତରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସାଧବମାନେ ବିରଳ, ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ନେଉଥିଲେ ଏବଂ ଆଣୁଥିଲେ। ମୋ- ୯୪୩୯୨୮୧୫୬୧

ସମ୍ପାଦକୀୟ |

ଆତ୍ମହତ୍ୟା

ଆତ୍ମହତ୍ୟା

ସମ୍ପାଦକୀୟ-ତଥାଗତ ସତପଥୀ/ ୨୨ ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ ପାଇଁ ଏକ କଳଙ୍କିତ ଦିବସ ଭାବେ ମନେରହିବ। ଗଣବଳାତ୍କାରର ଶିକାର ହୋଇଥିବା କୁନ୍ଦୁଲି ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ରାଜ୍ୟର ଚିନ୍ତାଶୀଳ ସମାଜକୁ ବ୍ୟସ୍ତ କରିବା କଥା। ଆଜିର ପୃଥିବୀରେ ”#ମିଟୂ“ ଏକ ସାମାଜିକ ବିପ୍ଳବରେ ପରିଣତ ହେଲାଣି। ଏହି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଚିନ୍ତା ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ବିରୋଧରେ ସ୍ବର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ ସମାଜରେ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ଦେହକୁ ନ ଛୁଇଁ ଯଦି ଭାଷାରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ତରଫରୁ ଇଙ୍ଗିତ କରାଯାଉଛି, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ପଦାରେ ପକାଇବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଉଛି। ଏଭଳି ଏକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ସମୟରେ, ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲା କୁନ୍ଦୁଲି ନିକଟସ୍ଥ ମୂୂଷାଗୁଡ଼ା ଗ୍ରାମର ନବମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବା ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଲଜ୍ଜିତ କରିବା କଥା। ଏହି ଛାତ୍ରୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଗଣବଳାତ୍କାର କରିଥିବା ୪ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ପୋଲିସ ପୋଷାକଧାରୀ ଥିଲେ। ଏହି ଗଣବଳାତ୍କାରୀଙ୍କୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମିଶିଯିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୋଭର ବିଷୟ। ଆଜିର ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସର ଦାବି ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ରିପୋର୍ଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା। ଛାତ୍ରୀ ଜଣକ ବଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ବାରମ୍ବାର ଦୋହରାଇଥିଲେ ଯେ ଗଣବଳାତ୍କାରୀମାନେ ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀ। କେତେକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ କୁହାଯାଉଥିଲା ଏମାନେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମଚାରୀ ହୋଇଥାଇପାରନ୍ତି।...

