ସମ୍ପାଦକୀୟ |

ମନୋରଞ୍ଜନ ବନାମ ସଂସ୍କୃତି

ମନୋରଞ୍ଜନ ବନାମ ସଂସ୍କୃତି

ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସାହୁ

ମହାରାଜା ମାନଧାତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ସୌଭରି ନାମକ ଜଣେ ଋଷିଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା। ସୌଭରିଙ୍କ ମହିମା ପ୍ରଚାରିତ ହେବାରେ ଲାଗିବାରୁ ଅନେକ ଲୋକ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ନିଜର ସମସ୍ୟା ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ସମାଧାନର ବାଟ ବାହାର କରୁଥିଲେ। ଦିନକୁ ଦିନ ଭକ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢିବାରୁ ସୌଭରି ଆଉ ଜପତପ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେଲେନାହିଁ। ସେ ଜପତପ କରିବା ପାଇଁ ନିଜର ସିଦ୍ଧି ବଳରେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀର ଗଭୀର ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବସି ତପସାଧନା କଲେ। ଏପରି ଅନେକ ଦିନ ବିତିଯିବା ପରେ ଥରେ ସୌଭରି ଋଷି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଥାଇ ଆଖି ଖୋଲିଲାବେଳକୁ ତାଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ଏକ ମତ୍ସ୍ୟଯୁଗଳ ରତିକ୍ରୀଡାରେ ବ୍ୟସ୍ତ। (ଦେଖିଲେ ମୀନ ଗଣ ମଧ୍ୟେ। ରୋହିତ ଖେଳଇ ଆନନ୍ଦେ।ା -ଭାଗବତ, ୯ମ ସ୍କନ୍ଧ ୬ଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ) ଏହା ଦେଖି ଋଷି ସୌଭରିଙ୍କ ମନରେ ବିବାହ କରି ଘରସଂସାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟରୁ ବାହାରି ମହାରାଜା ମାନଧାତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ୫୦ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ବ୍ୟକ୍ତ କଲେ। (ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଘଟଣା ପାଠକେ ନିଜେ ଭାଗବତରେ ପଢିବାକୁ ଅନୁରୋଧ)।
ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟୀ, ସିଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ଋଷି ଯଦି ଜଳଚର ମୀନଙ୍କ ରତିକ୍ରୀଡା ଦେଖି ନିଜର ଆତ୍ମସମ୍ମାନ, ସାମାଜିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଭୁଲିଗଲେ, ଆମେ ଆଜିର ଯୁଗରେ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟ କରି ନିଜ ଘରେ ଟେଲିଭିଜନ୍‌ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମ ଭାବୀପିଢିକୁ କେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଉଛେ? ଆଜିକାଲି ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ଏହାର ଘୋର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଛି। ରାସ୍ତାଘାଟ, ପାର୍କ, ଶପିଂମଲ୍‌ ସବୁଠାରେ ପ୍ରେମୀଯୁଗଳମାନଙ୍କର ଯୌନ ଉନ୍ମାଦନାଯୁକ୍ତ ମୁଦ୍ରା ପରିଲକ୍ଷିତ। ରାସ୍ତାଘାଟରେ ଏ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ ସାମାନ୍ୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରଖିଥିବା ମଣିଷ ହତବାକ୍‌ ହୋଇପଡୁଛି। ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ ହୋଇଯାଉଛି। ପ୍ରଗତିଶୀଳ ସମାଜରେ ବନ୍ଧୁ କରିବା ମନା ନାହିଁ। ଆବହମାନ କାଳରୁ ପ୍ରେମ କରିବା ପ୍ରଚଳିତ କିନ୍ତୁ ଏହା ଆଳରେ ଯୌନ ଉତ୍ସୃଙ୍ଖଳତା ଆଦୌ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ। ସବୁଠାରୁ ଦୁଃଖର ବିଷୟ ଏହାକୁ କେହି ପ୍ରତିବାଦ କରୁନାହାନ୍ତି। କେବଳ କିଛି ସଂଗଠନ ଫେବୃୟାରୀ ୧୪ ଭାଲେଣ୍ଟାଇନ ଦିନ ହିଁ ପ୍ରତିବାଦ କରନ୍ତି। ତା’ପରେ ବର୍ଷତମାମ ଶୋଇଯାନ୍ତି। ଦାଣ୍ଡ, ରାସ୍ତାଘାଟ, ହାଟବଜାରରେ ଦୁଷ୍ଟାମି କରୁଥିବା ପିଲାଙ୍କୁ ବୟସ୍କମାନେ ତାଗିଦ କରିବା ବା ସାହି ମୁରବିମାନେ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଅବାଟରୁ ରୋକିବା ଆଉ ଆଜିକାଲି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନି। ଏ ସ୍ପର୍ଶକାତର ବିଷୟରେ ସମସ୍ତେ ମୁହଁ ଆଡେଇ ଯେଝା ବାଟରେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। କେହି, କେହି ଏହାକୁ ଆଧୁନିକତା କହି ମୂଳ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଏଡାଇ ଯାଆନ୍ତି।
