ସମ୍ପାଦକୀୟ |

ଗଙ୍ଗାଧର: ନବଯୁଗର ବାର୍ତ୍ତାବହ

ଗଙ୍ଗାଧର: ନବଯୁଗର ବାର୍ତ୍ତାବହ
ଆଜି ସ୍ବଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମତିଥି। ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ପିଲାମାନେ ମେହେର କବିଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ନିବେଦନ କରି ଏବେ ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି- ‘ମେହେର ବାଗିର କବି ନୃସିଂହ ନାଥେର ଛବି’। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଲା- ନୃସିଂହ ନାଥ ପରି ମନୋରମ ଦୃଶ୍ୟ ନାହିଁ କିମ୍ବା ମେହେରଙ୍କ ପରି କବି ନାହାନ୍ତି। ମେହେର କବିଙ୍କୁ ଜଣେ ପ୍ରକୃତି କବି ଭାବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ସେ ଜଣେ ଜାତୀୟ କବି ଥିଲେ; ଏ ଦିଗରେ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି କହିଲେ ଭୁଲ୍‌ ହେବନାହିଁ।  ଜାତୀୟ କବିର ଜୀବନଗାଥା କେବଳ ତା’ର ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଓ କ୍ରିୟାକଳାପ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାବଦ୍ଧ ନୁହେଁ; ଏହା ଜାତୀୟ ଇତିହାସର ଅଂଶବିଶେଷ। ସୁତରାଂ କବିକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ହେଲେ ତା’ର କାବ୍ୟାନୁଶୀଳନ ଏକାନ୍ତ କାମ୍ୟ ନୁହେଁ- ସମକାଳୀନ ଯୁଗର ସ୍ପନ୍ଦନକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ପାଇଁ କବିର ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ପଦ ଅନୁଶୀଳନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି। ମନସ୍ବୀ କବି ଟି.ଏସ୍‌.ଏଲିୟଟ୍‌ ଏ କଥା କହିଛନ୍ତି - ”The Greatest Poet in writing himself, writes his own times.“ ସୁତରାଂ କବି ବା ସାହିତି୍ୟକ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ନିଜ ସମୟର କଥାକୁ ହିଁ ନିଜ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଏହାହିଁ ହେଉଛି କବି ଧର୍ମ। ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ପରିବେଶ ଓ ଜୀବନ ସମକାଳୀନ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଭୂମିକା ନିଭାଇବାକୁ ତାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇ ନ ଥିଲା। ତେଣୁ ବିଭିନ୍ନ ସଭା ସମିତିରେ ସେ ଜଣେ ରାଜନେତା ଭାବେ ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟ ନ ରଖି ନିଜ ଅନ୍ତରର ବେଦନାକୁ ସାହିତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ କେଉଁଠି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ବା ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ବେଳକୁ ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୪ବର୍ଷ ବୟସ। ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ସମ୍ବଲପୁରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ଉଡ୍‌ବର୍ଣ୍ଣ ସାହେବଙ୍କର ଅବିଚାର ତାଙ୍କୁ ମର୍ମାହତ କରିଥିଲା। ସେତେବେଳକୁ ସେ ବରପାଲି ଜମିଦାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଜଣେ ସ୍ବଳ୍ପ ବେତନଭୋଗୀ କର୍ମଚାରୀ। ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଜନ୍ମବେଳକୁ ସେ ସମ୍ବଲପୁରର ଡେପୁଟି କମିଶନର ଅଦାଲତରେ ଜୁଡିସିଆଲ ମୋହରିର ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ। ସମ୍ବଲପୁରରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ବେହେରାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା ବେଳେ ଗଙ୍ଗାଧର ଚାକିରିରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତିରୋଧାନର ମାତ୍ର ତିନିବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ବଲପୁରରେ ଜାତୀୟ ହାଇସ୍କୁଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ଅମିନ, ମାଲମୋହରିର ଏବଂ ଜୁଡିସିଆଲ ମୋହରିର ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ଭିତରେ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବ୍ୟକ୍ତିସତ୍ତା। ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସମକାଳରେ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ନବଯୁଗର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳକୁ ଦେଶ ପରାଧୀନ। କବି ଗଙ୍ଗାଧର ତାଙ୍କ କୃତିରେ ସମକାଳୀନ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିଙ୍କ ପରି ପ୍ରଥମେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଜୀବନର ସାୟାହ୍ନରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି। ସେତେବେଳକୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ। ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି ସମ୍ବଲପୁରରେ ମଧ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଜନଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଯୁଗର ସେଇ ସ୍ପନ୍ଦନକୁ ନିଜ କୃତିରେ ସ୍ଥାନ ଦେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଗଙ୍ଗାଧର ରଚନା କରିଥିଲେ- ‘ଭାରତୀ ଭାବନା’। ଏହା ସ୍ବଦେଶପ୍ରୀତି ସମ୍ପନ୍ନ କବିଙ୍କର ପ୍ରାଣବୀଣାରେ ସମକାଳୀନ ନବଚେତନାର ଏକ ମଧୁର ଝଙ୍କାର କହିଲେ କିଛି ଭୁଲ୍‌ ହେବନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛୁ ଯେ ଗଙ୍ଗାଧର ରାଜନେତାଙ୍କ ପରି ସଭାସମିତିରେ ଯୋଗଦେଇ ଗଳାଫଟାଇ ଚିତ୍କାର କରିଥିବାର କୌଣସି ବିବରଣୀ ଆମ ନଜରକୁ ଆସିନାହିଁ। ‘ମେହେରଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦୁଇପଦ’ ଶୀର୍ଷକ ଆଲୋଚନାରେ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଦେବତା ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ମହାଭାରତୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରା ବିଷୟରେ ସମ୍ୟକ୍‌ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟାୟିକାର ନବୀକରଣରେ ମେହେର କବି ତପସ୍ୟାରତ ଥିବା ବେଳେ ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ କାବ୍ୟ ରଚନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାତ୍ପ୍ଯଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହାର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ବେଳକୁ ସମ୍ବଲପୁର ଓଡ଼ିଶାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣର ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ ଓ ପରିମାର୍ଜିତ ରୂପ। ଅପୂର୍ବ ଜାତୀୟ ପ୍ରୀତିରେ ଏଥିରେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରାଧାନାଥ ଯେପରି କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ପ୍ରଭୃତି ଉତ୍କଳର ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟକୁ ନିଜ ସୃଷ୍ଟିରେ ମନୋଜ୍ଞ କରି ଯାଇଛନ୍ତି, କବି ଗଙ୍ଗାଧର ଅନୁରୂପ ଭାବେ ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍କଳର ସୁଷମ ରାଶି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଦେଶ ଶାସକଙ୍କୁ କହିଗଲେ ଯେ, ତତ୍କାଳୀନ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍କଳର ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର। କିନ୍ତୁ ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ରେ ହିଁ ସେ ଉତ୍କଳର ଯଥାର୍ଥ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିଛନ୍ତି। କେବଳ ସମ୍ବଲପୁର ନୁହେଁ ସିଂହଭୂମ, ଗଞ୍ଜାମ ଏବଂ ଗଡ଼ଜାତ ଅଞ୍ଚଳ ଯେ ଉତ୍କଳର ଛିନ୍ନାଙ୍ଗ, ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ କାବ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଙ୍ଗାଧର ବିଦେଶୀ ଶାସକଙ୍କୁ ଚେତେଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ରଚିତ ‘ଭାରତୀ ରୋଦନ’ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ଭାରତୀ ନିବେଦନ’ ମାତୃଭାଷା ଓ ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ସମର୍ପିତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରମାଣ। କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଭାଷାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ହେଉଛି ଜନନୀ ଜନ୍ମଭୂମିର ପୂଜାମଣ୍ଡପ। ଏହି ପୂଜାମଣ୍ଡପ ସହିତ ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଅତି ନିବିଡ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ‘ମାତୃଭୂମି ମାତୃଭାଷାରେ ମମତା ଯା’ ହୃଦେ ଜନମି ନାହିଁ, ତାକୁ ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ଗଣରେ ଗଣିବା ଅଜ୍ଞାନ ରହିବେ କାହିଁ।’ଆଜି ମେହେର କବିଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମତିଥି ଅବସରରେ ଏହି କବିଙ୍କୁ ଆମର ଅନ୍ତରର ଭକ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନିବେଦନ କରୁଛୁ।ଡ. ସିଦ୍ଧାର୍ଥ କାନୁନ୍‌ଗୋଚୈତନ୍ୟ ଧାମ, ଶବର ସାହି, ପ୍ଲଟ ନଂ-୨୦୮୪, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ମୋ: ୯୪୩୮୦୭୨୮୫୦ ଆଜି ସ୍ବଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମତିଥି। ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ପିଲାମାନେ ମେହେର କବିଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ନିବେଦନ କରି ଏବେ ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି- ‘ମେହେର ବାଗିର କବି ନୃସିଂହ ନାଥେର ଛବି’। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଲା- ନୃସିଂହ ନାଥ ପରି ମନୋରମ ଦୃଶ୍ୟ ନାହିଁ କିମ୍ବା ମେହେରଙ୍କ ପରି କବି ନାହାନ୍ତି। ମେହେର କବିଙ୍କୁ ଜଣେ ପ୍ରକୃତି କବି ଭାବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ସେ ଜଣେ ଜାତୀୟ କବି ଥିଲେ; ଏ ଦିଗରେ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି କହିଲେ ଭୁଲ୍‌ ହେବନାହିଁ।   ଜାତୀୟ କବିର ଜୀବନଗାଥା କେବଳ ତା’ର ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଓ କ୍ରିୟାକଳାପ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାବଦ୍ଧ ନୁହେଁ; ଏହା ଜାତୀୟ ଇତିହାସର ଅଂଶବିଶେଷ। ସୁତରାଂ କବିକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ହେଲେ ତା’ର କାବ୍ୟାନୁଶୀଳନ ଏକାନ୍ତ କାମ୍ୟ ନୁହେଁ- ସମକାଳୀନ ଯୁଗର ସ୍ପନ୍ଦନକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ପାଇଁ କବିର ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ପଦ ଅନୁଶୀଳନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି। ମନସ୍ବୀ କବି ଟି.ଏସ୍‌.ଏଲିୟଟ୍‌ ଏ କଥା କହିଛନ୍ତି - ”The Greatest Poet in  writing himself, writes his own times.“ ସୁତରାଂ କବି ବା ସାହିତି୍ୟକ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ନିଜ ସମୟର କଥାକୁ ହିଁ ନିଜ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଏହାହିଁ ହେଉଛି କବି ଧର୍ମ।  ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ପରିବେଶ ଓ ଜୀବନ ସମକାଳୀନ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଭୂମିକା ନିଭାଇବାକୁ ତାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇ ନ ଥିଲା। ତେଣୁ ବିଭିନ୍ନ ସଭା ସମିତିରେ ସେ ଜଣେ ରାଜନେତା ଭାବେ ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟ ନ ରଖି ନିଜ ଅନ୍ତରର ବେଦନାକୁ ସାହିତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ କେଉଁଠି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ବା ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ବେଳକୁ ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୪ବର୍ଷ ବୟସ। ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ସମ୍ବଲପୁରରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ଉଡ୍‌ବର୍ଣ୍ଣ ସାହେବଙ୍କର ଅବିଚାର ତାଙ୍କୁ ମର୍ମାହତ କରିଥିଲା। ସେତେବେଳକୁ ସେ ବରପାଲି ଜମିଦାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଜଣେ ସ୍ବଳ୍ପ ବେତନଭୋଗୀ କର୍ମଚାରୀ। ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଜନ୍ମବେଳକୁ ସେ ସମ୍ବଲପୁରର ଡେପୁଟି କମିଶନର ଅଦାଲତରେ ଜୁଡିସିଆଲ ମୋହରିର ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ। ସମ୍ବଲପୁରରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ବେହେରାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା ବେଳେ ଗଙ୍ଗାଧର ଚାକିରିରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତିରୋଧାନର ମାତ୍ର ତିନିବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ବଲପୁରରେ ଜାତୀୟ ହାଇସ୍କୁଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ଅମିନ, ମାଲମୋହରିର ଏବଂ ଜୁଡିସିଆଲ ମୋହରିର ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ଭିତରେ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବ୍ୟକ୍ତିସତ୍ତା।  ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସମକାଳରେ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ନବଯୁଗର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳକୁ ଦେଶ ପରାଧୀନ। କବି ଗଙ୍ଗାଧର ତାଙ୍କ କୃତିରେ ସମକାଳୀନ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିଙ୍କ ପରି ପ୍ରଥମେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଜୀବନର ସାୟାହ୍ନରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି। ସେତେବେଳକୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ। ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି ସମ୍ବଲପୁରରେ ମଧ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଜନଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଯୁଗର ସେଇ ସ୍ପନ୍ଦନକୁ ନିଜ କୃତିରେ ସ୍ଥାନ ଦେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଗଙ୍ଗାଧର ରଚନା କରିଥିଲେ- ‘ଭାରତୀ ଭାବନା’। ଏହା ସ୍ବଦେଶପ୍ରୀତି ସମ୍ପନ୍ନ କବିଙ୍କର ପ୍ରାଣବୀଣାରେ ସମକାଳୀନ ନବଚେତନାର ଏକ ମଧୁର ଝଙ୍କାର କହିଲେ କିଛି ଭୁଲ୍‌ ହେବନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛୁ ଯେ ଗଙ୍ଗାଧର ରାଜନେତାଙ୍କ ପରି ସଭାସମିତିରେ ଯୋଗଦେଇ ଗଳାଫଟାଇ ଚିତ୍କାର କରିଥିବାର କୌଣସି ବିବରଣୀ ଆମ ନଜରକୁ ଆସିନାହିଁ। ‘ମେହେରଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦୁଇପଦ’ ଶୀର୍ଷକ ଆଲୋଚନାରେ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଦେବତା ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ମହାଭାରତୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରା ବିଷୟରେ ସମ୍ୟକ୍‌ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।  ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟାୟିକାର ନବୀକରଣରେ ମେହେର କବି ତପସ୍ୟାରତ ଥିବା ବେଳେ ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ କାବ୍ୟ ରଚନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାତ୍ପ୍ଯଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହାର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ବେଳକୁ ସମ୍ବଲପୁର ଓଡ଼ିଶାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣର ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ ଓ ପରିମାର୍ଜିତ ରୂପ। ଅପୂର୍ବ ଜାତୀୟ ପ୍ରୀତିରେ ଏଥିରେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରାଧାନାଥ ଯେପରି କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ପ୍ରଭୃତି ଉତ୍କଳର ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟକୁ ନିଜ ସୃଷ୍ଟିରେ ମନୋଜ୍ଞ କରି ଯାଇଛନ୍ତି, କବି ଗଙ୍ଗାଧର ଅନୁରୂପ ଭାବେ ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍କଳର ସୁଷମ ରାଶି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଦେଶ ଶାସକଙ୍କୁ କହିଗଲେ ଯେ, ତତ୍କାଳୀନ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍କଳର ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର। କିନ୍ତୁ ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ରେ ହିଁ ସେ ଉତ୍କଳର ଯଥାର୍ଥ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିଛନ୍ତି। କେବଳ ସମ୍ବଲପୁର ନୁହେଁ ସିଂହଭୂମ, ଗଞ୍ଜାମ ଏବଂ ଗଡ଼ଜାତ ଅଞ୍ଚଳ ଯେ ଉତ୍କଳର ଛିନ୍ନାଙ୍ଗ, ‘ଉତ୍କଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ’ କାବ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଙ୍ଗାଧର ବିଦେଶୀ ଶାସକଙ୍କୁ ଚେତେଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ରଚିତ ‘ଭାରତୀ ରୋଦନ’ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ଭାରତୀ ନିବେଦନ’ ମାତୃଭାଷା ଓ ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ସମର୍ପିତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରମାଣ।  କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଭାଷାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ହେଉଛି ଜନନୀ ଜନ୍ମଭୂମିର ପୂଜାମଣ୍ଡପ। ଏହି ପୂଜାମଣ୍ଡପ ସହିତ ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଅତି ନିବିଡ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ‘ମାତୃଭୂମି ମାତୃଭାଷାରେ ମମତା ଯା’ ହୃଦେ ଜନମି ନାହିଁ, ତାକୁ ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ଗଣରେ ଗଣିବା ଅଜ୍ଞାନ ରହିବେ କାହିଁ।’ଆଜି ମେହେର କବିଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମତିଥି ଅବସରରେ ଏହି କବିଙ୍କୁ ଆମର ଅନ୍ତରର ଭକ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନିବେଦନ କରୁଛୁ। ଡ. ସିଦ୍ଧାର୍ଥ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚୈତନ୍ୟ ଧାମ, ଶବର ସାହି, ପ୍ଲଟ ନଂ-୨୦୮୪,  ଭୁବନେଶ୍ୱର, ମୋ: ୯୪୩୮୦୭୨୮୫୦
All Right Reserved By