ଆଗକୁ ଆଠମାସିଆ ଗ୍ରୀଷ୍ମ

ଆଗକୁ ଆଠମାସିଆ ଗ୍ରୀଷ୍ମ

ସହଦେବ ସାହୁ/ ଯଦି ଆଜି ଭଳି ଜାଗତିକ ଉଷ୍ଣତା (ଗ୍ଲୋବାଲ୍‌ ୱାର୍ମିଂ) ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆଜି ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ପିଲାକୁ ୫୦ ବର୍ଷ ହେଲା ବେଳକୁ ଅର୍ଥାତ୍‌ ୨୦୭୦ରେ ସେ ଆଠମାସିଆ ଖରା ଋତୁ ଦେଖିବ, ତା’ ଜୀବନ ଡହଳବିକଳ ହେବ। ପରିବେଶବିତ୍‌ମାନେ ଏଭଳି ଚେତାବନୀ ତେବେ କାହିଁକି ଦେଉଛନ୍ତି? ଧ୍ୱଂସାଭିମୁଖୀ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଦିଗରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନେତାମାନେ କିଭଳି ସେମାନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଉନାହାନ୍ତି ତା’ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଏ ବିଷୟରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକର ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ ନ ବଢିଲେ ସେ ଭୋଟଦାତା ଭାବେ ନେତାମାନଙ୍କ ବେକରେ ଗାମୁଛା ପକାଇବାର ସାହସ ପାଇବ ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଖର ବିକିରଣକୁ ନରମ କରିବାର ପରିବେଶ ପୃଥିବୀର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ମଣିଷର ଅମଣିଷିଆ କାମ ପରିବେଶକୁ ବିଗାଡ଼ୁଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟର ବିକିରଣ କେବଳ ଦୃଶ୍ୟ ଆଲୋକ ଜରିଆରେ ଘଟୁନାହିଁ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଅଲ୍‌ଟ୍ରାଭାଓଲେଟ୍‌ ଓ ଇନ୍‌ଫ୍ରାରେଡ୍‌ ମଧ୍ୟ ବିକିରଣ ଜରିଆରେ ସମ୍ଭବ ହେଉଛି। ଏ ସବୁର ମାତ୍ର ୩୦ ଶତାଂଶ ବାଦଲ, ତୁଷାରାବୃତ୍ତ ତଥା ଅନ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳନକାରୀ ପୃଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ମହାକାଶକୁ ଫେରେ। ବାକି ୭୦ ଶତାଂଶ ସମୁଦ୍ର, ଭୂଇଁ ଓ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଶୋଷି ନେଇ ଉଷ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ତାତିଥିବା ସମୁଦ୍ର, ଭୂଇଁ ଓ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ତାପ ବି ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଦେଇ ମହାକାଶକୁ ଚାଲିଯାଏ, ଏ ପ୍ରକାର ପ୍ରତିଫଳିତ ବିକିରଣକୁ ଇନ୍‌ଫ୍ରାରେଡ୍‌ ଥର୍ମାଲ୍‌ (ଅବଲୋହିତ ଉଷ୍ଣ) କୁହାଯାଏ। ଆସିବାରୁ ଫେରିବା କଟିଗଲା ପରେ ବାକି ବିକିରଣ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠର ହାରାହାରି ତାପକୁ ୧୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲ୍‌ସିୟସ୍‌ (୫୯୦ ଫାରେନ୍‌ହାଇଟ୍‌)ରେ ରଖେ ବୋଲି ଆମେରିକାର ‘ନାସା’ ହିସାବ କରିଛି। ଏଥିରୁ ମନେହେବ ଜାଗତିକ ଉଷ୍ଣତା ଏକ ସ୍ବାଭାବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା। କାଚ ଘର ଭିତରେ ଚାଷ (ଗ୍ରୀନ୍‌ ହାଉସ୍‌) କଲେ ସେ ଘରେ ପଶୁଥିବା ଓ ତହିଁରୁ ବାହାରିଯାଉଥିବା ବିକିରଣ ଭିତରେ ବଦଳାବଦଳି ଏହିପରି ଘଟିଥାଏ ବୋଲି ଏ କାରବାରକୁ ଗ୍ରୀନ୍‌ ହାଉସ୍‌ ବା ଗ୍ଲାସ୍‌ ହାଉସ୍‌ ଇଫେକ୍ଟ (ପ୍ରଭାବ) କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଯେଉଁ ବାଷ୍ପଗୁଡିକ ବିକିରଣକୁ ଶୋଷିରଖନ୍ତି ସେଗୁଡିକୁ ଗ୍ରୀନ୍‌ ହାଉସ୍‌ ଗ୍ୟାସ୍‌ କୁହାଯାଏ। ...

ସଂଗ୍ରାମୀ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ

ସଂଗ୍ରାମୀ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ

ଡ. ଜନ୍ମେଜୟ ଚୌଧୁରୀ/ ଯେଉଁ ଦେଶବତ୍ସଳ ବୀରମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଆବିର୍ଭାବ ଦେଶର ଭାଗ୍ୟରେ ନୂତନ ଜାଗରଣର ଏକ ନବ ଯୁଗ ଆଣିଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଅନ୍ୟତମ। ସମ୍ବଲପୁରଠାରୁ ୨୧ ମାଇଲ ଦୂର ଖିଣ୍ଡା ଗ୍ରାମରେ ୧୮୦୯ ଜାନୁୟାରୀ ୨୩ ତାରିଖରେ ଚୌହାନ ବଂଶରେ (ରାଜବଂଶୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ) ବିପ୍ଳବୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ୧୮୨୭ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ରାଜା ଅପୁତ୍ରକ ଥାଇ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ସେହି ରାଜବଂଶର ଉପଯୁକ୍ତ ଦାୟାଦ ଭାବରେ ରାଜଗାଦି ଦାବି କଲେ। କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜ ସରକାର ତାଙ୍କ ଦାବିକୁ ଉପେକ୍ଷା କରି ତାରପାଲିର ଜମିଦାର ନାରାୟଣ ସିଂହଙ୍କୁ ସେହି ସିଂହାସନ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ବ୍ୟାପିଗଲା। ସମ୍ବଲପୁରର ଗଣ୍ଡ ଓ ବିଞ୍ଚାଲ୍‌ ଜମିଦାର ଗୋଷ୍ଠୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କୁ ସିଂହାସନର ଉପଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ସମର୍ଥନ କରି ଆନ୍ଦୋଳନ କଲେ। ପରିଶେଷରେ ୧୮୪୦ ମସିହାରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଉଦନ୍ତଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ଇଂରେଜ ସରକାର ୧୮ବର୍ଷ ଜେଲ୍‌ଦଣ୍ଡ ଦେଲେ।...