ଏହି ମର୍ମରେ ଭରତ ମୁନିଙ୍କ ରଚିତ ମହାନ୍‌ ଗ୍ରନ୍ଥ ‘ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର’ ଉପଯୁକ୍ତ ଉଦାହରଣ ହୋଇପାରେ। ଭରତ ମୁନିଙ୍କ ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ ନାଟକର ପ୍ରତିଟି ଦିଗ ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରାଯାଇଛି। ବେଶଭୂଷା, ମଞ୍ଚସଜ୍ଜାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଭିନୟ କଳା ବିଷୟରେ ଏଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରାଯାଇଛି। ଲେଖା, ଶିକ୍ଷା, ଭାଷଣରେ ବର୍ଣ୍ଣନାଠାରୁ ନାଟକ (ଯାତ୍ରା, ଡ୍ରାମା, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଟିଭି ସିଲିଏଲ) ସବୁ ବର୍ଗର ଦର୍ଶକ ଉପରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜାଣି ଯୁଦ୍ଧବିଧ୍ୱସ୍ତ ଦିଶାହୀନ ସମାଜକୁ ସାମାଜିକ ଦିଗ୍‌ଦର୍ଶନ ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ମହାନ୍‌ ଗ୍ରନ୍ଥର ରଚନା କରିଥିଲେ ମହାମାନ୍ୟ ଭରତ ମୁନି। ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଗ୍ରହଣ କରି କାଳକ୍ରମେ ଯୁଗୋପଯୋଗୀ ନାଟକ ବା ନୃତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜର ଉନ୍ନତି କଳ୍ପେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ସଫଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ସେ ରାମାୟଣର ମର୍ଯ୍ୟାଦାସମ୍ପନ୍ନ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉ ବା ମହାଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଚରିତ୍ର ହେଉ କିମ୍ବା ଭକ୍ତିରସ ଭରା କୃଷ୍ଣ ଚରିତ ହେଉ ଅବା ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟର ଦେଶଭକ୍ତି ଉଦ୍ଦୀପକ ଗାଥା ହେଉ। ଏଣୁ ନାଟକ, ନୃତ୍ୟ, ଯାତ୍ରା, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଟେଲିଭିଜନ ସିରିଏଲ୍‌ର ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ଗଭୀର ରେଖାପାତ କରୁଛି ଏଥିରେ ତିଳେମାତ୍ର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପରିତାପର ବିଷୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ନାଟକ ଆଦି ସମାଜ ସଂସ୍କାର ବଦଳରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବସାୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟୋଜିତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମନୋରଞ୍ଜନ ଏକ ଶିଳ୍ପରେ ପରିଣତ ଏବଂ ଏହି ଶିଳ୍ପରେ ଘୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା। ଆଉ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତାରେ ସଫଳ ହେବା ପାଇଁ ନିର୍ମାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ବଳିଦେଇ ଉଦ୍ଭଟ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। କିଛି ହାତଗଣତି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବା ଟିଭି ସିରିଏଲ୍‌କୁ ଛାଡିଦେଲେ ସବୁଠାରେ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନ ରୂପ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଛି। ଏକ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ହିନ୍ଦୀ ଗୀତରୁ ପଦେ ଲେଖିବାକୁ ଉଚିତ ମନେକରୁଛି- କିତ୍‌ନୀ ଅଛି ହେ, କିତ୍‌ନୀ ଭୋଲି ହେ, କିତ୍‌ନୀ ପ୍ୟାରୀ ହେ... ମେରୀ ମାଁ। ଆଜିର ଟିଭି ସିରିଏଲ୍‌ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ମା’ ଚରିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ। କେଉଁଠି