ସମ୍ପାଦକୀୟ |

ସମ୍ପାଦକୀୟ/ #ମିଟୂ ସପକ୍ଷରେ

ସମ୍ପାଦକୀୟ/ #ମିଟୂ ସପକ୍ଷରେ

ଆମେରିକୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଆଲିସା ମିଲାନୋ ୨୦୧୭ ଅକ୍ଟୋବରରେ  ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ #ମିଟୂ ନାମରେ ଯେଉଁ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ତାହା ଏବେ ଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ନେଇଛି। କର୍ମସ୍ଥଳୀ ବା ଅତୀତରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଯଦି ଜଣେ ମହିଳା ଯୌନ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବେ, ସେଥିରେ ନିର୍ଯାତନା ଦେଇଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କ ମୁଖା ଖୋଲିଦେବା ହେଉଛି ଏହି ଅଭିଯାନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଇତିମଧ୍ୟରେ ଶହ ଶହ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରକୁ ସାଧାରଣରେ ପ୍ରକାଶ କରି ରାଜନୀତି, ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନ ଶିଳ୍ପ ସହ ଜଡ଼ିତ  ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅସଲ ଚେହେରା ଖୋଲିଦେଲେଣି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ବାଦିକରୁ ରାଜନେତା ପାଲଟିଥିବା ବହିର୍ବ୍ୟାପାର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଏମ୍‌.ଜେ. ଆକବର, ସିନେମା ଦୁନିଆର ନାମକରା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ନାନା ପାଟେକର, ଆଲୋକ ନାଥଙ୍କ...

ନବୀନ ଆହ୍ବାନ

ନବୀନ ଆହ୍ବାନ

ଜିତେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ

ନବୀନ ଏକ ଆହ୍ବାନ। ତାଙ୍କୁ ମାପିବା କଷ୍ଟକର। ଅଳ୍ପ କହୁଥିବାରୁ ଭୁଲ ବାଛି ହେଉନି। ସରଳ ଜୀବନ ବିତାଉଥିବାରୁ ବିବାଦରୁ ଦୂରରେ ଅଛନ୍ତି। ରାଜନୀତିରେ ନବୀନ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକନିଷ୍ଠ କର୍ମ ତାଙ୍କୁ କରିଦେଇଛି ପ୍ରବୀଣ। ପୋଖତ ଓ ପୁରୁଖା ରାଜନେତା ତାଙ୍କ ସଫଳତା ଦେଖି ତଟସ୍ଥ। ପିତା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଠାରୁ ରାଜନୀତି ଶିକ୍ଷା ପାଇବାର ସୁଯୋଗ ପାଇ ନ ଥିଲେ। ତଥାପି କେମିତି ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆଖିରୁ ନିଦ ହଜେଇ ଦେଇପାରୁଛନ୍ତି, ତାହା ଏବେ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଦିନେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ସେଭଳି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁ ନ ଥିଲା। ଆଜି ଅଧିକାଂଶ ସର୍ଭେରେ ସଫଳ ରାଜନେତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶାସ...

ଓଡ଼ିଶାରେ ଶକ୍ତିପୂଜା

ଓଡ଼ିଶାରେ ଶକ୍ତିପୂଜା

ଡ. କିଶୋର ମହାନ୍ତି

ଓଡ଼ିଶା ସର୍ବଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ମହାମିଳନ ପୀଠ।  କିନ୍ତୁ ନିଜସ୍ବ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି କେବେ ଭୁଲି ଯାଇନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାର ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରା ସୁପ୍ରାଚୀନ। ଓଡ଼ିଶାରେ ରହିଥିବା ଶକ୍ତିପୀଠଗୁଡିକ ତା’ର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରମାଣ। ମାତୃକା ପୂଜା ମାନବ ସମାଜ ଯୁଗେ ଯୁଗେ କରିଆସିଛି। ‘ଜନନୀ ଜନ୍ମଭୂମିଶ୍ଚ ସ୍ବର୍ଗାଦପି ଗରୀୟସୀ’କୁ ମୂଳମନ୍ତ୍ର କରି ନିଜ ଜୀବନଧାରାରେ ମା’ର ଅମାପ ସ୍ନେହ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ...

ଏଇ ଭାରତରେ

ଏଇ ଭାରତରେ

ପକେଟମାରଙ୍କର ବି ପରୋପକାରୀ ଗୁଣ ରହିଛି। ଟଙ୍କାପଇସା ହାତେଇବା ପରେ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନ ଥିବାରୁ କେତେକେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏ ସବୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ସେମାନେ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମ ଖୋଜିଥାଆନ୍ତି। ଆଉ ସବୁ ଅପେକ୍ଷା ଡାକବାକ୍ସ ହେଉଛି ସହଜ ଓ ସରଳ ମାଧ୍ୟମ। ଚେନ୍ନାଇର ପକେଟମାରମାନେ ଏହି ସହଜ ମାଧ୍ୟମକୁ...

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ସୁନାମି, ଭାରତରେ ଭୟ

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ସୁନାମି, ଭାରତରେ ଭୟ

୨୦୧୮ ଜୁଲାଇ ଓ ଅଗଷ୍ଟ ମାସର ଭୂକମ୍ପ ପରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖର ଭୂକମ୍ପ ଥିଲା ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଏ ବର୍ଷର ତୃତୀୟ ତଥା ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଛୋଟ-ବଡ଼ ଭୂକମ୍ପ ସାଧାରଣ କଥା।

ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଠାଣି

ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଠାଣି

ଅକ୍ଟୋବର ୧୩ ଅପରାହ୍ଣ ୪ଟା ୪୫ ମିନିଟ୍‌ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ନିକଟସ୍ଥ ଗୁଡ୍‌ଗାଓଁର ଜିଲା କୋର୍ଟ ଭିତରେ ଅତିରିକ୍ତ ଦୌରା ଜଜ୍‌ କ୍ରିଷ୍ଣକାନ୍ତ ଶର୍ମା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସହ କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍‌ ଫୋନ୍‌କୁ ଏକ କଲ୍‌ ଆସିଲା। ଫୋନ୍‌ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ କ୍ରିଷ୍ଣକାନ୍ତଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ ମହିପାଲ ସିଂ।

 ବିବାଦରେ ଆକବର

ବିବାଦରେ ଆକବର

ଆକାର ପଟେଲ

ପ୍ରାୟ ୨୫ ବର୍ଷ ତଳେ ମୁଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ବେଷଣରେ ସୁରତରୁ ବମ୍ବେ (ସେତେବେଳେ ମୁମ୍ବାଇ ନାଁ ହୋଇ ନ ଥିଲା) ଆସିଲି। ଆମ ପାରିବାରିକ ବ୍ୟବସାୟ ‘ପଲିଷ୍ଟର ପୋଷାକ ତିଆରି’ ଆଉ ଚାଲିଲା ନାହିଁ। ମୁଁ ଟେକ୍ସଟାଇଲ ବିଦ୍ୟାରେ ଡିପ୍ଲୋମା କରିଥିଲି। ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ପରେ ଏହି ଡିପ୍ଲୋମା କରିବାରେ ମୋର ଦୁଇବର୍ଷ ଚାଲିଗଲା। ସୁତରାଂ କୌଣସି ଅଫିସ ଚାକିରି ପାଇଁ ମୋର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ନ ଥିଲା। ଜଣେ ...