ମାରିନେବେ ମହାପାତ୍ରେ

ମାରିନେବେ ମହାପାତ୍ରେ

ପ୍ରକାଶ କୁମାର ସିଂହ/ ‘ମାରିନେଲେ ମହାପାତ୍ରେ, ଚାହିଁଥାରେ ଜଳକା’ ବୋଲି ଲୋକୋକ୍ତି ଅଛି ନା ସାଧୁଜନେ? ଏଇ କଥାଟି ଆମ ଚଳଣିରେ, ଆମ ଜୀବନରେ ବେଳେବେଳେ ହାଡ଼େହାଡ଼େ ସତ ହୋଇଯାଏ। ବିଶ୍ୱାସ ହେଉନି ଆପଣଙ୍କର? ହେଲେ ଟିକିଏ ଭାବିଲେ ଆମ ରସଗୋଲାର ଜିଆଇ ମାନ୍ୟତା କଥା। କେଡ଼େବଡ଼ କଥାଟେ ନ ହେଲା ସତେ! ଆମକୁ ଭକୁଆ ବନେଇ ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟ କଲିକତା ରସଗୋଲା ନାମରେ ଜିଆଇ ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିନେଲା। କିହୋ- ସିଏ ନେଲା କ’ଣ, ଆମର ‘ହାତ ଅଳସେ ନିଶ ବଙ୍କା’ ନୀତି ଯୋଗୁ ମାରିନେଲା ଚାନ୍ସ। ବଙ୍ଗାଳୀ ବାଡିରେ ଓଡିଆ ପୂଜାରୀ କେଡେ ସୁଆଦିଆ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ପରଷନି ସତେ। ଓଡିଆ ରାନ୍ଧୁଣିଆର ରୋଷେଇ ଖାଇଲେ ନା ଖାଦ୍ୟ ସାଙ୍ଗରେ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଚାଟି ଚାଟି ସରେଇଦେବ। ଏଇ ଇଲାକାର ପୂଜାରୀ ସେମିତି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଚଳିତ ରସଗୋଲା ହେଉ, ହେଉ ସାଲେପୁରର ଅବା ପାହାଳର, ସ୍ବାଦ ଚଖେଇଥିବ ନିଶ୍ଚୟ। ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟର ଲୋକେ ଆମ ଓଡ଼ିଆ ରସଗୋଲାର ସ୍ବାଦ ପାଇଲା ପରେ ସେଦିନୁ ଲାଳ ଗଡୁଥିଲା ବୋଧେ- ଆଉ ଶେଷରେ ବାଜି ମାରିନେଲେ। ଆମେ ଜଳକା ହୋଇ ଚାହିଁ ରହିଛୁ। ...

ଏଇ ଭାରତରେ

ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତ ବୁଦ୍ଧି ଓ ସାହସିକତା ଦୁଇ ବନ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇଦେଲା। ନଚେତ୍‌ ସେମାନେ ବାଘ ପାଟିରେ ଜୀବନ ହାରିଥାଆନ୍ତେ। ଏଭଳି ଏକ ଲୋମହର୍ଷଣକାରୀ ଘଟଣା ଘଟିଛି ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଜିଲାସ୍ଥିତ ତାଡୋବା ଅନ୍ଧେରୀ ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ। ରବିବାର ଛୁଟି କଟାଇବା ସକାଶେ ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ଆସିଥାଆନ୍ତି କେତେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ। ଅଭୟାରଣ୍ୟର ନିୟମ ମୁତାବକ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଅନୁମତି ନେଇ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ନିଜସ୍ବ ଗାଡିରେ କୋର ଏରିଆ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଆନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲ ଭିତର କଚ୍ଚା ରାସ୍ତାରେ ବୁଲୁବୁଲୁ ସେମାନେ ଏଭଳି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଯେଉଁଠି ରାସ୍ତା ଉପରେ ବସିରହିଥିଲା ଏକ ମହାବଳ ବାଘ। ହଠାତ୍‌ ରାସ୍ତା ଉପରେ ବାଘକୁ ଦେଖି ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ହୃଦ୍‌କମ୍ପ ବଢିଯାଇଥିଲା। ....