ମା’ ପୁଅବୋହୂ, ଶାଶୁଶ୍ୱଶୁର, ଦିଅର, ଯା, ନଣନ୍ଦଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଷଡଯନ୍ତ୍ର କରୁଛି ତ କେଉଁଠାରେ ଏହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ହୀନ ଚରିତ୍ରଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ। ବୋଧହୁଏ ଏହାକୁ ଦେଖି ମା’ର ସେହି ସ୍ନେହମୟୀ, ମମତାମୟୀ ବାତ୍ସଲ୍ୟମୟୀ ରୂପକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରିବାକୁ ପିଲାମାନେ ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ନ କରିବା ଭଲ। ଏକ ପକ୍ଷରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଟିଭି ସିରିଏଲରେ ବଳିଷ୍ଠ କାହାଣୀର ଅଭାବ ଏବଂ ଟିଭି ଧାରାବାହିକ ଏପିସୋଡ୍‌ର ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା ପାଇଁ ଏପରି ନଗ୍ନତା ଓ ବିକୃତ ଚରିତ୍ରର ବହୁଳ ପ୍ରଚଳନ ଦେଖାଯାଉଛି। ରିୟଲିଟି ଶୋ କଥା ଆହୁରି ସାଂଘାତିକ। କମେଡି ଓ ନୃତ୍ୟ ନାମରେ ଯାହା ପରିବେଷଣ କରାଯାଉଛି ତାକୁ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜାଜନକ। ଖବର ସରବରାହ ଚାନେଲ ଓ ନଲେଜ ଚାନେଲମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ ବାଦ୍‌ ପଡିନାହାନ୍ତି। ପ୍ରାୟୋଜିତ ବିଜ୍ଞାପନ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ବିଜ୍ଞାପନ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟିକ ପଦାର୍ଥର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ଳୀଳ ବିଜ୍ଞାପନମାନ ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଉଛି। ଭାରତବର୍ଷ ଭଳି ଦେଶ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ବଳିଷ୍ଠ ସାହିତି୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମିଯୁକ୍ତ ଭାଷା ରହିଛି ସେଠାରେ କ’ଣ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ପାରିବାରିକ କାହାଣୀର ଅଭାବ? ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ସେନ୍‌ସର ବୋର୍ଡ ଏ ସବୁ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରି ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ପାଳନ ହେଉଥିବା ପରି ମନେହେଉନାହିଁ। ଯଦି ପାଳନ ହୋଇ ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି ତା’ହେଲେ କଥା ଆହୁରି ସାଂଘାତିକ।
ଯଦି କେହି ଭାବୁଥାନ୍ତି ଏହାଦ୍ୱାରା ସମାଜ ବା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉପରେ କିଛି ପ୍ରଭାବ ପଡୁନାହିଁ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍‌। ଯଦି ପ୍ରଭାବ ପଡୁନାହିଁ ତା’ହେଲେ ମଦ୍ୟ ଓ ତମାଖୁ ସେବନ ଦୃଶ୍ୟ ଉପରେ କାହିଁକି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି?
ଯୁଦ୍ଧବିଧ୍ୱସ୍ତ ସମାଜ, ବାହ୍ୟଶକ୍ତି ଆକ୍ରମଣ ଓ ବାହ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିର ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ୨୦୦ ବର୍ଷର ଶାସନ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଭାରତବର୍ଷରେ ପ୍ରଚଳନ ଏସବୁଠାରୁ ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଆମର ମହାନ୍‌ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି। ମନୋରଞ୍ଜନ ଶିଳ୍ପର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ଓ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଆମର ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବମୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବିଲୋପ କରିବା ଆଗରୁ ଆମେ ସଚେତନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଲୋକନାଥପୁର, କୁଳସୁକରପଡା,
ଆସୁରେଶ୍ୱର, କଟକ, ମୋ-୯୪୩୯୭୪୧୬୭୭, E-mail: sahoo_pk@rediffmail.com