ଶ୍ୱେତକେତୁ, ବିଛୁଆତି ଓ ଧାରା-୪୯୭

ଶ୍ୱେତକେତୁ, ବିଛୁଆତି ଓ ଧାରା-୪୯୭

ପ୍ରକାଶ ତ୍ରିପାଠୀ

ଶୁଣିଥିବା ଏକ ପୌରାଣିକ କଥାବସ୍ତୁରୁ ଆଲେଖ୍ୟଟିକୁ ଆରମ୍ଭ କରୁଛୁ। ଋଷି ଉଦ୍ଦାଳକ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତକେତୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ସନ୍ନିକଟରେ ବସି କୌଣସି ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିଲେ। ଆଶ୍ରମରେ ସେତେବେଳେ ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏକୁଟିଆ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଶ୍ରମ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଧରି ପଳାୟନ କଲେ। ଉଭୟ ପିତା ଓ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଖି ସାମ୍ନାରେ ଘଟଣାଟି ...

ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ

ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ

ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ/ଜିତେନ୍ଦ୍ର

ବିଶ୍ୱର ୧୮୯ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି, ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସୁଗମ କରିବା, ଉଚ୍ଚ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ଓ ନିରନ୍ତର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିଶ୍ୱରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି (ଆଇଏମ୍‌ଏଫ୍‌)ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ୧୯୪୫ରେ ଗଠିତ ଏହି ବିଶ୍ୱ ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଆମେରିକା ରାଜଧାନୀ ଓ୍ବାଶିଂଟନ ଡି.ସି.ରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ...

ଏଇ ଭାରତରେ

ଏଇ ଭାରତରେ

କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଚ୍ଚ ପଦପଦବୀରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲେ ବି ସେମାନଙ୍କ ମନକୁ ଅହଂକାର ଛୁଇଁ ନ ଥାଏ। ସେମାନେ ସମାଜ ପାଇଁ କିଛି ନୂଆ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥାଆନ୍ତି। ଏପରି ଏକ ଘଟଣାକ୍ରମରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ନାସିକ ଅଞ୍ଚଳର ଡାକ୍ତର ଦୁଇଭାଇ ଆସନ୍ତା ମାସରେ ଶ୍ରୀନଗରରୁ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ଯାତ୍ରା କରି ‘ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ’ର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରିବେ। ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଡା. ମହେନ୍ଦ୍ର ମହାଜନ ...

ସୁରକ୍ଷା ରଣନୀତି

ସୁରକ୍ଷା ରଣନୀତି


ଦିଲ୍ଲୀକା ବାବୁ/ ଦିଲୀପ ଚେରିଏନ୍‌

୨୦୧୯ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। ଗତ କିଛିମାସ ଭିତରେ ସରକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଯୋଜନା କମିଟି (ଡିପିସି) ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା କାଉନ୍‌ସିଲ ସେକ୍ରେଟାରିଏଟ୍‌ ପାଇଁ ବଜେଟ୍‌ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦକୁ ସହାୟତା କରିବା ପାଇଁ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍‌ ପଲିସି ଗ୍ରୁପ୍‌ (ଏସ୍‌ପିଜି)ର ପୁନର୍ଗଠନ କ...

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ

ମନ-ମାନଚିତ୍ର/ ଡ. ନରହରି ବେହେରା

ଆମ ଦେଶରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସ୍ଥାନ କୌଣସି ପବିତ୍ର ଦେବାଳୟଠାରୁ କମ୍‌ ନୁହେଁ। ଯେକୌଣସି ବିବଦମାନ ବିଷୟରେ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ଉକତ୍ଣ୍ଠାର ସହିତ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି ଜନସାଧାରଣ। ଏବେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଯେଉଁ କେତୋଟି ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ରାଜନୀତିକ, ସାମାଜିକ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତେଣୁ ଏହି ରାୟ ଉପରେ ବିତର୍କ ହେବା ସ୍ବାଭାବିକ।...