ମାଙ୍କଡ଼ ନୁହେଁ, ଗାଈ

ମାଙ୍କଡ଼ ନୁହେଁ, ଗାଈ

ତଥାଗତ ସତପଥୀ/ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚାର୍ଲସ ଡାରଓ୍ବିନ୍‌ ‘ଦି ଡିସେଣ୍ଟ ଅଫ୍‌ ମ୍ୟାନ୍‌’ ପୁସ୍ତକରେ ଦେଇଥିବା ତତ୍ତ୍ୱ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭୁଲ ଥିଲା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ସତ୍ୟପାଲ ସିଂ। ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜରେ ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ଥିବା ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ବୈଦିକ ସମ୍ମେଳନ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ସେ ଦେଇଥିବା ଏପରି ମତକୁ ନେଇ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ମିଶନ୍‌ ନିର୍ବାଚନ

ମିଶନ୍‌ ନିର୍ବାଚନ

ସବ୍ୟସାଚୀ ଅମିତାଭ/ବିଜେଡିର ୨୦ତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ନିକଟରେ ପାଳିତ ହୋଇଛି। ପୁରୀରେ ଆୟୋଜିତ ଭବ୍ୟ ସମାରୋହରେ ଦଳୀୟ କର୍ମୀଙ୍କୁ ଗୁରୁମନ୍ତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି ଦଳର ସୁପ୍ରିମୋ। ଯେତେବେଳେ କର୍ମୀ ଓ ଦଳୀୟ ନେତାଙ୍କୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବାକୁ ନବୀନ ପୋଡିୟମ୍‌ ଉପରକୁ ଗଲେ, ସମସ୍ତେ ଆଶା କରୁଥିଲେ ମହାନଦୀ, ପୋଲାଭରମ୍‌ ଅବା ଧାନର ସହାୟକ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନବୀନ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍‌ କରିବେ।

ମାଟି ମାଆର ଭାଷା

ମାଟି ମାଆର ଭାଷା

ଦ୍ୱିତୀ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ/ସମୟ ସହ ବିକାଶର ଧାରାରେ ବହୁ ପଛରେ ପଡିଥିବା ଆନ୍ଧ୍ର-ଓଡିଶା ସୀମାନ୍ତର ଏକ ନର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂପ୍ରଦାୟର ଆଦିବାସୀ ଇଲାକାର ବିକାଶ ଲାଗି ଜଣେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଚିନ୍ତା କଲେ। ବାରମ୍ବାର ସେଇ ଇଲାକାକୁ ଗସ୍ତ କଲେ। ନୂଆ ନୂଆ ଯୋଜନା କଲେ। ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶ ସହ ସଚେତନ କରା ନ ଗଲେ ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପର ମୂଲ୍ୟ କୁହୁଡିପହଁରା ଭଳି ହେବ, ଏ କଥାକୁ ଅଧିକାରୀ ଜଣକ ହୃଦ୍‌ବୋଧ କରିଥିଲେ।

ଏଇ ଭାରତରେ

ଏଇ ଭାରତରେ

ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେହି ପୁରୁଣାକାଳିଆ ପ୍ରଥାକୁ ଧରିବସିଛନ୍ତି ତାମିଲନାଡୁ ରାଜ୍ୟ ମୁସିରୀ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦା। ‘ବର ଚାଳିଶା, କନିଆ ଦଶା’- ପୂର୍ବରୁ ଏମିତି ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା। ମା’ବାପା ଝିଅକୁ ୧୦ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ବୟସ୍କ (ପ୍ରାୟ ୪୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଷ) ବ୍ୟକ୍ତି ସହ ବାହା କରାଇଦେଉଥିଲେ। ଅବଶ୍ୟ ବାହାଘର ସରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କନ୍ୟାକୁ ଶାଶୁଘରକୁ ପଠାଇ ଦିଆଯାଉ ନ ଥିଲା।