All Right Reserved By

Model This Week

ନିକିତା

ସମ୍ପାଦକୀୟ |

ଶିଶୁ ବଳାତ୍କାର: ଦଣ୍ଡ କାହିଁ

ଶିଶୁ ବଳାତ୍କାର: ଦଣ୍ଡ କାହିଁ

୨୦୧୨ ନିର୍ଭୟା ଗଣବଳାତ୍କାର ଘଟଣା ପରେ ଭାରତରେ ମହିଳା ନିର୍ଯାତନା ନିରୋଧୀ ସ୍ବର ଯେଭଳି ସର୍ବୋଚ୍ଚରେ ପହଞ୍ଚତ୍ଥିଲା, ଏବେ ସେଭଳି ପରିସ୍ଥିତିର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଘଟିଛି। ନିର୍ଭୟାଙ୍କ ବୟସ ୨୩ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଶିଶୁକନ୍ୟାଙ୍କ ଉପରେ ପାଶବିକ ଅତ୍ୟାଚାର ଯେପରି ଭାବେ ବଢ଼ିଚାଲିଛି ତାକୁ ଦେଖିଲେ ବ୍ୟସ୍ତ ଲାଗୁଛି। ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର କଠୁଆର ୮ ବର୍ଷୀୟା କନ୍ୟା, ଗୁଜରାଟ ସୁରଟର ୧୧ ବର୍ଷୀୟା ଝିଅ, ଓଡ଼ିଶା ନୀଳଗିରିର ୪ ବର୍ଷୀୟା ଶିଶୁକନ୍ୟା, ନିଶ୍ଚିନ୍ତକୋଇଲିର ୬ ବର୍ଷୀୟା ଝିଅଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଇନ୍ଦୋରର ୪ ମାସର ଶିଶୁକନ୍ୟାଙ୍କୁ ବଳାତ୍କାର ଓ ହତ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସଂଖ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଗଲାଣି। ସବୁଠାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଇନ୍ଦୋର ଘଟଣାକୁ ଦେଖିଲେ ଯେ କେହି ବିବ୍ରତ ହେବା ସ୍ବାଭାବିକ। ଇନ୍ଦୋର ଶିଶୁକୁ ବଳାତ୍କାର କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ସମ୍ପର୍କୀୟ ମାମୁ। ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ୪ ମାସ ଶିଶୁର ବେକ ଟାଣ ହୋଇ ନ ଥାଏ। ଯିଏ ତା’ ସହ ଏପରି ଜଘନ୍ୟ କାଣ୍ଡ ଘଟାଇଥାଆନ୍ତି ତାଙ୍କ ମାନସିକତା ବୁଝିବା ଅସମ୍ଭବ। ଏଠାରେ ସାମାଜିକ ବିଶ୍ଳେଷଣର ପ୍ରୟୋଜନ ଉଠିଲାଣି। ମନେହେଉଛି, ଯେପରି ଏହା କେବଳ ଘୋର ଯୌନ ଲାଳସାର ପରିଣତି ନୁହେଁ। ସହଜ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଘନ୍ୟ ଆପରାଧିକ ମାନସିକତାର ପ୍ରତିଫଳନ।

ରେଭେନ୍‌ସା ଯୁଗର ଅବସାନ

ରେଭେନ୍‌ସା ଯୁଗର ଅବସାନ

ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର/ରେଭେନ୍‌ସା କଲେଜ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପୁରାତନ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ। ଦେଢ଼ଶହ ବର୍ଷ (୧୮୬୮) ପୂର୍ବେ ନଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ଦୁଇବର୍ଷ ପରେ ଏ କଲେଜ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। କଟକ କଲେକ୍ଟୋରେଟ୍‌ ପାଖରେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ପଚାଶ ବର୍ଷ ରହିବା ପରେ ଚାଉଳିଆଗଞ୍ଜର ରେସ୍‌କୋର୍ସ ପଡିଆକୁ ଉଠିଆସିଲା ଓ ଗତ ଶହେବର୍ଷ ଧରି ସେହିଠାରେ ଗର୍ବୋନ୍ନତ ଶିର ଉତ୍ତୋଳନ କରି ବିଦ୍ୟମାନ।