ସଂସ୍କାର ଆଣିବାର ଚେଷ୍ଟା

ସଂସ୍କାର ଆଣିବାର ଚେଷ୍ଟା

ଆକାର ପଟେଲ/ ‘ଆପଣ ଜଣେ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ନେତା ଏବଂ ଆପଣ ଭାରତରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଆପଣ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଦେଶକୁ ଗଢ଼ୁଛନ୍ତି।’- ଏ କଥା ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ କହିଛନ୍ତି ଇସ୍ରାଏଲର ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କୁ। ତେବେ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ କଥାର ଅର୍ଥ କ’ଣ? ମୋ ଅଭିଧାନ ଅନୁସାରେ ଯିଏ ଦେଶର ପ୍ରଚଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାପକ ଗଠନମୂଳକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣନ୍ତି, ସେ ହିଁ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ। କିନ୍ତୁ ମୋଦି ଏପରି କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାର ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ। ତେଣୁ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ କଥାର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ? ପ୍ରକୃତରେ ସେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ ଏପରି ଜଣେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବିକିବା ପାଇଁ, ଯେ କି ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାପ୍ରିୟ। ...

ମାତୃତ୍ୱର ମହକ

ମାତୃତ୍ୱର ମହକ

ଚିତ୍ର ଚରିତ୍ର-ନିରଞ୍ଜନ ପାଢ଼ୀ/ ଜଣେ ସନ୍ଥ ଥରେ କହିଥିଲେ- ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ଧାନରେ ମୋ ଜୀବନକାଳର ସମଗ୍ର ସାଧନା ବିନିଯୋଗ କରି ତଥାପି ଅପ୍ରାପ୍ତିର ହତାଶା ମଧ୍ୟରେ ବଞ୍ଚୁଥିବାବେଳେ ଅଚାନକ ଆଖି ପଡିଲା େ ମାତେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ମା’ ଉପରେ। ଗଭୀର ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ନେଇ ତାକୁ ଭଲକରି ନିରେଖିଲା ପରେ ଆଉ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଖୋଜିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ମୁଁ କେବେ ଉପଲବ୍ଧି କରିନାହିଁ। ପ୍ରକୃତରେ ବାଘ ଦେଖି ନ ଥିବା ଲୋକକୁ ବିଲେଇଟିଏ ଦେଖାଇ ବାଘ କିପରି ବୁଝାଇଲା ଭଳି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅନୁଭବିପାରୁ ନ ଥିବା ଲୋକକୁ ମା’ର ମାତୃତ୍ୱ ଦେଖାଇ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନାଇଦେବା ଅତି ସହଜ। ଯିଏ କୌଣସି ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶା ନ ରଖି କେବଳ ଦେବାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଓ ସକଳ ଅବଜ୍ଞା, ଅପମାନକୁ ମନରେ ନ ଘେନି ଯିଏ ସନ୍ତାନର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ମା’ ଅବା ଈଶ୍ୱର। ଅଦୃଶ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପରି ଦୟା ଓ କରୁଣାର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ବିଗ୍ରହ ହେଉଛି ମା’। ମା’ ଓ ଈଶ୍ୱର ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇଟି ପାର୍ଶ୍ୱ ପରି। ରାବଣକୁ ବଧ କରି ଲଙ୍କାପୁରରୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଅଯୋଧ୍ୟା ରାଜସିଂହାସନରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲା ପରେ ରାଜମାତା କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ବିଚିତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନର ସାମ୍ନା କରି ବିଚଳିତ ହୋଇପଡିଥିଲେ ରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର। ଅଚାନକ ଦିନେ ନିଭୃତରେ ମାତା କୌଶଲ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ପଚାରି ବସିଲେ, ତୁ ପ୍ରକୃତରେ କିଏ? ତୋର ଅସଲ ପରିଚୟ କ’ଣ? ନିଜ ମା’ଠାରୁ ଏମିତି ପ୍ରଶ୍ନଟିଏ ଯେ କୌଣସି ପୁଅକୁ କେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନିର୍ବାକ୍‌ କରିଦେବା ଲାଗି ଯଥେଷ୍ଟ। ମତିଭ୍ରମରେ ତ ଆଉ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇନାହାନ୍ତି ମୋର ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ଜନନୀ! ତଟସ୍ଥ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିରୁତ୍ତର ରହିବାର ଦେଖି ପୁଣି ତାଙ୍କ ଜିଜ୍ଞାସା ଦୋହରାଇଲେ। ନୀରବତା ଭାଙ୍ଗି ସରଳ ଉତ୍ତରଟିଏ ଦେଲେ ରାଜା ରାମ। କହିଲେ, ମୁଁ ତୁମର ପୁଅ। ତୁମ ପାଇଁ ମୋର ଆଉ କିଛି ପରିଚୟ ନାହିଁ। କୌଶଲ୍ୟା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେନାହିଁ ଏମିତି ଏକ ସରଳ ଉତ୍ତରରେ। ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍‌ବେଳିତ କରୁଥିଲା ବଡ଼ ଏକ ଜଟିଳ ଜିଜ୍ଞାସା। ସେ କହିଲେ, ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୁନିଆ ତୋତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ବୋଲି କହୁଛି। ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି ଚିହ୍ନୁଛି। ତୁ ଯଦି ପ୍ରକୃତରେ ଜଗତ୍‌କର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର, ତେବେ ଏକ ଦିବ୍ୟପୁଲକରେ ଧନ୍ୟ ହେବ ମୋର ମାତୃତ୍ୱ। ଯଦି ପ୍ରକୃତରେ ତୁ ତାହା ନୁହଁ, କେବଳ ଜଣେ ସାଧାରଣ ମଣିଷ, ତଥାପି ସାରା ଜଗତ ତୋତେ ଅସାଧାରଣ ବୋଲି ମାନ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ ଏକ ଅନିର୍ବଚନୀୟ ମୁଗ୍ଧ ଅନୁଭବରେ ଜଡ଼ସଡ଼ ହୋଇଉଠିବ ମୋର ମା’ପଣ। ରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଥିଲା ଏକ ବିଷମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। କେମିତି କେଉଁ ଭାଷାରେ ସେ ଦେବେ ମା’ଙ୍କ ଜଟିଳ ଜିଜ୍ଞାସାର ସରଳ ସମୁଚିତ ଉତ୍ତର। ତାଙ୍କ ନୀରବତା ମା’ଙ୍କୁ ଅଧିକ ବ୍ୟଗ୍ର, ବିଚଳିତ କରୁଛି ଜାଣି ସେ ମୃଦୁ ହସି କେବଳ ଏତିକି କହିଲେ, ”ମା’! ମୁଁ ଭଗବାନ କି ନୁହେଁ, ଏ କଥା ଜାଣେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏତିକି ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିଛି ଯେ ମା’ର ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲେ ଯେକୌଣସି ସାଧାରଣ ମଣିଷ ବି ଈଶ୍ୱରରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇପାରିବ। ଉତ୍ତରରାମାୟଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଜୀବନଦର୍ଶନ ଓ ମାନବୀୟ ଉତ୍ତରଣର ଏହି ଗହନ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ମା’ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରିଥିବା ସବୁ ସନ୍ତାନ କିନ୍ତୁ ଈଶ୍ୱର ପାଲଟି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏମିତି ତ କୌଣସି ମା’ କେବେ ବି ତା’ ସନ୍ତାନକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇପାରେନା। ନ ମାଗିଲେ ବି ସେ ତା’ ସନ୍ତାନ ଉପରେ କେବଳ ଆଶୀର୍ବାଦ ହିଁ ଅଜାଡି ପକାଏ। ଧନପତିର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ହେଉ କି କାଙ୍ଗାଳର ଅଭାବ, ମା’ର ମହନୀୟ ମାତୃତ୍ୱର ମହକ ଆଗରେ ଫିକା ପଡିଯାଏ ଅସୁମାରି ଧନରତ୍ନର ଔଜ୍ଜ୍ୱଲ୍ୟ ତ ପୁଣି ଦୂରକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ଅନ୍ଧାର। ମା’ ପାଇଁ କେବଳ ତା’ ସନ୍ତାନ ହିଁ ହେଉଛି ସଂସାରର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ପଦ। ଅଥଚ ବିଡ଼ମ୍ବନାର ବିଷୟ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ତା’ ମା’ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପଦ ନ ହୋଇ ବିପଦ ହୋଇ ଉଭାହୁଏ। ମା’ର ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରି ଈଶ୍ୱର ହେବା ବଦଳରେ ଅସୁର ହୋଇ ସନ୍ତାନଟି ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଭାବେ ମା’କୁ ହତ୍ୟା କରିପାରେ। ...