ଲୁଣା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉପକୂଳ ସୁରକ୍ଷା

ଲୁଣା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉପକୂଳ ସୁରକ୍ଷା

ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ଫତେସିଂହ/ପୃଥିବୀର ନିରକ୍ଷୀୟ ଓ ଉପନିରକ୍ଷୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ୨୪ଂ ଉ.ଅକ୍ଷାଂଶରୁ ୩୮ଂ ଦ.ଅକ୍ଷାଂଶ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସମୁଦ୍ର ତଟବର୍ତ୍ତୀ ଜୁଆରିଆ ଆର୍ଦ୍ର, ବାଲିଆ ଭୂମିରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୬ଂରୁ ୩୫ଂ ସେଲ୍‌ସିୟସ୍‌ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ତାପମାତ୍ରା, ୧୦୦୦ ମିମିରୁ ୩୦୦୦ ମିମି ବୃଷ୍ଟିପାତ, ଉଚ୍ଚ ଲବଣତା, ଜୁଆରିଆ ଜଳ ପ୍ଳାବନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରିଥାନ୍ତି।

ଏଇ ଭାରତରେ

ଏଇ ଭାରତରେ

ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ମାନବିକତା କ୍ରମେ ହଜିଯାଉଛି। ଅର୍ଥ ଓ ବସ୍ତୁବାଦୀ ହୋଇପଡୁଥିବା ମଣିଷ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି, ଦୟା ଆଦି ଗୁଣକୁ ହରାଇବସୁଛି। ବିପଦରେ ପଡିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସୁଯୋଗର କିଭଳି ଫାଇଦା ଉଠାଇହେବ ସେଥିପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଛି। ଗତ ଶୁକ୍ରବାର ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ଦିଲ୍ଲୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗାଜିଆବାଦରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଣିଲେ ମଣିଷ ନିକଟରୁ ମାନବିକତାର ଗୁଣ କିପରି ହଜିଯାଉଛି ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।

ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ମାନସିକତା

ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ମାନସିକତା

ଆକାର ପଟେଲ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଉପନିବେଶୀୟ ପର ପରମ୍ପରା ମୁଖ୍ୟତଃ ଧାର୍ମିକ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ଧାର୍ମିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନଙ୍କ ବିରୋଧୀ ସାଜିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ବୌଦ୍ଧ ସିଂହଳୀମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଭାଷାକୁ ନେଇ ତାମିଲମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇ କରିଛନ୍ତି। ଭାରତରେ ବୌଦ୍ଧ ଓ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଘୃଣା ଭାବ ରହିଛି, ଯାହା ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁତ୍ୱର ସ୍ବଭାବ। ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରାୟ ୨୫ ବର୍ଷ ଧରି ଲାଗିରହିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଅନେକ ନେତା ଓ ଭାରତର ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମେତ ଲକ୍ଷାଧିକ ଲୋକ ମଲେ। ବାଂଲାଦେଶରେ ପ୍ରାଥମିକ ଜାତୀୟତାବାଦ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ବଙ୍ଗାଳୀ ମୁସଲମାନ ଓ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜୋରଜବରଦସ୍ତ ଉର୍ଦ୍ଦୁଭାଷାକୁ ଲଦିଦିଆଯିବା ବିରୋଧରେ ଏକତ୍ରିତ କରିଥିଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ମହମ୍ମଦ ଅଲି ଜିନ୍ନା ଜଣେ ...

ବୋହୂଯୋଗ୍ୟା କନ୍ୟା

ବୋହୂଯୋଗ୍ୟା କନ୍ୟା

ପ୍ରକାଶ ତ୍ରିପାଠୀ ଗତ ରବିବାର ସାରେ ଆମେ କିଛି ବନ୍ଧୁ ପୁରୀ ବେଳାଭୂମିରେ ବସିଥିଲୁ। କର୍ମମୟ ଜୀବନରୁ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବାହାର କରି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଦୁଃଖସୁଖ ହେବା କେବଳ ଏହି ଛୁଟିଦିନମାନଙ୍କରେ ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ। ତାହା ପୁଣି ଅନିୟମିତ। ସେ ଯାହାହେଉ, ମଝିରେ ମଝିରେ ଏପରି ବନ୍ଧୁମିଳନ ମନରେ ପ୍ରସନ୍ନତା ଭରିଦିଏ ଓ ଆଳାପ ଆଲୋଚନା ଦ୍ୱାରା ମନ ବି ହାଲ୍‌କା ହୋଇଯାଏ। ସେଦିନ କଥାପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜଣେ ବନ୍ଧୁ କହିଲେ ଯେ, ଆଜି ତାଙ୍କ ଘରେ ଝିଅ ଓ ତା’ ମାଆ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡା ହୋଇଯାଇଛି। ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅତି ସରଳ ଓ ଶାନ୍ତ ସ୍ବଭାବର। ...

 ‘ଲେସ୍‌’ର ଲେଖକ

‘ଲେସ୍‌’ର ଲେଖକ

ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ/ଜିତେନ୍ଦ୍ର ଆମେରିକାରେ ଖବରକାଗଜ, ପତ୍ରିକା, ଅନ୍‌ଲାଇନ୍‌ ଜର୍ନାଲିଜିମ୍‌, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ପୁଲିଜର ପୁରସ୍କାର’ ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ସମ୍ମାନ ଭାବେ ପରିଚିତ। ହଙ୍ଗେରିଜନ୍ମିତ ଆମେରିକୀୟ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶକ ତଥା ସାମ୍ବାଦିକ ଯୋଶେଫ୍‌ ପୁଲିଜରଙ୍କ ନାମାନୁଯାୟୀ ୧୯୧୭ ମସିହାରୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରତିବର୍ଷ କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଆସୁଛି। ୨୧ଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ୨୦୧୮ ପାଇଁ କାଳ୍ପନିକ ଲେଖା ସକାଶେ ଆଣ୍ଡ୍ର୍ୟୁ ସିଏନ ଗ୍ରୀର୍‌ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।...

ଏଇ ଭାରତରେ

ଏଇ ଭାରତରେ

ପୋଲିସ ପାଖକୁ ଗଲେ ପଇସା ନ ଦେଲେ କୌଣସି କାମ ହୁଏନାହିଁ। ଏହା ବାରମ୍ବାର ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଆସୁଛି। ଖାକି ବର୍ଦ୍ଦି ପିନ୍ଧିଥିବା ଅଧିକାଂଶ ବାବୁ ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷମତାକୁ ନ ଦେଖି ଅର୍ଥ ଦାବି କରନ୍ତି, ଯାହା ପୈଠ କରିବା କାଠିକର ପାଠ ହୋଇଯାଏ। ନିକଟରେ ବିହାର ବୈଶାଳୀ ଜିଲାର ଜଣେ ଅନାଥ ବାଳକ ଥାନାବାବୁଙ୍କ ଚାହିଦା ପୂରଣ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା କରିବା ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ବୈଶାଳୀ ଜିଲା କଟହରାର ଚେହରାକଳା ଗ୍ରାମର ଜଣେ ଅନାଥ ବାଳକ ବିବେକଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ଗୁଣ୍ଡା ଶ୍ରେଣୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୋର୍‌ କରି ଜମି ନେଇଯାଇଥିଲେ। ବିବେକ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ପୋଲିସରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ଥାନାକୁ ଗଲେ। ମାତ୍ର ଥାନାବାବୁ ତାଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ଦଶ ହଜାର ଟଙ୍କା ଦାବି କରିଥିଲେ। ...

 ଭବିଷ୍ୟତ ଗତିବିଧି

ଭବିଷ୍ୟତ ଗତିବିଧି

ଦିଲ୍ଲୀକା ବାବୁ/ ଦିଲୀପ ଚେରିଏନ୍‌ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କର ପରିଷଦ (ସିବିଡିଟି)ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ସୁଶୀଲ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀରେ ନାନା କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଆସନ୍ତା ମେ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଚନ୍ଦ୍ର ଅବସର ନେବାକୁ ଥିବାବେଳେ ସରକାର ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପୁଣିଥରେ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏଠାରେ ସ୍ମରଣଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗତବର୍ଷ ମେ ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅବସର ନେବାର ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଅବସରର କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ମୋଦି ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସିବିଡିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ପୁନର୍ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ସମ୍ପ୍ରତି ସରକାର ସିବିଡିଟିର ଦୁଇଟି ସଦସ୍ୟ ପଦ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅବସର ପରେ ଖାଲି ହେବାକୁ ଥିବା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦ ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରି ନ ଥିବାରୁ ଏପରି କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନାକୁ ଖୋରାକ ମିଳିଯାଇଛି। ତେବେ ଆଉ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁସାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ୧୯୮୪ ବ୍ୟାଚ୍‌ ଆଇପିଏସ୍‌ ଅଫିସର କର୍ନଲ ସିଂଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (ଇଡି)ର ମୁଖ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ।...