ବୀରବାଳା

ବୀରବାଳା

ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ-ଜିତେନ୍ଦ୍ର/ ଜୀବନରେ ନିଷ୍ଠାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆକାଂକ୍ଷିତ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଥାନ୍ତି। ପିଲାଟି ବେଳୁ ସାହସିକତା ଦେଖାଇ ପ୍ରତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଆସିଥିବାରୁ ଆନନ୍ଦିବେନ୍‌ ପଟେଲ ଆଜି ଚର୍ଚ୍ଚାର ବଳୟକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଗୁଜରାଟର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆନନ୍ଦିବେନ୍‌ଙ୍କୁ ୨୦୧୮ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯିବା ପରେ ଏବେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇବା ପାଇଁ ଯୁବପିଢ଼ି ଆଗ୍ରହ ରଖିବା ସ୍ବାଭାବିକ। ଆନନ୍ଦିବେନ୍‌ ୧୯୪୧ ନଭେମ୍ବର ୨୨ରେ ଗୁଜରାଟ ମେହସାନା ଜିଲାର ଖାରୋଡ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପିତା ଜେଠାଭାଇ ଥିଲେ ଶିକ୍ଷକ। ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ପରିବେଶରେ ବଢ଼ିଥିବା ଆନନ୍ଦିବେନ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଏନ୍‌. ଏମ୍‌. ହାଇସ୍କୁଲରୁ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର ୩ ଜଣ ବାଳିକା ସେଠାରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ। କେବଳ ପାଠରେ ନୁହେଁ, ଖେଳକୁଦରେ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଆଗରେ ଥିଲେ। ଜିଲାସ୍ତରରେ କ୍ରମାଗତ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ସେ ଚାମ୍ପିୟନ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେ ପିଲ୍‌ଭାଇସ୍ଥିତ ଏମ୍‌. ଜି. ପଞ୍ଚଲ ବିଜ୍ଞାନ କଲେଜରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ। ୧୯୬୨ରେ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। କଲେଜ ବେଳେ ପଢ଼ାରେ ଉତ୍କର୍ଷ ପ୍ରତିପାଦନ କରିବା ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ପାରଙ୍ଗମତା ଦେଖାଇବାରୁ ତାଙ୍କୁ ‘ବୀରବାଳା’ ପୁରସ୍କାର ମିଳିପାରିଥିଲା। ୧୯୬୨ରେ ସେ ମଫତ୍‌ଭାଇ ପଟେଲଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉତ୍ଥାନ ପାଇଁ ଥିବା ମହିଳା ବିକାଶ ଗୃହରେ ଚାକିରି କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ୫୦ ବିଧବାଙ୍କୁ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ। ବିବାହ ଓ ଚାକିରି ଭିତରେ ସୀମିତ ରହିବାକୁ ନ ଚାହିଁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ମନ ବଳାଇଥିଲେ। ୧୯୬୫ରେ ସ୍ବାମୀଙ୍କ ସହ ସେ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଶିକ୍ଷାରେ କ୍ୟାରିୟର କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ବ୍ୟାଚେଲର ଅଫ୍‌ ଏଜୁକେଶନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ। ଏପରିକି ମାଷ୍ଟର ଅଫ୍‌ ଏଜୁକେଶନରେ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣପଦକ ପାଇଥିଲେ। ଅହମଦାବାଦସ୍ଥିତ ମୋହିନୀବା କନ୍ୟା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଶିକ୍ଷକତା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୬୭ରୁ ୧୯୭୦ ଯାଏ ସେ ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ସ୍ତରର ଛାତ୍ରୀଛାତ୍ରଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଗଣିତ ପାଠ ପଢ଼ାଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେହି ସ୍କୁଲର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ହୋଇଥିଲେ। ହେଲେ ୧୯୮୭ରେ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକତା ଜୀବନରେ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଆସିଥିଲା। ସ୍କୁଲ ପିଲାଙ୍କୁ ବଣଭୋଜିରେ ନେଇଥିବା ବେଳେ ହଠାତ୍‌ ଦୁଇଜଣ ବାଳିକା ସର୍ଦ୍ଦାର ସରୋବର ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ବୁଡ଼ିଯାଉଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ। କାଳବିଳମ୍ବ ନ କରି ସେ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍‌ ଜଳଭଣ୍ଡାରକୁ ଲମ୍ଫ ପ୍ରଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି୍‌ଥିଲେ। ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ଦେଖାଇ ସେ ଦୁଇଟି ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇପାରିଥିବା ଖବର ପ୍ରଚାରିତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରଶଂସାର ସୁଅ ଛୁଟିଥିଲା। ...