ବିଶ୍ୱାସ ନିକିତିରେ ଦେଶର ତଉଲ

ବିଶ୍ୱାସ ନିକିତିରେ ଦେଶର ତଉଲ

ସରଳ କୁମାର ଦାସ ଯେ କୌଣସି ସମାଜର ଉନ୍ନତି ଓ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସଂସ୍ଥାପିତ, ବିଶ୍ୱସନୀୟ, ଉତ୍ତରଦାୟୀ, ପ୍ରଭାବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ସମାଜକୁ ତିଆରି କରୁଥିବା ଇଟାଖଣ୍ଡ ସଦୃଶ। ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ସଂସ୍ଥା ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ନ ରହିଲେ ଅରାଜକତା ଦେଖାଦେଇ ତାହା ସମାଜ ଓ ଦେଶର ସଂହତି ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ। ଲୋକଙ୍କ ଆସ୍ଥା ବିନା ଗୋଟିଏ ଦେଶ ତିଷ୍ଠି ରହିବା ଅସମ୍ଭବ ବୋଲି ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ଚୀନ ଦାର୍ଶନିକ କନ୍‌ଫୁସିଅସ୍‌ କହିଥିଲେ।...

ସାହିତ୍ୟ କାହିଁକି

ସାହିତ୍ୟ କାହିଁକି

ଶିବରାମ ଶତପଥୀ ସହିତ ଶବ୍ଦରେ ୟ ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୋଗ କରି ସାହିତ୍ୟ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟ। ପଣ୍ଡିତମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି କହିଛନ୍ତି ଯାହା ଜୀବାତ୍ମାକୁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ମିଶାଏ ତାହା ସାହିତ୍ୟ। ତେବେ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଅଳ୍ପକିଛି ସ୍ଥିତଧୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସେଥିରେ ଆପ୍ୟାୟିତ ହୁଅନ୍ତି ଅସଂଖ୍ୟ ପାଠକଳ୍‌। ଯେପରି ଜଣେ ଭଗୀରଥ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ବର୍ଗରୁ ଅବତରଣ କରାଇଥିଲେ। କେବଳ ଷାଠିଏ ସହସ୍ର ସଗର ପୁତ୍ର ନୁହନ୍ତି କୋଟି କୋଟି ବ୍ୟକ୍ତି ସେ ଜଳରେ ଅବଗାହନ ଓ ପାନ କରି ଉପକୃତ ହେଉଛନ୍ତି। ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ସେପରି ଶାଶ୍ୱତ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।...

ଏଇ ଭାରତରେ

ଏଇ ଭାରତରେ

ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କନ୍ୟା ତା’ର ପ୍ରେମିକ ସହ ଫେରାର ହୋଇଯିବା ଫଳରେ ବରକୁ ଶିଶୁପାଳ ହୋଇ ଫେରିବାର ଉଦାହରଣ ଅନେକ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ବର ମଦ୍ୟପାନ କରି ବାହା ହେବାକୁ ଆସିଥିବାରୁ କନ୍ୟା ବିନା ଘରକୁ ଫେରିବା ଘଟଣା ଖୁବ୍‌ କମ୍‌ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏମିତି ଏକ ଘଟଣା ଗତ ମଙ୍ଗଳବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଇଟାଓ୍ବା ଜିଲା ଶେଖପୁର ସରୌୟା ଗ୍ରାମରେ। କନ୍ୟା କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ଖୁବ୍‌ ସାହସ ଦେଖାଇ ମଦ୍ୟପ ବରକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। କୁମ୍‌କୁମ୍‌ଙ୍କ ପରିବାର ରୁହନ୍ତି ଶେଖପୁର ସରୌୟା ଗ୍ରାମରେ। ତାଙ୍କର ବିବାହ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ସେହି ଜିଲାର ଯଶଓ୍ବନ୍ତନଗର କସ୍‌ବେ ଗ୍ରାମର ଗୁଲ୍‌ଶନ୍‌ ଯାଦବଙ୍କ ସହ। କୁମ୍‌କୁମ୍‌ ଗୋଟିଏ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଥିଲେ ଯେ, ବାହାଘରକୁ କେହି ମଦ ପିଇ ଆସିବେ ନାହିଁ। ବରଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଏଥିସକାଶେ ବାରଣ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। ...